Bình ổn giá đất để bảo đảm an sinh xã hội

Đất đai là tài nguyên vô giá của mỗi quốc gia, nguồn lực quan trọng phát triển đất nước, được quản lý theo pháp luật. Nhà nước có những quy định cụ thể, chi tiết về việc quản lý, sử dụng đất. Giá đất được quy định trong bảng giá đất được nhà nước ban hành, sử dụng làm cơ sở để thỏa thuận về giá trong các hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Thực trạng đầu cơ nhà, đất hiện nay

Mặc dù bảng giá đất do nhà nước nghiên cứu, xây dựng, ban hành và rà soát thường xuyên để điều chỉnh bảo đảm phù hợp với thị trường, tuy nhiên giá đất thị trường thường cao gấp nhiều lần, thậm chí gấp vài chục lần, so với giá đất trong bảng giá đất do nhà nước quy định. Hiện nay, cơn sốt bất động sản (BĐS) làm xuất hiện tình trạng đầu cơ đất đai lan rộng.

Giá đất càng tăng càng hấp dẫn đầu tư vào đất đai và hoạt động đầu cơ phát triển, từ đó đất đai vốn đã khan hiếm lại càng khan hiếm và trở nên có giá trị ảo, giá đất vì thế lại tăng cao. Sự khan hiếm mang tính giả tạo này đã đẩy giá đất lên cao và là nguyên nhân của các cơn sốt. Ngay cả khi giá đất tăng đến một mức P nào đó, người đầu cơ cũng chưa có ý định trao đổi đất đai đó mà còn mong chờ mức giá cao hơn nữa P+.

Bình ổn giá đất để bảo đảm an sinh xã hội - Ảnh 1.

Cần thực hiện nhiều vấn đề cấp bách để hạn chế đầu cơ, lành mạnh hóa thị trường bất động sản, cải thiện nhà ở cho người có nhu cầu. (Ảnh chỉ có tính minh họa) Ảnh: HOÀNG TRIỀU

Đầu cơ là hành vi phổ biến trong bất kỳ xã hội nào có nền sản xuất hàng hóa. Hiểu theo nghĩa chung nhất, đầu cơ là hành vi mua bán hàng hóa có giá trị để kiếm lời cao bằng cách lợi dụng những biến động bất thường của giá cả, thông qua việc tích lũy hàng hóa và chờ cho thị trường khan hiếm (giả tạo) để bán với giá cao. Xét dưới góc độ tiêu cực, đầu cơ là thủ đoạn xấu, vì mục đích sinh lợi được thực hiện không phải bằng hoạt động sản xuất - kinh doanh thông thường để tạo ra giá trị thực, đáp ứng nhu cầu của xã hội mà chỉ vì lợi ích của bản thân người đầu cơ.

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường hiện nay, đầu cơ còn được quan niệm gần như là "đầu tư". Người đầu cơ mua hàng hóa và tin tưởng rằng dựa trên cơ sở đánh giá những thông tin có được, hàng hóa sẽ lên giá và sẽ bán ra để được lợi lớn một cách nhanh chóng, dễ dàng. Người đầu cơ đất đai tìm cách tích lũy nhiều đất đai nhưng không phải để dùng cho bản thân, cũng không vì lợi ích xã hội mà để kiếm lời nhanh chóng. Hành vi "đầu tư" này tất yếu dẫn đến những hậu quả tiêu cực về kinh tế - xã hội.

Giải pháp hạn chế đầu cơ bất động sản

Để hạn chế đầu cơ đất đai, tất yếu phải tìm ra nguyên nhân dẫn đến tình trạng đầu cơ đất đai ở nước ta hiện nay. Đó là sự thiếu minh bạch và khó tiếp cận các thông tin về đất đai; quản lý nhà nước về đất đai còn yếu kém do tính cục bộ trong quản lý đất đai còn quá lớn; sự trì trệ và thiếu thông thoáng trong quản lý đất đai; sự thiếu cương quyết trong xử lý hành vi vi phạm pháp luật đất đai; pháp luật đất đai chưa hoàn thiện một cách thỏa đáng.

Từ phân tích trên cho thấy cần thực hiện nhiều vấn đề cấp bách để hạn chế đầu cơ, lành mạnh hóa thị trường BĐS, cải thiện nhà ở cho người có nhu cầu.

Thứ nhất, cần đổi mới và tăng cường hiệu lực của hoạt động quản lý nhà nước về đất đai. Trong điều kiện khoa học - kỹ thuật phát triển, việc ghi nhận thông tin về đất đai cần được số hóa và có sự kết nối thông suốt về dữ liệu thông tin địa chính trên toàn quốc, làm cơ sở cho việc hạn chế đầu cơ đất đai. Cần hiểu thêm rằng việc quản lý đất đai không thể dừng lại ở việc quản lý hành chính đơn thuần, mà phải gắn với việc tự điều tiết của thị trường đất đai. Ngoài ra, việc thực hiện nghiêm túc pháp luật và xử lý nghiêm minh sẽ răn đe những hành vi vi phạm pháp luật đất đai, nhất là các giao dịch bất hợp pháp, đầu cơ đất đai.

Thứ hai, các thông tin về đất đai và thị trường BĐS phải minh bạch, tiếp cận dễ dàng, đặc biệt là thông tin về quyền sở hữu, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đến từng thửa đất, một cách kịp thời. Để làm được điều này cần nâng cao khả năng lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và thông tin tình trạng pháp lý của từng thửa đất để tìm hiểu dễ dàng hơn. Đây là điều kiện để tạo sự an tâm, mạnh dạn đầu tư cho các doanh nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng, phong phú hàng hóa cho thị trường BĐS, từ đó hành vi đầu cơ sẽ không có dư địa để tồn tại. Cần xây dựng một website thống nhất hoặc một ứng dụng tra cứu nhanh tính pháp lý, thông tin quy hoạch chi tiết của từng thửa đất, bảo đảm chính xác và thống nhất.

Thứ ba, quy định hợp lý, sử dụng hiệu quả hơn công cụ tài chính trong quản lý nhà nước về đất đai. Trong đó, thuế là công cụ hữu hiện nhất để làm chùn tay những người đầu cơ.

Thứ tư, quy định cụ thể mức giá buôn bán, sang nhượng BĐS trên thị trường không cao hơn giá đất do nhà nước quy định trong bảng giá đất ban hành. Phải xác định việc đầu cơ nhà đất là hành vi phạm pháp, gây hệ lụy cho toàn xã hội ở hiện tại cũng như cả thế hệ sau này.

Cần xây dựng bảng giá đất riêng biệt cho đối tượng cá nhân hoặc doanh nghiệp nước ngoài thuê mướn BĐS, để bảo đảm mức độ chênh lệch tỉ giá của đồng tiền và tránh chồng chéo với bảng giá đất trong nước.
Hiếu Nghĩa