Cần xem xét trách nhiệm của ngành điện

TS Lê Đăng Doanh:

Thiệt hại kinh tế, gây khó cho dân

Vừa qua, trong cuộc họp giao ban do Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chủ trì, tất cả các DN đều cầu cứu vì nạn cắt điện không báo trước. Để giải trình, EVN đổ lỗi cho PetroVN bán điện đắt và phản ứng của EVN là thà cắt điện còn hơn chịu lỗ để mua điện của Petro VN. Tình trạng thiếu điện đang gây thiệt hại to lớn cho nền kinh tế, gây khó khăn cho đời sống của người dân. Chẳng lẽ hai đại gia cãi nhau “không ra làm sao” (theo lời Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải) là biểu hiện tinh thần hợp tác phục vụ đất nước của “hai anh cả” này hay sao?

Cần phải có một nhóm chuyên gia độc lập cùng với hai “ông lớn” này trình phương án lên Thủ tướng Chính phủ để giải quyết vấn nạn này càng sớm càng tốt.

Về lâu dài, cần thiết lập cơ chế pháp lý hợp tác giữa hai bên và có cơ chế giá phù hợp, bảo đảm EVN có lãi hợp lý và bảo đảm lợi ích của cả Petro VN cũng như các nhà sản xuất điện độc lập khác.

Đỗ Gia Phan, Phó Chủ tịch Vinastas:

Đẩy khó khăn cho khách hàng

Bức xúc của người tiêu dùng đối với ngành điện từ trước đến nay luôn ở hai vấn đề: giá và chất lượng nguồn điện. Là ngành độc quyền nên giá điện do Nhà nước khống chế, EVN muốn tăng giá phải có lý do chính đáng. Thế nhưng ngành điện lại rất vô lý ở chỗ EVN nói mục đích tăng giá để đầu tư cho nguồn mới. Lý lẽ này không chấp nhận được vì trong kinh doanh độc quyền, không ai tăng giá để lấy vốn đầu tư. Người tiêu dùng không được lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ, tăng giá là đẩy hết khó khăn cho khách hàng. Trên hợp đồng phải thể hiện cả nghĩa vụ của EVN phải bồi thường thiệt hại và chịu trách nhiệm như thế nào khi cung cấp không đủ điện hoặc chất lượng không ổn định.

Hiện nay chúng ta đang soạn thảo Luật Bảo vệ người tiêu dùng. Chúng tôi đã nêu vấn đề với Ban Soạn thảo, cần quy định đối với các ngành độc quyền như điện, nước khi soạn thảo hợp đồng cần có ý kiến của Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng VN (Vinastas) đại diện cho quyền lợi của người tiêu dùng. Hy vọng thời gian tới tình hình sẽ được cải thiện.

TS Nguyễn Thị Hiền, chuyên gia kinh tế:

 Bộ Công Thương vừa đá bóng vừa thổi còi

Mặc dù rất bức xúc mỗi khi bị cắt điện đột xuất nhưng EVN luôn nắm đằng chuôi nên khách hàng muốn kiện cũng ngại. Doanh nghiệp muốn chứng minh thiệt hại về kinh tế phải có những dụng cụ về mặt kỹ thuật để chứng minh bị cắt điện lúc mấy giờ, thiệt hại bao nhiêu. Điều này hoàn toàn không dễ. Đối với người dân, mất điện chỉ nóng nực một lúc nên họ không kiện cáo làm gì. Về phía EVN, cắt điện đột xuất mà không bù đắp thiệt hại cho khách hàng là không sòng phẳng. Về mặt kỹ thuật, Nhà nước không giám sát được thì không thể quy được trách nhiệm cho nhà cung ứng. Ở đây cũng phải nói đến trách nhiệm của Bộ Công Thương. Là cơ quan quản lý nhưng Bộ Công Thương lại vừa đá bóng vừa thổi còi vì thực chất việc điều hòa giữa các nhà sản xuất và nhà tiêu thụ mới chỉ là dàn xếp nội bộ chứ chưa có cơ chế cạnh tranh giữa các nhà cung ứng điện tư nhân với Nhà nước. Người tiêu dùng vẫn bị thiệt thòi trong những lĩnh vực độc quyền kiểu này.