Đồng bộ để kiểm soát giá đất

Tại một số địa phương, giá nhà đất tăng đột biến do các "cò" đất làm giá, tạo nên cơn sốt ảo nhằm thu hút khách hàng từ các nơi khác. Sức nóng của BĐS gia tăng buộc 4 bộ - ngành gồm Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính và UBND nhiều tỉnh, TP vào cuộc nhưng giá BĐS vẫn đang là chủ đề nóng.

Những cơn sốt đất cục bộ tại một số tỉnh, TP bùng phát vừa qua khiến giá đất khó kiểm soát trên thị trường, khi nhiều ý tưởng về quy hoạch đô thị, quy hoạch hạ tầng được đưa ra như TP Thủ Đức, Cần Giờ và nhiều tuyến cao tốc huyết mạch tại TP HCM được đề xuất xây dựng...

Ảnh hưởng của dịch Covid-19 làm giảm đáng kể thu nhập của người dân, cũng làm suy giảm niềm tin của giới đầu tư vào sản xuất, du lịch, bán lẻ, từ đó chuyển sang kênh BĐS như kênh trú ẩn an toàn. Một yếu tố khác, do các ngân hàng gia tăng dư nợ tín dụng. Nhiều ngân hàng thương mại đang cho vay các lĩnh vực liên quan đến nhà đất, lãi suất cho vay mua BĐS thấp, dao động từ khoảng 4,99% - 10% /năm, cũng là yếu tố thúc đẩy người dân vay để đầu tư vào BĐS.

Trong khi đó, giới đầu cơ, cò mồi đất vì trục lợi bất chính đã gây nhiễu thông tin, tung tin thất thiệt về pháp luật, về quy hoạch, tạo nên những cơn sốt đất ảo để lôi kéo mọi người vung tiền ra mua đất. Thậm chí đưa ra các thông tin không chính xác dựa vào công tác điều hành giá cả, thuế đất, quy hoạch để kiếm chênh lệch, lợi nhuận đầu tư...

Từ khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực, sau đó Chính phủ đã ban hành Nghị định 96/2019/NĐ-CP quy định về khung giá đất và Nghị định số 44/2014/NĐ-CP về giá đất nhằm xác định phương pháp định giá đất; xây dựng, điều chỉnh khung giá đất, bảng giá đất; định giá đất cụ thể và hoạt động tư vấn xác định giá đất. Đến nay, Nghị định 44/2014/NĐ-CP đã bộc lộ một số bất cập mới phát sinh, rất cần xem xét điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung cho phù hợp. Nguồn thu ngân sách từ đất đang bị thất thoát lớn vì chính sách pháp luật về quản lý, sử dụng đất còn chưa thực sự đồng bộ nên nhận thức khác nhau, vận dụng tạo ra sai phạm và kẽ hở gây ra thất thoát, tham nhũng.

Để thị trường BĐS phát triển lành mạnh, bền vững, hạn chế những cơn sốt đất, cần thống nhất về cơ chế định giá đất theo thị trường. Về lâu dài, nên bỏ khung giá đất do Chính phủ ban hành và giao UBND cấp tỉnh, TP ban hành giá đất theo mục đích sử dụng đất để tính các nghĩa vụ tài chính về đất đai, bồi thường khi thu hồi đất. Có cơ chế giám sát việc xây dựng bảng giá đất một cách công khai, minh bạch. Đặc biệt, cần quan tâm thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất, bảo đảm theo nguyên tắc cơ chế thị trường; bảo đảm nguồn thu ngân sách khi chuyển nhượng, tránh lãng phí, thất thoát và chống tình trạng tham nhũng chính sách.

Thái Phương ghi

Luật sư NGUYỄN VĂN HẬU (Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP HCM)