Theo người lao động (NLĐ) Công ty CP Công trình Giao thông 710 (Công ty 710), sau khi thoái hết vốn nhà nước vào năm 2013 thì công ty bắt đầu rơi vào tình trạng đình trệ, không tổ chức sản xuất kinh doanh gì thêm. Công nhân thiếu việc làm và bắt đầu bị nợ lương từ tháng 2-2015. Không thể chờ thêm, NLĐ tự đi tìm việc mới trong khi vẫn không được giải quyết các chế độ nghỉ việc tại Công ty 710.

Đi khắp nơi đều "bí"

Theo ông Trần Xuân Minh, công nhân Công ty 710, đến nay, hầu hết NLĐ không được giải quyết nghỉ việc dù công ty không còn gì để làm và bộ máy đã tê liệt. "Viết đơn xin nghỉ việc cũng không ai ký, BHXH không chốt được vì công ty còn nợ từ tháng 5-2012, đến nay đã hơn 5 tỉ đồng. Tình cảnh cứ treo như vậy mấy năm nay. Không lương, không việc nên hầu hết NLĐ phải tự tìm công việc khác để kiếm sống. Nhiều anh em đã có quyết định hưu từ trước năm 2015 rồi nhưng chế độ vẫn treo như thế" - ông Minh cho biết.

Đùn đẩy trách nhiệm - Ảnh 1.

Tháng 9-2016, người lao động đã tụ tập để phản đối khi có người đến chuyển hết hồ sơ giấy tờ của công ty đi đâu không rõ

Đùn đẩy trách nhiệm - Ảnh 2.

Trụ sở Công ty 710 đã trống không, chỉ còn là bãi giữ xe

Theo ông Minh, đó là những người đang đi kiện. Ngay cả người đã thắng kiện gần 3 năm nay, đến thi hành án vẫn tắc với lý do công ty hết tiền. "NLĐ chẳng đặng đừng mới phải kiện. Bên cạnh đó, chúng tôi còn gửi đơn, gõ cửa khắp các cơ quan chức năng. Ngay cả khi Thành ủy TP HCM có công văn yêu cầu các bên liên quan phải ngồi lại với nhau để giải quyết nhưng rồi vẫn không có gì tiến triển, chưa nói đến việc tiếp tục phát sinh nhiều chuyện càng thêm khó hiểu" - ông Minh bức xúc.

Theo biên bản làm việc ngày 10-5 giữa Sở LĐ-TB-XH, LĐLĐ, BHXH TP HCM và Công đoàn (CĐ) Tổng Công ty Xây dựng công trình giao thông 6 (Cienco 6) - CĐ cấp trên của CĐ Công ty 710, BHXH TP cho biết: "Từ tháng 5-2012 đến tháng 12-2016, công ty nợ tổng cộng 5,255 tỉ đồng. Tháng 3-2017, BHXH điều chỉnh giảm quá trình tham gia BHXH, BHYT, BHTN từ tháng 9-2013 đến tháng 2-2017 của 55 lao động theo đề nghị của công ty là 3,678 tỉ đồng. Tháng 4-2017, công ty nộp BHXH 1,585 tỉ đồng. Tính đến ngày 28-4, công ty còn nợ BHXH số tiền 8,1 triệu đồng".

"Có thể hiểu ý kiến của BHXH TP HCM là công ty chỉ đóng BHXH cho NLĐ đến hết tháng 8-2013 và chốt lại ở đó. Như vậy, có người nhận quyết định hưu vào tháng 12-2014 thì 16 tháng còn lại tính thế nào? Còn những người khác vẫn làm việc, bảng lương công ty vẫn tính đến tháng 4-2015 thì làm sao chốt lại ở thời điểm tháng 8-2013? Chưa kể, việc tính toán giữa các con số không chính xác, khi tính lại thì thấy không phải công ty còn nợ BHXH mà là BHXH nợ ngược công ty 8 triệu đồng!" - một NLĐ của công ty băn khoăn.

Chẳng lẽ chịu thua?

Theo nhiều NLĐ, hầu hết các lần họp giải quyết, đại diện Công ty 710 đều vắng mặt và không thể liên lạc được. Trong khi đó, chủ sở hữu công ty không chịu thừa nhận trách nhiệm liên quan đến các khoản nợ.

"Cơ quan quản lý nhà nước mời lên làm việc, công ty không có mặt, kiện ra tòa cũng chỉ gặp những nhân viên tự xưng là đại diện công ty. Đi lên, đi xuống gần 2 năm mà tòa vẫn không xử. Thật sự chúng tôi không biết phải kêu ai bây giờ" - ông Đỗ Quốc Cử, thợ máy công ty đã nhận quyết định hưu, lo lắng.

Theo ông Nguyễn Đức Hanh, Chủ tịch CĐ Cienco 6, sau khi cổ phần hóa, Công ty 710 được mua đi bán lại nhiều lần, đến sau cùng là Công ty Liên hợp Xây dựng Vạn Cường, địa chỉ tại Hà Nội. "Hiện nay, có thể nói ông chủ của Công ty 710 là Công ty Vạn Cường. Về lý thì người sở hữu phải kế thừa phần nghĩa vụ của DN. Thời điểm Vạn Cường tiếp quản hoàn toàn thì Công ty 710 đã nợ khoản 3,7 tỉ đồng gồm cả BHXH lẫn các chế độ nghỉ việc khác. Chúng tôi đã có ý kiến nhưng chủ sở hữu không nhận nên cũng không thể làm gì hơn" - ông Hanh giải thích.

Theo tài liệu đại hội cổ đông thường niên Công ty 710 năm 2015, Công ty Vạn Cường có 4 nhân sự được đề xuất bầu bổ sung vào HĐQT và Ban Kiểm soát Công ty 710. Trong đó có ông Nguyễn Đức Thuận, hiện là người đại diện pháp luật, đồng thời là Chủ tịch HĐQT Công ty 710.

"Trên thực tế, chưa bao giờ người đại diện, chủ sở hữu xuất hiện chính thức, NLĐ chỉ gặp được những nhân viên, tự xưng là đại diện công ty nhưng chưa từng làm việc cho công ty trước đây. Hơn nữa, bộ máy, đoàn thể của Công ty 710 đã tê liệt từ lâu và công ty hết tiền trả nợ. Vậy thì tháng 4-2017, BHXH TP HCM ghi nhận công ty đã đóng hơn 1,5 tỉ tiền BHXH là do ai đóng?" - ông Cử đặt vấn đề. 

Phối hợp đòi quyền lợi cho NLĐ

Theo bà Nguyễn Phan Bảo Khuyên, chuyên viên Ban Chính sách Pháp luật LĐLĐ TP HCM, LĐLĐ TP sẽ tiếp tục theo dõi, phối hợp với các cơ quan chức năng để sát cánh cùng NLĐ đòi quyền lợi. Nhiều trường hợp có thể linh hoạt - vừa đóng bảo hiểm tự nguyện trước để giải quyết chế độ vừa có thể đồng thời khởi kiện phần nợ của công ty.

Bài và ảnh: Bạch Đằng