Bảo vệ "của để dành" cho người lao động

Đánh giá về chính sách BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) trên địa bàn TP HCM, ông Tăng Hữu Phong, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP, cho biết trong những năm qua, việc chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động (NLĐ) được lãnh đạo TP, các ban - ngành đặc biệt quan tâm và gặt hái rất nhiều kết quả. "Tuy nhiên, hơn một tháng đi khảo sát nhiều đơn vị, chúng tôi nhận ra vẫn còn những vấn đề đang tồn tại trong thực thi luật về BHXH, BHTN trên địa bàn TP" - ông Phong nhìn nhận.

Mù mờ về bảo hiểm thất nghiệp

Trung tâm Dịch vụ Việc làm TP tại số 106/14D Điện Biên Phủ, phường 17, quận Bình Thạnh, TP HCM vào một ngày giữa tháng 6 vẫn tấp nập NLĐ ra vào để làm thủ tục hưởng BHTN. Có những gian phòng chật kín NLĐ đang chờ được gọi tên.

Anh Hùng Minh Lợi (ngụ quận Bình Thạnh, TP HCM) - một người đến nhận kết quả hưởng BHTN - cho biết lượng người đến đăng ký thất nghiệp giảm hơn nhiều so với một tháng trước. "Đợt trước, tôi đến làm BHTN thì thấy đông lắm. Mọi người xếp hàng lấy số thứ tự kéo dài ra đến khuôn viên trung tâm" - anh Lợi nói.

Theo anh, muốn làm thủ tục hưởng BHTN nhanh thì phải lên mạng tìm hiểu thông tin trước để chuẩn bị đủ hồ sơ như quyết định nghỉ việc, sổ BHXH, photocopy các giấy tờ tùy thân…, tránh phải đi tới đi lui 2-3 lần vì thiếu cái này cái kia.

Bảo vệ của để dành cho người lao động - Ảnh 1.

Người lao động làm thủ tục hưởng bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ Việc làm TP HCM

Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ thủ tục hưởng BHTN như anh Lợi. Từng làm việc ở nhiều doanh nghiệp (DN) tại TP và tỉnh Bình Dương nhưng anh Lê Phước Toàn (ngụ Long An) không biết mình đã được cấp sổ BHXH. Đến khi làm thủ tục kê khai thì anh mới biết mình có đến 3 sổ BHXH và phải đi đến từng nơi để rút sổ.

Tương tự, khi thôi việc tại chỗ làm cũ, anh Nguyễn Thanh Lộc (quận Bình Thạnh, TP HCM) cũng không biết mình được đóng BHXH, dẫn đến việc phát sinh sổ mới và phải mất thời gian đi rút sổ.

Cần tạo thuận lợi cho NLĐ

Bên cạnh việc một bộ phận không nhỏ NLĐ còn mù mờ về quy trình chi trả BHTN, theo phản ánh của các chuyên gia quản lý nhân sự, thủ tục nhận trợ cấp BHTN vẫn còn cứng nhắc, cần sửa đổi.

Bà Võ Thị Dung, chuyên gia hành chính nhân sự Công ty TNHH Kamo (quận 2, TP HCM), cho rằng việc chi trả BHTN cho NLĐ còn nhiều bất tiện. Đơn cử là địa điểm đăng ký BHTN ở TP còn quá ít, khiến NLĐ mất nhiều thời gian di chuyển từ quận này sang quận khác.

Việc chi trả trợ cấp BHTN chỉ thực hiện qua một ngân hàng cũng gây khó khăn cho NLĐ. "Sau khi NLĐ điền xong các thủ tục nhưng không có tài khoản Ngân hàng Đông Á thì phải thêm một công đoạn đăng ký mở thẻ. Tuy việc mở thẻ miễn phí nhưng cũng khiến NLĐ cảm thấy bất tiện" - bà Dung bày tỏ. T

ừ thực tế này, bà Dung kiến nghị TP mở thêm nhiều điểm tiếp nhận đăng ký BHTN, linh động trong việc sử dụng các tài khoản ngân hàng thay vì chỉ có một ngân hàng để NLĐ thuận tiện hơn khi làm thủ tục. Đồng thời, khuyến khích NLĐ nộp hồ sơ qua bưu điện nhưng phải bảo đảm hồ sơ đủ và đúng theo quy định. Còn cơ quan tiếp nhận chỉ thông báo hồ sơ đã hợp lệ hay chưa để NLĐ yên tâm.

Bà Lê Thị Kiều Phượng, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Việc làm TP, cho biết hiện trên địa bàn TP mới có 7 điểm tiếp nhận BHTN, chưa đáp ứng nhu cầu của NLĐ. Còn việc trả BHTN qua một ngân hàng, bà Phượng cho biết sắp tới, trung tâm sẽ phối hợp với BHXH TP để trả nhiều ngân hàng theo yêu cầu của NLĐ.

Đối với nguyện vọng làm thủ tục hưởng BHTN qua mạng, theo quy định, NLĐ phải đến trực tiếp nộp hồ sơ để nghe tư vấn giới thiệu việc làm, song trung tâm cũng xem xét và kiến nghị để làm sao thuận lợi nhất cho NLĐ.

Mở thêm các điểm đăng ký hồ sơ BHTN

TP HCM là nơi tiếp nhận đăng ký BHTN cao nhất cả nước, chiếm 1/5 cả nước. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2020, Trung tâm Dịch vụ Việc làm TP đã giải quyết hơn 70.000 hồ sơ BHTN. BHXH TP cũng cho biết đã giải quyết hưởng các chế độ BHXH cho gần 900.000 lượt người.

"Ngoài chủ động phối hợp với các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền thông tin để NLĐ, người sử dụng lao động hiểu rõ lợi ích các chính sách của BHXH, BHTN, BHXH TP và Trung tâm Dịch vụ Việc làm TP cần nghiên cứu, cải tiến quy trình, thủ tục, ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện giao dịch qua mạng và qua bưu chính, tạo thuận lợi đối đa cho doanh nghiệp, NLĐ. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP chủ động phối hợp các đơn vị rà soát, tham mưu và đề xuất mở thêm các điểm tiếp nhận đăng ký hồ sơ BHTN cho NLĐ" - ông Dương Anh Đức, Phó Chủ tịch UBND TP, lưu ý.

Bài và ảnh: PHAN ANH