Giúp người mất việc bớt lao đao

Song thực tế, có những người lao động (NLĐ) Việt Nam làm việc trong các công ty nước ngoài, do nền lương công ty trả cho họ cao vượt so với mặt bằng tiền lương trong các doanh nghiệp (DN) Việt Nam thời ấy và mức đóng BHXH cũng rất cao, nên khi họ nghỉ hưu, khoản lương hưu nhận hằng tháng thực sự là một khoản thu nhập không nhỏ.

Song không phải vì mức cao mà đóng thuế TNCN như một khoản thu nhập thường xuyên, mà đây là lương hưu, một dạng trợ cấp xã hội. Báo Người Lao Động đã viện dẫn Pháp lệnh số 35 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 19-5-2001 về thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao. Theo đó, các khoản thu nhập không chịu thuế thu nhập bao gồm: tiền trợ cấp xã hội, bồi thường bảo hiểm, trợ cấp thôi việc, tiền nộp BHXH, BHYT từ tiền lương, tiền công theo quy định của pháp luật… Lương hưu là một dạng trợ cấp xã hội, mức hưởng căn cứ vào mức đóng, thời gian đóng BHXH của NLĐ, là khoản để NLĐ trang trải cuộc sống khi đã thôi làm việc, trở về an hưởng tuổi già. Đánh thuế TNCN với lương hưu là không đúng quy định của pháp lệnh này. Sau đó, Tổng cục Thuế đã điều chỉnh, không thu thuế TNCN với lương hưu của NLĐ.

Những ngày qua, rộ lên thông tin khoản hỗ trợ thêm của Công ty Pou Yuen VN (TP HCM) với công nhân (CN) diện cắt giảm lao động phải chịu thuế TNCN. Với 2.786 CN nghỉ việc, công ty hỗ trợ thêm từ 3 triệu đồng (người mới vào làm việc) đến cả trăm triệu đồng (người làm việc nhiều năm), bình quân mỗi người được hỗ trợ từ 60-70 triệu đồng.

Về luật, việc khấu trừ thuế TNCN đối với khoản hỗ trợ thêm này là đúng, được xem như thu nhập tăng thêm ngoài quy định của Bộ Luật Lao động và Luật BHXH. Theo ông Lê Nam Bình, Phó Cục trưởng Cục Thuế TP HCM, nếu khoản chi này từ 2 triệu đồng trở lên thì DN phải khấu trừ thuế TNCN theo mức 10% tổng thu nhập chi trả. Còn theo chuyên gia thuế Chung Thành Tiến, nên tính chung khoản tiền này vào tiền lương - tiền công trước khi chấm dứt hợp đồng lao động. Khoản tiền này sẽ được tính thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Khi đó số thuế phải nộp sẽ không lớn, thậm chí không đến mức thu nhập phải đóng thuế.

Trong hoàn cảnh DN bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 phải cắt giảm lao động, NLĐ rời nhà máy trong dự báo sẽ có dòng chảy hàng vạn NLĐ phải mất việc, rất khó tìm việc mới thì đề xuất của UBND quận Bình Tân kiến nghị UBND TP HCM yêu cầu Cục Thuế TP HCM xem xét đề nghị về việc không thu thuế TNCN với khoản hỗ trợ thêm là hợp lý. Mức thu thuế với đối tượng này là không lớn, song với từng NLĐ là khoản thu nhập đáng kể, họ xót ruột khi bị khấu trừ.

Nên chăng trong hoàn cảnh này, ngành thuế có sự xem xét lại và trình cấp thẩm quyền quyết định. Đó cũng là một cách giúp NLĐ có thêm khoản thu nhập để xoay xở sau khi mất việc, tìm nghề khác, việc làm khác trong khó khăn để trở lại thị trường lao động. 

MINH LƯƠNG