Cặp đôi xiếc Hiền Phước - Thanh Hoa: Mơ đưa xiếc Việt ra thế giới

. PHÓNG VIÊN: Sau thời gian ngưng diễn, rạp xiếc Công viên Gia Định sẽ sáng đèn với "Ba Tư huyền bí". Chàng "Aladin" Hiền Phước và nàng "công chúa" Thanh Hoa có cảm xúc gì?

Cặp đôi xiếc Hiền Phước - Thanh Hoa: Mơ đưa xiếc Việt ra thế giới - Ảnh 1.

Hiền Phước - Thanh Hoa

- Nghệ sĩ xiếc THANH HOA: Để phòng chống dịch Covid-19, rạp phải ngưng diễn theo chỉ thị của UBND TP HCM. Nay được diễn trở lại, chúng tôi mừng lắm, nôn nao như mới lần đầu được ra sân khấu.

. Lâu nay chỉ diễn xiếc, nay còn phải thoại kịch và hóa thân vào nhân vật, hai bạn có bị lúng túng?

- Nghệ sĩ xiếc HIỀN PHƯỚC: Có thể nói đó là cực hình đối với nghệ sĩ xiếc. Vì ngôn ngữ xiếc là hình thể và sự khéo léo, sức khỏe dẻo dai, còn hóa thân vào kịch chúng tôi phải sống trọn vẹn với cảm xúc nhân vật. Để thực hiện được điều này chúng tôi phải nhờ sự hỗ trợ của đạo diễn Lê Diễn, Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Phương Nam. Phải nói là cảm ơn cơ hội này, vì qua đó giúp chúng tôi dấn thân vào một lĩnh vực mới của nghệ thuật.

. Tai nạn nghề nghiệp đã khiến tay trái của Hiền Phước phải vít 2 cây đinh do bị trượt sau cú nhào lộn, còn Thanh Hoa từng nằm liệt giường sau bài tập ép dẻo. Để vượt qua khó khăn này hai bạn có bí quyết gì?

- THANH HOA: Có câu sinh nghề tử nghiệp, cùng với niềm đam mê nên chúng tôi vẫn cứ nỗ lực hết mình. Đó là bí quyết.

- HIỀN PHƯỚC: Dù cho có chết đi sống lại vẫn thấy mình yêu xiếc hơn bất cứ thứ gì. Nghề xiếc và tai nạn là tất yếu, chỉ cần một giây lơ là có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của bạn diễn. Với tôi, bí quyết là phải đặt kỷ luật trong tập dượt lên trên hết. Có đau đớn nhưng phải luôn tươi cười, vì có gian nan mới có thành công.

. Điều gì gắn kết hai bạn song hành hơn 5 năm qua và đạt nhiều thành tựu?

- THANH HOA: Tôi vào nghề khá muộn, tính đến nay là 12 năm. Còn Phước nối nghiệp gia đình đến nay tròn 20 năm. Chính môi trường làm việc tại Nhà hát Nghệ thuật Phương Nam TP HCM đã gắn kết chúng tôi.

Cặp đôi xiếc Hiền Phước - Thanh Hoa: Mơ đưa xiếc Việt ra thế giới - Ảnh 2.
Cặp đôi xiếc Hiền Phước - Thanh Hoa: Mơ đưa xiếc Việt ra thế giới - Ảnh 3.

Một số tiết mục biểu diễn của Hiền Phước - Thanh Hoa

Phước sinh ra trong gia đình truyền thống từ ông bà đến bố mẹ đều ăn cơm nghề xiếc. Anh ấy chọn bộ môn thể dục dụng cụ để vào đời nhưng rồi lối rẽ đưa đến nghề xiếc. Năm 11 tuổi, anh ấy tập luyện các động tác nhào lộn, tay trái bị gãy phải nhập viện vít hai cây đinh để định hình khớp xương. Chấn thương này tưởng chừng anh phải bỏ nghề. Nhưng anh ấy vẫn gắn bó với xiếc cho đến nay.

- HIỀN PHƯỚC: Thanh Hoa cũng đâu có "thua" gì tôi, cô ấy đã từng nằm liệt giường khi tập bài bẻ dẻo 5 giờ trong buổi tập. Cô ép người xuống nền nhà và luồn đầu vào chân khiến lưng đau và không thể đứng dậy.

Khi gắn kết thành đôi bạn diễn, tôi đã nói với Thanh Hoa, diễn xiếc cặp, nữ trao toàn bộ tính mạng cho nam. Em có sợ không? Cô ấy lắc đầu rồi cười thật tươi.

Có lần, đang diễn đu bay, tay tôi đổ mồ hôi nhiều khiến tuột tay Thanh Hoa, nhìn cô ấy ngã từ trên cao khoảng 2 m xuống đất nằm bất động, tôi đã khóc. Nếu chẳng may cô ấy phải ngồi xe lăn cả đời thì tôi hối hận lắm; nhưng rồi cũng vượt qua. Tai nạn đã cho chúng tôi thêm nhiều kinh nghiệm, phải chú trọng rèn luyện thể lực mỗi ngày với các bài chạy bộ tốc độ, bật xa, hít xà, chống đẩy.

. Để có được sức khỏe, chế độ ăn uống và cách ứng phó khi trái múi giờ lúc lưu diễn, dự thi quốc tế, 2 bạn đã vượt qua bằng cách nào?

- THANH HOA: Chúng tôi luôn chú ý đến chế độ dinh dưỡng. Hạn chế tối đa đường, chất béo, tinh bột, thức ăn chua và thay bằng rau xanh, trái cây, thịt gà, bò, trứng. Uống đủ nước và ngủ đủ 8 giờ/ngày để đầu óc được tỉnh táo. Sợ nhất là trái múi giờ nên khi đi lưu diễn, lúc nào chúng tôi cũng đến sớm hơn 2 ngày để quen với múi giờ và quen với thức ăn của người bản địa.

. Nhớ lại khoảng thời gian mới vào nghề, Thanh Hoa có chạnh lòng?

- THANH HOA: Ba mẹ tôi ở quê (tỉnh Bình Định) hỏi bộ hết nghề sao chọn chi cái khổ. Tôi chỉ biết lau nước mắt xin ba mẹ cho mình được sống với đam mê. Mẹ tôi nói sinh con ra đời lành lặn, tự dưng chọn cái nghề hết sức rủi ro lại quá nghèo. Thật sự hồi bước vào đoàn xiếc, trong túi tôi chỉ có 5.000 đồng, gia đình khó khăn không thể hỗ trợ tiền sinh hoạt nên tôi vừa học vừa phụ bán thức ăn ở căng-tin mỗi ngày. Ngày nào cũng vậy, sáng phụ bán, chiều tối thì tập luyện. Để có thêm thu nhập tôi phải chạy sô thêm mỗi đêm (với các tiết mục như lắc vòng, đu dây...) để kiếm thêm tiền trang trải cho cuộc sống.

. Lao động nghề nghiệp của nghề diễn viên xiếc có thể nói là rất khắc nghiệt. Để duy trì được với nghề, thổi được niềm tin cho thế hệ tiếp nối, Hiền Phước có đề xuất gì?

- HIỀN PHƯỚC: Năm 2018 chúng tôi được vinh danh là Công dân tiêu biểu của TP HCM sau nhiều thành tựu đạt được từ tiết mục "Khoảnh khắc tình yêu". Nếu cách đây 10 năm, xiếc Việt chủ yếu là mô phỏng các tiết mục nổi tiếng trên thế giới, trình diễn chỉ dừng lại ở mức vận dụng kỹ xảo, kỹ thuật nhỏ lẻ thì những năm gần đây với mức đầu tư thỏa đáng, nhà nước đã tạo mọi điều kiện để xiếc Việt liên tục tham dự liên hoan, cuộc thi nghệ thuật xiếc lớn trên thế giới. Từ đó, đội ngũ diễn viên xiếc đã có bước đột phá, đầu tư chất xám để thi đấu và được ghi nhận.

Tôi đề xuất một điều thôi, hãy đầu tư ngay từ khi diễn viên trẻ nuôi dưỡng ý tưởng tác phẩm. Hãy giúp người trẻ tạo cú hích quan trọng và thêm vững tin với nghề.

. Ngành xiếc có đặc điểm chung là dùng hình thể, âm nhạc, dùng động tác để nghệ sĩ giao lưu với nhau và truyền tải tới khán giả sự dũng cảm, ý chí sắc bén trong tập luyện. Hiện nay, theo hai bạn, ngôn ngữ xiếc Việt còn thiếu điều gì?

- THANH HOA: Trong nghệ thuật, yếu tố lạ chính là yếu tố quyết định thành công. Bởi phải lạ về thể loại, lạ về trang phục, lạ về hình thức biểu diễn, lạ về động tác, kỹ năng, kỹ xảo và cả âm nhạc thì nghệ thuật xiếc mới có thể vươn tới hai chữ thành công và được quốc tế công nhận. Hiện xiếc Việt thiếu đội ngũ kế thừa có nhiều ý tưởng lạ. Phải dám bứt phá, tìm tòi cái mới thì hiệu quả đạt được mới đủ sức thăng hoa.

- HIỀN PHƯỚC: Chúng tôi cần lắm những "bà đỡ" dành cho xiếc Việt về mặt đào tạo và đặt hàng kịch bản xiếc mới.

. Đã có nhiều tín hiệu vui khi những vở xiếc: "Làng tôi", "Sông trăng", "Mekong show"… được khán giả đón nhận. Hai bạn có nghĩ sẽ thực hiện vở xiếc riêng dành cho mình như một live show xiếc Hiền Phước - Thanh Hoa?

- THANH HOA: Chúng tôi chưa dám nghĩ đến, vì tập một tiết mục xiếc mất nhiều thời gian. Một live show phải có nhiều tiết mục nên ước mơ này chỉ là sự khao khát…

- HIỀN PHƯỚC: Chúng tôi mong sao khán giả sẽ đến rạp xiếc tại nhà bạt Công viên Gia Định để xem vở xiếc "Ba Tư huyền bí" vào dịp cuối tuần, còn live show của cá nhân có thể sẽ là một giấc mơ mà chúng tôi ôm ấp.

Năm 2019, tiết mục "Khoảnh khắc tình yêu" của Thanh Hoa và Hiền Phước đã đạt các thành tích như: Huy chương bạc Liên hoan Xiếc quốc tế "Con voi vàng" tại Tây Ban Nha, Giải đặc biệt Liên hoan Xiếc quốc tế "Idol" tại Nga, Huy chương đồng Liên hoan Xiếc quốc tế "Tiếng vọng châu Á" tại Kazakhstan, Huy chương vàng Liên hoan Xiếc quốc tế tại Việt Nam và Giải mâm vàng Monte Carlo Liên hoan Xiếc quốc tế tại Pháp.

Theo NSƯT Phi Vũ, "Khoảnh khắc tình yêu" của Thanh Hoa và Hiền Phước mang đi trình diễn ở sân khấu Tây Ban Nha đã khiến khán giả rơi nước mắt. Đó là một tiết mục kết hợp giữa bộ môn xiếc và các nghệ thuật sân khấu khác. Cả hai đã vượt qua quá trình tập luyện đầy khó khăn. Đam mê và nỗ lực của cả hai đã được đền đáp bằng chiếc huy chương bạc danh giá tại hội thi quốc tế tổ chức tại Tây Ban Nha và Huy chương vàng tại Liên hoan Xiếc toàn quốc tổ chức tại Hà Nội năm 2019.

"Nghề xiếc gần đây bị mai một dần, tại Nhà hát Nghệ thuật Phương Nam hiện nay gần như không có nhiều bạn trẻ gắn bó với xiếc. Vì vậy, Hiền Phước - Thanh Hoa ước mơ và sẽ nỗ lực hết mình để đưa nghệ thuật xiếc Việt Nam đến với quốc tế.
Bài và ảnh: THANH HIỆP