Sửa di tích như... mua ô tô!

Chùa Trăm Gian đã bị phá dỡ một số hạng mục

Chỉ biết được khi báo đăng

“Từ ngày 19-7, ni sư Thích Đàm Khoa đã hạ giải (tháo dỡ) nhà Tổ, gác Khánh và mua gỗ chế tác mới từ bên ngoài đưa vào. Dù diễn ra 1 tháng 6 ngày nhưng các cơ quan không báo cáo nên chúng tôi không nắm được và khi có tin, sở đã yêu cầu đình chỉ việc tôn tạo của nhà chùa” - ông Phạm Quang Long, Giám đốc Sở VH-TT-DL Hà Nội, biện bạch. Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Giám đốc Sở VH-TT-DL Hà Nội (phụ trách di sản), phân trần: “Hà Nội có khoảng 500 di tích, chúng tôi làm sao đủ người theo dõi hết. Tôi chỉ biết được khi báo chí đăng tin”.

Trong khi đó, ông Vũ Văn Doãn, Chủ tịch UBND xã Tiên Phương, cho rằng địa phương đã không sâu sát nên khi nhà chùa làm mà không biết. Phó Chủ tịch UBND huyện Chương Mỹ, ông Vũ Văn Đông, thẳng thắn: “Tôi và chủ tịch UBND xã sẽ chịu trách nhiệm trước TP”.

Theo ông Phạm Quang Long, chùa Trăm Gian chỉ bị phá dỡ 3 hạng mục có tuổi thọ hàng trăm năm do đã được trùng tu, tôn tạo, thậm chí làm mới hoàn toàn mà không phải là công trình gốc từ khi lập chùa. Dù vậy, ông Long thừa nhận việc phá bỏ 3 hạng mục này là rất nghiêm trọng vì đây là di sản quốc gia. Không chỉ chùa Trăm Gian, nhiều di tích khác ở Hà Nội cũng từng xảy ra việc đập bỏ thay mới, khi xong rồi thì cơ quan quản lý và chính quyền địa phương mới hay.

Do “nhận thức có hạn”

Ông Phạm Quang Long nhìn nhận do nhiều hạng mục bị xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ sập đổ bất cứ lúc nào nên dự án tôn tạo chùa Trăm Gian đã được Sở VH-TT-DL Hà Nội phê duyệt từ năm 2010. Song, do kinh tế khó khăn, thực hiện Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm chi tiêu công nên TP chưa có tiền (trên 10 tỉ đồng), đành phải để đấy. Ông Vũ Văn Doãn thì cho rằng nhà chùa cố tình sửa chữa vì tình huống quá cấp bách, có thể sập bất cứ lúc nào mà mùa mưa bão đã đến. Có điều, do “nhận thức có hạn” nên từ chỗ sửa chữa đã đập bỏ hạng mục hàng trăm năm tuổi.

Khi chúng tôi đặt câu hỏi: “Trước tình huống cấp bách có thể đổ sụp bất cứ lúc nào, sao Sở VH-TT-DL không tham mưu cho TP duyệt gấp kinh phí để tôn tạo?” - ông Long ví von: “Sửa di tích cũng như mua ô tô, khi nào nhà có tiền thì mới làm được. Vả lại Chính phủ quy định như vậy, nếu làm mà sau này Nhà nước không duyệt kinh phí thì lấy đâu mà trả”! 

Tại cuộc họp ngày 29-8 về vấn đề này, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Thảo khẳng định TP thiếu kinh phí cho nhiều việc nhưng không thiếu 10 tỉ đồng cho một công trình giá trị. Ông Thảo yêu cầu các sở, ngành chức năng làm rõ trách nhiệm từng đơn vị, cá nhân cũng như đưa ra phương án khắc phục sự cố hiệu quả.