Cho vay giùm, 45 hộ dân gánh nợ thay

Các bị cáo gồm: Đỗ Thái Vũ, nguyên quyền giám đốc và giám đốc giai đoạn từ tháng 9-2011 đến tháng 12-2012; Nguyễn Quốc Minh và Ngô Viết Thành, đều nguyên là cán bộ tín dụng Agribank Tân An.

Theo cáo trạng, từ 2011-2012, Agribank Tân An ký 59 hợp đồng tín dụng cho 45 khách hàng vay hơn 81 tỉ đồng. Đến ngày khởi tố vụ án (24-6-2016), toàn bộ các hợp đồng tín dụng nêu trên đều quá hạn với tổng dư nợ hơn 60,4 tỉ đồng, sau khi khấu trừ tài sản thế chấp.

Quá trình cho vay, các cán bộ ngân hàng nói trên không thẩm định điều kiện vay vốn, tự ý nâng khống giá trị tài sản bảo đảm cao gấp nhiều lần số tiền vay. Trong đó, giá trị thực của tài sản thế chấp trong nhiều hồ sơ tín dụng chỉ hơn 10 triệu đồng đến vài chục triệu đồng nhưng được định giá khống từ 1,5 - 2 tỉ đồng.

Chẳng hạn, ông Hoàng Quốc Việt (SN 1988, ngụ thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk) ký kết với Agribank Tân An vay 1,5 tỉ đồng để kinh doanh nông sản. Tuy nhiên, trong hồ sơ vay vốn không có tài liệu chứng minh hoạt động kinh doanh, thực tế ông Việt cũng không kinh doanh. Tài sản thế chấp của ông Việt là "sổ đỏ" do một người khác đứng tên có giá trị 30 triệu đồng (thẩm định giá năm 2012) nhưng được ngân hàng định giá 2 tỉ đồng.

Với hành vi vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, đại diện VKSND tỉnh Đắk Lắk đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Thành mức án từ 8-9 năm tù, bị cáo Vũ từ 7-8 năm tù, bị cáo Minh từ 7 năm 6 tháng đến 8 năm tù.

Cho vay giùm, 45 hộ dân gánh nợ thay - Ảnh 1.

Các bị cáo tại phiên tòa sơ thẩm

Cũng theo cáo trạng, trên thực tế, các cá nhân đứng tên vay vốn không có nghề nghiệp ổn định, không kinh doanh nông sản, không có nhu cầu vay vốn nhưng được ông Nguyễn Ngọc Châu, chủ DNTN Thương mại Năm Thịnh (tỉnh Đắk Lắk) nhờ vay giùm. Các cá nhân đứng tên vay không nhận tiền mà chỉ ký để hoàn tất thủ tục trên hồ sơ vay vốn, mà người trực tiếp nhận là ông Châu. Tuy nhiên, năm 2013, ông Châu chết, doanh nghiệp cũng ngừng hoạt động, không để lại tài sản, di chúc và nay không còn tài sản gì để thu hồi.

Tại phiên tòa, đại diện Agribank Bắc Đắk Lắk đề nghị HĐXX buộc 45 người đứng tên trong các hồ sơ vay vốn phải có trách nhiệm trả khoản nợ (gồm gốc và lãi trong hạn, lãi quá hạn) với số tiền hơn 187 tỉ đồng.

Ông Trần Dũng (có vợ là Nguyễn Thị Thanh Ba, người ký vay 1,5 tỉ đồng) đề nghị HĐXX hủy các hợp đồng tín dụng giữa ngân hàng và người dân. Theo ông Dũng, vợ chồng ông chỉ ký hồ sơ chứ không được nhận tiền, không biết vay bao nhiêu.

HĐXX cho rằng vợ chồng ông Dũng có ý thức về pháp luật, tự nguyện ký vào hồ sơ tín dụng để vay vốn ngân hàng. Do đó, tòa không có quyền tuyên các hợp đồng tín dụng trên vô hiệu.

Dù vậy, theo HĐXX, trong số 45 khách hàng ký hồ sơ, có người đã chết, chưa xác định được người thừa kế; nhiều trường hợp khác đã ra nước ngoài sinh sống hoặc rời khỏi địa phương nên chưa xác định được địa chỉ cụ thể. Vì thế, việc tuyên án khi chưa xác định được địa chỉ của những người vay vốn sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của những người liên quan và việc thu hồi nợ của ngân hàng.

Trên cơ sở đó, HĐXX đề nghị phía ngân hàng chấp thuận tách các trường hợp nói trên ra riêng, khi nào xác định được địa chỉ thì ngân hàng khởi kiện dân sự ở vụ án khác để bảo đảm thu hồi được khoản nợ và đại diện Agribank Chi nhánh Bắc Đắk Lắk đã đồng ý.

Dự kiến hôm nay (17-7) HĐXX tuyên án.

Liên quan đến vụ án này, ông Phan Văn Thịnh, Giám đốc Agribank Tân An giai đoạn từ 2007 đến tháng 8-2011, đã có hành vi ký phê duyệt 7 hợp đồng tín dụng, gây thiệt hại cho nhà nước hơn 2,2 tỉ đồng. Ông Thịnh cũng bị khởi tố về tội “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”. Tuy nhiên, trước và sau khi bị khởi tố, ông Thịnh đã khắc phục toàn bộ hậu quả nên được đình chỉ vụ án.
Bài và ảnh: Cao Nguyên