Cơ hội từ mua bán, sáp nhập

Thị trường bất động sản đóng băng là cơ hội cho mua bán, sáp nhập. Ảnh: Tấn Thạnh

Bất động sản sẽ rộn ràng?

Trong năm 2011, thị trường chứng kiến nhiều vụ M&A được xếp vào hàng “đình đám” trong nước. Tháng 10-2011, Công ty Cổ phần Hàng tiêu dùng Masan (Masan Consumer) là công ty con của Tập đoàn Masan đã mua 13,32 triệu cổ phiếu, tương đương hơn 50% vốn điều lệ của Công ty Cổ phần Vinacafé Biên Hòa. Với thương vụ này, Masan Consumer trở thành cổ đông nắm quyền chi phối doanh nghiệp (DN) sản xuất cà phê hòa tan lớn nhất nước. Trước đó, vào tháng 8-2011, Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam (đóng tại KCN Biên Hòa II - Đồng Nai) đã bán đến 71% cổ phần của mình cho Công ty CPP của Hồng Kông và Công ty Feedmill Business (Trung Quốc). Trên thị trường tài chính năm 2011, nhiều vụ M&A có sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài như Công ty Tài chính Quốc tế (IFC) mua 10% cổ phần của NH Công Thương Việt Nam (VietinBank) sau khi NH này phát hành riêng lẻ số cổ phần trên với tổng giá trị 182 triệu USD. Tương tự, NH TMCP Ngoại thương Việt Nam (VietcomBank) cũng đạt được thỏa thuận bán 15% cổ phần cho NH Mizuho của Nhật hay Commonwealth Bank of Australia mua thêm 25 triệu cổ phần của NH TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) với giá 45.000 đồng/cổ phiếu, tăng tỉ lệ nắm giữ từ 15% lên 20%.

Thống kê của Nexus Group cho thấy 9 tháng đầu năm 2011, giá trị M&A ghi nhận được là 2,67 tỉ USD, tăng 150% so với năm trước đó. Trong đó, ngành hàng tiêu dùng, tài chính và bất động sản dẫn đầu danh sách các ngành có tỉ trọng giao dịch cao. Các thương vụ xảy ra chủ yếu do có yếu tố nước ngoài như Mỹ, Trung Quốc, Nhật chiếm đến 81,3%. Giao dịch M&A trong vài năm nay cũng đánh dấu sự thoái vốn của nhiều quỹ đầu tư.

Theo dự đoán của các chuyên gia, năm nay M&A trong lĩnh vực bất động sản sẽ trở nên sôi động khi thị trường này đang trong tình trạng “đóng băng”. 

Cần khung pháp lý rõ ràng

Ông Đặng Doãn Kiên, Trưởng đại diện Quỹ Đầu tư Aureos tại Việt Nam, đánh giá một trong những vấn đề của M&A liên quan rất nhiều đến khung pháp lý của chúng ta. Khung pháp lý cần phải rõ ràng để hỗ trợ, thúc đẩy các nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận với DN trong nước hiệu quả và có cái nhìn dài hạn hơn.

Thời gian qua, những thương vụ mua bán có yếu tố nước ngoài, quá trình thẩm định lâu nhưng lại không thực hiện được. Cụ thể, cách nhìn khoản doanh thu, lợi nhuận hay hạch toán chi phí của DN trong nước tương đối khác với chuẩn trên thế giới và khu vực. Ngay quá trình minh bạch con số báo cáo tài chính, theo chuẩn công bố thông tin cũng chưa dễ dàng… gây khó khăn cho các thương vụ mua bán.

“Quá trình mua bán DN là hoạt động đầu tư nên được chi phối theo thị trường. Vì vậy, Nhà nước và các cơ quan làm luật nên tạo ra khung pháp lý lâu dài, hiệu quả để quá trình đó tham gia một cách hiệu quả thay vì tham gia trực tiếp vào từng thương vụ. Nhà nước nên hiểu dưới góc độ cân đối thương mại thay vì tác động của yếu tố quản lý bởi khi 2 DN kết hợp với nhau, chỉ người tham gia thương vụ đó hiểu rõ” - ông Đặng Doãn Kiên nhận xét.