Dự Luật Đất đai: Vẫn bất cập

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) vừa được Chính phủ công bố để lấy ý kiến đóng góp của người dân. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia về đất đai hoài nghi dự luật này có thể “giải” được những bất cập trong lĩnh vực đất đai hiện nay.

Chưa phát huy nguồn lực đất đai

Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN-MT), dự thảo Luật Đất đai quy định thời hạn giao đất trong hạn mức sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân lên 50 năm và áp dụng thống nhất cho các loại đất nông nghiệp sẽ khuyến khích người dân gắn bó với đất đai và yên tâm đầu tư sản xuất.

Ông Phùng Văn Nghệ, nguyên phó tổng cục trưởng Tổng cục Đất đai, đề nghị: Về quy định hạn điền, thời hạn sử dụng đất, ban soạn thảo luật cần tiếp thu thêm ý kiến đóng góp từ giới chuyên môn cũng như chính người dân để có điều chỉnh phù hợp. “Có thể quy định khung quá cứng nhắc sẽ kìm hãm sự phát triển kinh tế - xã hội từ nguồn lực đất đai, nhất là trong bối cảnh đất nước còn nghèo như hiện nay” - ông Nghệ nhận xét.

Dễ bị lợi dụng

Theo lý giải của Bộ TN-MT, quy định xác định giá đất trong dự luật lần này đã điều chỉnh so với quy định hiện hành và được xem là lối ra cho những vướng mắc về giải phóng mặt bằng suốt nhiều năm qua. Cụ thể, việc định giá đất sẽ theo nguyên tắc: “Giá đất do Nhà nước quyết định phải bảo đảm nguyên tắc phù hợp với giá thị trường. Các thửa đất liền kề nhau, có điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, kết cấu hạ tầng như nhau, có cùng mục đích sử dụng hiện tại, cùng mục đích sử dụng theo quy hoạch thì mức giá như nhau”. Trong khi đó, quy định hiện nay là “sát giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường trong điều kiện bình thường”.

Trước sự “đổi mới” này, ông Nguyễn Khải băn khoăn: “Thế nào là phù hợp với thị trường? Việc bỏ cụm từ “trong điều kiện bình thường” là rất nguy hiểm vì khi rơi vào các cơn sốt đất, các địa phương biết xoay xở ra sao? Phức tạp hơn nữa là khi chính quyền định giá đất quá xa so với thực tế ở từng thời điểm nhất định và cho rằng phù hợp thì người dân, doanh nghiệp cãi lại cũng khó và khiếu nại tất yếu sẽ xảy ra”. Nhận xét về quy định có vẻ “chung chung” của dự luật, ông Khải nói: “Chính sách mà không cụ thể, dễ bị lợi dụng thì thiệt thòi cuối cùng vẫn là người dân”.