Khổ vì lương cơ bản

Tin mới

15/10/2009 00:12

Chia nhỏ tiền lương của người lao động để giảm chi phí BHXH, tiền ngoài giờ, trợ cấp thôi việc...

Chỉ trong vòng chưa đầy một tháng, tại Công ty Pou Yuen (quận Bình Tân –TPHCM) xảy ra hai cuộc ngừng việc tập thể với khoảng 1.000 công nhân (CN) tham gia. Nguyên nhân chính là họ bị trừ các khoản phụ cấp và thưởng năng suất. Ngoài mức lương cơ bản khiêm tốn, hằng tháng, cuộc sống của CN phụ thuộc rất nhiều vào các khoản phụ cấp, thưởng... Tuy nhiên, những khoản ngoài lương này không ổn định mà luôn bị đe dọa cắt giảm vì một lý do nào đó từ phía doanh nghiệp (DN).


Công nhân Công ty Pou Yuen ngừng việc yêu cầu giảm định mức năng suất, tăng tiền phụ trội tăng ca


Thu nhập quá thấp 


Mức thu nhập phổ biến hiện nay của CN ngành giày khoảng 2,2 triệu đồng/tháng. Tại Công ty Pou Yuen, mức thu nhập này được chia ra làm nhiều phần: lương cơ bản khoảng 1,3 triệu đồng; thưởng năng suất 100.000 đồng - 200.000 đồng; tiền ngoài giờ khoảng 250.000 đồng/tháng, phụ cấp chuyên môn, chuyên cần... Khi CN không làm đủ 26 công/tháng, sẽ bị cắt tiền chuyên cần; nếu làm không đạt sản lượng sẽ bị cắt tiền năng suất... Chị Huỳnh Tuyết Hương, CN khu A5, cho biết lương cơ bản của chị là 1,35 triệu đồng. Trong tháng 9 vừa qua, chị tăng ca 70 giờ, nghỉ việc riêng 2 ngày. Tiền lương của chị bị trừ chuyên cần, trừ thưởng năng suất nên chỉ còn chưa đến 1,6 triệu đồng. Mức thu nhập này không đủ sống.


“Chiêu thức” này được hầu hết các DN may, giày sử dụng. Người lao động (NLĐ) đành phải “bó tay chịu phép”. Muốn có thu nhập đủ sống, họ phải tuân thủ mọi quy định khắt khe của công ty: phải tăng ca triền miên để giữ được tiền thưởng năng suất, có việc đột xuất cũng không dám nghỉ vì sợ bị trừ tiền chuyên cần...


Trợ cấp “cầm hơi”


Đến tháng 11 tới, chị Trần Thị Nhàn, CN Công ty May Phương Khoa (quận 12-TPHCM) sẽ sinh con nhưng đến giờ này, dù đã nặng nề và rất mệt mỏi nhưng chị vẫn chưa dám xin nghỉ. Bởi nếu nghỉ sớm, chị chỉ nhận được trợ cấp thai sản khoảng 1,2 triệu đồng/tháng vì công ty đóng BHXH trên mức lương cơ bản 1,2 triệu đồng/tháng. Thu nhập này không đủ một mình chị sống, làm sao nuôi thêm con nhỏ? Chị Nhàn tính: Tiền nhà 400.000 đồng, tiền cơm ngày 3 bữa, một tháng 900.000 đồng... bấy nhiêu cũng đã hụt hơi, nói gì những chi phí khác như viện phí, sữa, tã lót cho con... “Số tiền trên chỉ là “trợ cấp cầm hơi”, muốn lo cho con tạm đủ phải gấp 3 lần mức trên” – chị Nhàn bức xúc. Bởi vậy, chị phải ráng làm việc cho đến sát ngày sinh để được nhận tiền lương thực tế, khoảng 2,1 triệu đồng/tháng.


Tương tự, các loại trợ cấp khác như thôi việc, tai nạn lao động, mất sức... đều dựa vào mức lương cơ bản này nên NLĐ rất thiệt thòi. Nguyên nhân chính của thực trạng trên là do mức lương tối thiểu quá thấp lại bị DN lợi dụng để ấn định mức lương cơ bản thấp. Thậm chí, các DN cùng ngành nghề, các hiệp hội DN nước ngoài còn “học hỏi” nhau việc xây dựng mức lương cơ bản thấp để tối đa hóa lợi nhuận. DN nào đưa mức lương cơ bản cao sẽ bị “tẩy chay”.


Đã nghèo càng nghèo


Sự bất hợp lý trên đã diễn ra một thời gian dài. Trong một cuộc hội thảo lấy ý kiến các cơ quan lao động và DN phía Nam do Bộ LĐ-TB-XH vừa tổ chức, nhiều chuyên gia lao động đã cảnh báo: Việc tăng lương tối thiểu chậm, mức tăng thấp đã gây bất lợi cho NLĐ.


Song, đó chỉ mới là một mặt của vấn đề. Bi kịch lớn hơn chính là khi NLĐ đến tuổi nghỉ hưu. Theo số liệu thống kê của các cơ quan chức năng, hầu hết các DN trong lĩnh vực dệt may, da giày, gỗ... chỉ tham gia BHXH cho NLĐ cao hơn mức lương tối thiểu chút ít. Tức khoảng 1 triệu đồng đối với DN trong nước và khoảng 1,2 triệu đồng đến 1,3 triệu đồng đối với DN nước ngoài. Mức hưởng lương hưu cao nhất hiện nay là 75% mức đóng của 5 năm cuối cùng trước khi nghỉ hưu. Như vậy, với mức đóng như thế và hưởng như thế, không thể nào NLĐ có thể sống nổi. Và như vậy, hàng triệu lao động đang tham gia BHXH trên nền lương cơ bản quá thấp hiện nay có nguy cơ khi nghỉ hưu sẽ trở thành một lớp người nghèo mới.   

Mức lương cơ bản đã bị hiểu sai nên mọi vấn đề liên quan đến chế độ chính sách cứ căn cứ vào mức lương này để giải quyết. Điều này là không sòng phẳng với NLĐ. Xây dựng mức lương tốt có lợi cho NLĐ cũng chính là lợi ích của DN. Lương tốt sẽ thu hút lao động giỏi, làm họ an tâm gắn bó với DN. 

  Bà Nguyễn Hồng Hà (Phó Giám đốc Chi nhánh Phòng Thương mại và Công nghiệp VN tại TPHCM)

Bài và ảnh: Phạm Hồ
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 

Hoặc nhập thông tin của bạn

TIN MỚI