Đề xuất Covid-19 là bệnh nghề nghiệp

Người lao động thuộc 6 nhóm ngành mắc Covid-19 được hưởng BHXH?

Tháng 9-2021 Bộ Y tế dự thảo xin ý kiến Thông tư bổ sung bệnh Covid-19 vào danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH trong đó đề xuất 6 nhóm ngành có nguy cơ lây nhiễm cao.

Theo dự thảo thông tư quy định bổ sung bệnh Covid-19 nghề nghiệp vào Danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH, bệnh Covid-19 nghề nghiệp là bệnh phát sinh trong quá trình lao động do người lao động phải tiếp xúc với virus SARS-CoV-2 có trong môi trường lao động. Theo hướng dẫn chẩn đoán, giám định bệnh Covid-19 nghề nghiệp tại dự thảo này thì nghề, công việc thường gặp và nguồn tiếp xúc với vius SARS-CoV-2 bao gồm:

1. Người làm nghề, công việc tại cơ sở y tế.

2. Người làm nghề, công việc trong phòng thí nghiệm, lấy mẫu, vận chuyển mẫu, xử lý, bảo quản và tiêu hủy mẫu SARS-CoV-2.

3. Người làm nghề, công việc trong khu cách ly tập trung, cách ly y tế tại nhà, cách ly y tế vùng có dịch, hỗ trợ chăm sóc người bệnh Covid-19 tại nhà.

4. Người làm nghề, công việc vận chuyển, phục vụ người bệnh Covid-19.

5. Người làm nghề, công việc vận chuyển, khâm liệm, bảo quản, hỏa

táng, mai táng thi hài người bệnh Covid-19.

6. Người làm nghề, công việc phòng chống dịch, phục vụ, cứu trợ người nhiễm SARS-CoV-2 gồm: Giám sát, điều tra, xác minh dịch; Nhân viên hải quan ngoại giao, nhân viên làm công tác xuất nhập cảnh; Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ, công chức quốc phòng, công nhân và viên chức quốc phòng; Chiến sĩ, sĩ quan thuộc lực lượng công an; Người làm nghề, công việc khác được cử tham gia phòng chống dịch Covid-19.

Đề xuất Covid-19 là bệnh nghề nghiệp - Ảnh 1.

Covid-19 sẽ được coi là bệnh nghề nghiệp, được hưởng BHXH- Ảnh minh hoạ

Những trường hợp này có thời gian tiếp xúc tối thiểu (thời gian tiếp xúc ngắn nhất với yếu tố có hại trong quá trình lao động để có thể gây bệnh nghề nghiệp): một lần. Khoảng thời gian kể từ khi người lao động đã thôi tiếp xúc với yếu tố có hại đến thời điểm vẫn còn khả năng phát bệnh do yếu tố có hại đó là 28 ngày.

Nhiều di chứng sau mắc Covid-19

Lý giải việc đề xuất bổ sung bệnh Covid-19 nghề nghiệp vào Danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội là hết sức cần thiết và cấp bách, Tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Đình Trung, Trưởng Khoa bệnh nghề nghiệp, Viện sức khỏe nghề nghiệp và môi trường (Bộ Y tế) cho biết Bộ Y tế hiện là bệnh truyền nhiễm nhóm A, nguy cơ ở mức độ đại dịch toàn cầu; thường xuyên có biến thể mới, tốc độ lây lan rất cao trong xã hội, đặc biệt là các lực lượng tuyến đầu tham gia phòng chống dịch; tình hình dịch bệnh Covid-19 trên thế giới vẫn diễn biến rất phức tạp…

"Khi bệnh Covid-19 được bổ sung vào Danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH các đối tượng được thụ hưởng chính sách này của Nhà nước họ yên tâm hơn trong công tác bởi vì đã được Nhà nước quan tâm, chăm lo tới sức khỏe, tính mạng của họ và như vậy họ sẽ không thoái thác nhiệm vụ, giúp cho Nhà nước chăm lo đời sống sức khỏe của người dân nói chung và trong các khu vực dịch bệnh được tốt hơn, giảm tỉ lệ tử vong do bệnh dịch, giúp đất nước phát triển"- ông Trung chia sẻ.

Tại báo cáo đánh giá tác động của bệnh Covid-19 đối với sức khoẻ, Bộ Y tế cho biết điều này cũng rất phù hợp với pháp luật của Việt Nam. Cụ thể: tại điểm c, khoản 1, Điều 6 Luật ATVSLĐ quy định quyền của của người lao động: "Được thực hiện chế độ bảo hộ lao động, chăm sóc sức khỏe, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp; được người sử dụng lao động đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; được hưởng đầy đủ chế độ đối với người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; được trả phí khám giám định thương tật, bệnh tật do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; được chủ động đi khám giám định mức suy giảm khả năng lao động và được trả phí khám giám định trong trường hợp kết quả khám giám định đủ điều kiện để điều chỉnh tăng mức hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp".

Các nghiên cứu cho thấy khi mắc bệnh Covid-19 tác động đến đa cơ quan, bộ phận trên cơ thể, để lại nhiều tổn thương không thể phát hiện ngay khi người bệnh khỏi bệnh Covid-19 được, theo một số tài liệu di chứng của bệnh Covid-19 có thể xuất hiện sau 6 tháng sau khi khỏi bệnh và bệnh gây ra stress cho người bệnh như ám ảnh tâm thần, rối loạn tâm thần…

Một số di chứng chính sau khỏi bệnh Covid-19 gồm: các triệu chứng kéo dài như mệt mỏi (mã bệnh ICD-10: R53), đau khớp (ICD-10: M25.5), đau cơ (ICD-10: M79.1), rối loạn vị giác (ICD-10: R43.1), rối loạn khứu giác (ICD-10: R43.2), rụng tóc (ICD-10: L65); biểu hiện về hô hấp: viêm phổi (ICD-10: J12), viêm phổi kẽ (ICD-10: J84), thuyên tắc mạch phổi là các tổn thương xơ phổi (ICD-10: I26), giãn phế nang, xẹp phổi, suy giảm chức năng hô hấp (ICD-10: R06.8).

Ngoài ra, nhiều bằng chứng cho thấy hàng loạt các triệu chứng vẫn tồn tại dai dẳng sau đợt nhiễm trùng cấp tính do SARS-CoV-2. Tình trạng này được nhiều viện nghiên cứu uy tín công nhận và đặt tên là "Hội chứng hậu Covid"

Hội chứng hậu Covid có thể xảy ra ở bất kỳ người mắc Covid-19 nào, từ những người bị bệnh cấp tính rất nhẹ đến những phổ bệnh nặng nhất. Ước đoán có đến 80% bệnh nhân từng nhiễm Covid-19 sẽ bị ít nhất một triệu chứng tồn tại lâu dài sau khi hồi phục Covid-19 cấp tính.

Các báo cáo cho thấy tỉ lệ bệnh nhân mắc hội chứng hậu Covid dao động từ 20 - 90%, bất kể độ nặng của bệnh Covid-19 cấp. Nhiều bằng chứng cho thấy các triệu chứng mạn tính này vẫn kéo dài đến 6 tháng sau đợt nhiễm cấp và có thể còn lâu hơn nữa, thậm chí là những di chứng vĩnh viễn như xơ phổi, đột quỵ tắc mạch...

Bộ Y tế cũng cho biết hiện nay theo tính toán mức chi trả đền bù của người sử dụng lao động như sau:

- Căn cứ Điều 38 Luật An toàn, vệ sinh lao động, thì người sử dụng lao động phải đền bù cho người lao động mắc bệnh Covid-19 là: 1,5 tháng tiền lương x 3.070.000 đồng (mức lương tối thiểu vùng) = 4.600.000 đồng;

- Theo số liệu báo tính đến tháng 12 năm 2021 của các tỉnh, thành phố, các cơ quan có liên quan, thì số người lao động có thể được hưởng chế độ bệnh Covid-19 nghề nghiệp khoảng: 20.000 người. Như vậy, số tiền người sử dụng lao động phải đền bù cho người lao động mắc bệnh Covid-19 hưởng 1 lần là: 4.600.000 đồng x 20.000 người = 92 tỉ đồng.

Trong khi theo quy định tại Điều 48 Luật ATVSLĐ thì số tiền trợ cấp 1 lần cho người lao động mắc bệnh Covid-19 nghề nghiệp nếu có tỉ lệ tổn thương cơ thể đến 10%: 7.867.500 đồng.

Tổng số tiền phải chi trả từ quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho 20.000 người x 7.867.500 đồng = 157,35 tỉ đồng.

Có di chứng sau 6 tháng mới được coi là bệnh nghề nghiệp

Góp ý cho đề xuất này, BHXH Việt Nam cho rằng Covid-19 không thực sự đặc trưng cho một nghề hay một nhóm nghề như các bệnh nghề nghiệp khác. Covid-19 đặc biệt là biến chủng Omicron có khả năng lây nhiễm rất nhanh trong nhiều môi trường tiếp xúc, ở trong bất cứ ngành nghề, công việc, khu vực nào cũng có thể lây nhiễm.

Vì vậy người lao động thuộc 6 nhóm ngành nghề có nguy cơ lây nhiễm cao nêu trên có thể bị lây nhiễm ngoài môi trường làm việc. Trong khi phạm vi các ngành nghề nguy cơ lây nhiễm cao khá rộng nên khả năng xảy ra tình trạng lạm dụng, trục lợi chính sách là có.

Về khả năng cân đối của Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, BHXH Việt Nam cho biết theo thống kê mới nhất (ngày 5-4-2022), mức hưởng trợ cấp bệnh nghề nghiệp một lần bình quân là 51,5 triệu đồng/người với tỉ lệ tổn thương cơ thể do bệnh, tật bình quân là 10,65%. Mức hưởng trợ cấp bệnh nghề nghiệp hằng tháng bình quân là 1,07 triệu đồng/người/tháng với tỉ lệ tổn thương cơ thể do bệnh, tật bình quân là 37,09%.

Lo ngại về những ảnh hưởng do tác động chính sách tới quỹ BHXH, bởi thực tế hiện nay triển khai thực hiện gói hỗ trợ theo Nghị quyết 68/2021 của Chính phủ, số tiền đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp trong thời gian từ tháng 7-2021 đến hết tháng 6-2022 đã giảm trên 4.300 tỉ đồng, việc đánh giá tác động về khả năng cân đối của quỹ là thật sự cần thiết.

Tuy nhiên, theo đại diện Bộ Y tế so với sự thảo ban đầu và trên tình hình thực tế diễn biến dịch Covid-19 tại dự thảo lần này đã điều chỉnh không quy định tỉ lệ thương tật của những người mắc Covid-19 không có di chứng, mà chỉ xác định đối với những trường hợp có di chứng sau 6 tháng.

Ngọc Dung