"Bộ tứ" nâng tầm quan hệ

Nguồn tin Nhật Bản nói với đài CNN hôm 9-3 rằng cuộc họp trực tuyến của nhóm Quad (còn gọi là "Bộ tứ") sẽ sớm diễn ra, dự kiến vào ngày 12-3.

Đây sẽ là lần đầu tiên cuộc hội đàm được tổ chức giữa các nguyên thủ quốc gia của nhóm Quad, gồm sự tham gia của Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Úc Scott Morrison.

Tuy không phải là một liên minh quân sự chính thức như NATO nhưng Quad được xem là liên minh tiềm năng đối trọng với ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Theo tờ Hindustan Times (Ấn Độ) hôm 9-3, "Bộ tứ" và Pháp sẽ có cuộc tập trận chung mang tên La Perouse tại vịnh Bengal từ ngày 4 đến 7-4. Lực lượng tham gia gồm các tàu khu trục, tàu hộ tống, tàu ngầm và máy bay trinh sát. Một số nhà phân tích cho rằng mục tiêu của Quad+ là một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, điều ngày càng quan trọng trước kế hoạch mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc.

Bộ tứ nâng tầm quan hệ - Ảnh 1.

Các tàu khu trục của Lực lượng Phòng vệ Hàng hải Nhật Bản và tàu tuần dương Mỹ di chuyển trên Thái Bình Dương hôm 28-2 Ảnh: HẢI QUÂN MỸ

Cuộc tập trận diễn ra sau chuyến thăm dự kiến của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin tại Ấn Độ vào tuần tới. Hãng tin Reuters dẫn nguồn tin của chính phủ Ấn Độ hôm 7-3 cho biết chuyến thăm của ông Austin sẽ là chuyến công du đầu tiên của một quan chức hàng đầu trong chính quyền mới của Tổng thống Biden và sẽ tập trung vào việc tăng cường hợp tác.

Những chuyển biến dồn dập trên diễn ra giữa lúc Hải quân Mỹ bày tỏ lo ngại về sự trỗi dậy nhanh chóng của các lực lượng quân sự trên biển của Trung Quốc nhưng khẳng định sẽ tiếp tục thách thức các hoạt động của Bắc Kinh ở khắp châu Á - Thái Bình Dương.

Phát ngôn viên Hải quân Mỹ Courtney Hillson cho hay: "Toàn bộ sự phát triển của Hải quân Trung Quốc cả về số lượng và năng lực là điều đáng lo ngại".

Theo tạp chí Newsweek, quân đội Trung Quốc đang theo đuổi cách tiếp cận 3 mũi nhọn để tăng cường sức mạnh của lực lượng hải quân. Bà Hillson giải thích phương thức trên đang được Trung Quốc sử dụng kết hợp với các lực lượng tên lửa, với mục đích củng cố các yêu sách phi pháp tại biển Đông. Bất chấp mối đe dọa này, bà Hillson khẳng định Hải quân Mỹ sẽ tiếp tục đi qua các khu vực tranh chấp và củng cố ảnh hưởng của Washington ở biển Đông.

Rủi ro xung đột giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới ngày càng tăng khi Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc Hứa Kỳ Lượng cho rằng chính phủ cần tăng chi tiêu quốc phòng để chuẩn bị cho nguy cơ chiến tranh với Mỹ.

Theo hãng tin Bloomberg, trong phiên họp quốc hội Trung Quốc hôm 5-3, ông Hứa nhấn mạnh Trung Quốc phải sẵn sàng cho "bẫy Thucydides", ám chỉ cuộc xung đột không thể tránh khỏi giữa Mỹ và Trung Quốc. Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc Ngô Khiêm tuyên bố thêm việc tăng ngân sách quốc phòng lên 6,8% là nhằm đối phó Mỹ.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa cũng cho rằng ngăn chặn và phản công sẽ là "mạch chính" trong quan hệ song phương Mỹ - Trung. Bình luận của các lãnh đạo quân sự cấp cao Trung Quốc được xem là thừa nhận hiếm hoi về nguy cơ đối đầu ngày càng tăng với Mỹ sau khi căng thẳng hai nước leo thang dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại đến vấn đề Đài Loan. 

XUÂN MAI