Sức ép ngân hàng chuyển đổi số

Trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng (NH) phải liên tục đầu tư hạ tầng công nghệ để đáp ứng nhu cầu hoạt động nhưng phải đến cuối năm 2019, khi dịch Covid-19 bùng phát và Chính phủ đẩy mạnh xây dựng chính phủ điện tử, nền kinh tế số thì việc chuyển đổi số (CĐS) giữa các NH mới thực sự bước vào cuộc đua mạnh mẽ. Thời gian gần ây, số lượng và giá trị giao dịch trên các kênh NH số tăng đột biến, giao dịch cho các khoản tiền nhỏ tăng mạnh.

Duyệt cấp thẻ dưới 30 phút

Thường xuyên dùng dịch vụ NH điện tử như Mobile Banking, Internet Banking từ nhiều năm, chị Ngọc Khanh, nhân viên văn phòng ở quận 1, TP HCM, đánh giá phân khúc này ngày càng phát triển và có nhiều sự lựa chọn cho người dùng. Theo chị Khanh, khi mua hàng ở siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi, gọi xe công nghệ, trả tiền giao hàng nhanh… chị có thể thanh toán bằng thẻ ATM, thẻ tín dụng hoặc ví điện tử. "Thời gian thanh toán hóa đơn hiện chỉ tính bằng phút, tiện lợi và ít bị lỗi khi giao dịch so với trước đây" - chị Khanh nói.

Sức ép ngân hàng chuyển đổi số - Ảnh 1.

Robot OPBA phục vụ khách hàng tại Ngân hàng Nam Á .Ảnh: TẤN THẠNH

Trong một báo cáo vừa công bố, Tổ chức Thẻ quốc tế Visa ghi nhận khi dịch Covid-19 diễn ra, số người dùng mua sắm trực tuyến tăng ở mức kỷ lục. Theo một đại diện NH Nhà nước, trung bình có 30 triệu lượt mua hàng trực tuyến được ghi nhận tại Việt Nam mỗi ngày. Theo số liệu báo cáo gần đây của Công ty Nghiên cứu thị trường Kantar, 62% người tiêu dùng Việt Nam cho biết đã gia tăng đáng kể số lần giao dịch trực tuyến. Các NH thương mại đã đẩy mạnh đầu tư công nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn… cho quá trình CĐS nhằm đáp ứng nhu cầu tiếp cận dịch vụ tài chính hiện đại của khách hàng. Người dùng có thể thanh toán, giao dịch qua kênh online của các NH. Theo ông Ngô Quang Trung, Tổng Giám đốc NH TMCP Bản Việt, triển khai tiện ích mở tài khoản thanh toán trực tuyến là một bước đi quan trọng trên lộ trình số hóa của NH. NH Bản Việt cũng đầu tư kỹ lưỡng từ quy trình vận hành, giải pháp công nghệ mới và các biện pháp quản lý rủi ro thích hợp. Trong 5 tháng đầu năm 2020, số lượng giao dịch và giá trị giao dịch của NH điện tử tại NH này tăng lần lượt gấp 2 lần và 1,5 lần so với cả năm ngoái. Theo NH Bản Việt, thông qua giải pháp định danh khách hàng trực tuyến (eKYC), người dùng chỉ mất vài phút để có tài khoản thanh toán trên ứng dụng Mobile Banking rồi giao dịch ngay thay vì phải ra tận quầy, bốc số, xếp hàng, chờ mở tài khoản như trước…

NH TMCP Quốc tế (VIB) cũng vừa công bố là NH đầu tiên ứng dụng thành công công nghệ AI và dữ liệu lớn, cho phép người dùng mở thẻ tín dụng trực tuyến với thời gian duyệt cấp thẻ được rút ngắn, chưa đầy 30 phút. Quy trình này đã được VIB áp dụng thành công cho dòng thẻ tín dụng Online Plus. Bà Trần Thu Hương, Giám đốc chiến lược và phát triển kinh doanh, kiêm Giám đốc Khối NH Bán lẻ VIB, cho biết ứng dụng dữ liệu lớn và AI vào việc phát hành thẻ tín dụng là dự án lớn của VIB. Sau Online Plus, VIB sẽ mở rộng dự án đến các sản phẩm dịch vụ NH khác. Công nghệ cho phép khách hàng chỉ mất 5 phút điền thông tin qua điện thoại thông minh hoặc máy tính là có ngay thẻ tín dụng với hạn mức lên đến 200 triệu đồng. Trước đây, người dùng phải mất từ 3-10 ngày làm việc mới có thể nhận được thẻ tín dụng. NH TMCP Nam Á (Nam A Bank) cũng đưa robot, trợ lý ảo phục vụ khách hàng tại quầy giao dịch từ cuối năm ngoái. Robot có khả năng chào hỏi, nhận diện khách hàng, từ đó robot thu thập, lưu trữ thông tin của khách hàng đang tương tác, đưa ra những tư vấn, hướng dẫn phù hợp về các sản phẩm, dịch vụ tài chính theo nhu cầu của khách hàng.

Theo số liệu của NH Nhà nước, hiện khoảng 94% NH đã bước đầu triển khai hoặc xây dựng chiến lược CĐS, trong đó, khoảng 59% NH đang áp dụng CĐS thông qua các nền tảng tự phát triển hoặc bắt tay với một số công ty fintech.

Dịch vụ không nhân viên

NH TMCP Tiên Phong (TPBank) là một trong những NH đầu tiên tiến hành chuyển đổi NH số để phát triển nhiều sản phẩm tài chính số, ứng dụng vào quản trị và vận hành hệ thống. Các giải pháp công nghệ hỗ trợ khách hàng trong mọi giao dịch như NH tự động TPBank LiveBank hoạt động 24/7 không có nhân viên đầu tiên tại Việt Nam, cho phép khách hàng thực hiện gần như các giao dịch ở NH truyền thống, như nộp tiền, rút tiền, mở tài khoản, gửi tiết kiệm, phát hành thẻ nội địa và thẻ quốc tế in tên đích danh lấy ngay…

Hiện BIDV đang cùng một đơn vị tư vấn xây dựng chiến lược NH số để chuyển quy trình thủ công tại quầy lên quy trình tự động và đang triển khai công nghệ Robotic cho nghiệp vụ thanh toán bảng kê; triển khai Samsung Pay, QR Pay, rút tiền ATM bằng điện thoại qua mã QR, ứng dụng Blockchain. Hiện hơn 80% giao dịch thanh toán của khách hàng BIDV đã thực hiện trên các kênh NH điện tử.

Cuối năm ngoái, NH TMCP Quân đội (MB) cũng công bố nền tảng số dành cho doanh nghiệp là ứng dụng "MB App Business & eMB new" với nhiều tính năng hạn mức giao dịch lớn đáp ứng nhu cầu giao dịch của doanh nghiệp; đa kênh liền mạch như: lập giao dịch trên eMB, duyệt trên app và ngược lại… 

Hoàn thiện cơ chế, chính sách

Theo Thống đốc NH Nhà nước Lê Minh Hưng, ngành NH đang xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách và chỉ đạo các tổ chức tín dụng thúc đẩy phát triển thanh toán không dùng tiền mặt. Trong đó, thúc đẩy phát triển dịch vụ NH số và khẩn trương mở rộng thanh toán qua NH đối với dịch vụ công, đặc biệt là y tế, giáo dục. Hiện NH Nhà nước tiếp tục hoàn thiện dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt triển khai thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho các hàng hóa, dịch vụ có giá trị nhỏ (Mobile Money) để trình Thủ tướng Chính phủ.

THÁI PHƯƠNG