Quá tải, thiếu thực tế

Ví dụ bài đọc (reading) đầu tiên môn tiếng Anh lớp 10 cải cách: “A day in the life of ...” kể về một ngày làm việc của người nông dân thế kỷ 21 với con trâu đi trước cái cày theo sau! Kế đó là bài nghe (listening) lại kể về một ngày làm việc của một người đạp xích lô từ quận 1 đến quận 5-TPHCM. Hình vẽ cho bài này là hai HS không mặc đồng phục, ngồi trên xe xích lô mà như xe ba gác. Với thời tiết nóng bức của TPHCM mà phụ nữ mặc áo dài đi chợ, đàn ông vận vest đi xích lô!

Những điều trên có hợp với xã hội hiện nay khi xích lô bị cấm chạy trên một số quận trung tâm TP trong đó có quận 1 và quận 5? Người soạn và trình bày sách giáo khoa ngoài khối lượng từ, ngữ pháp... còn quá dễ dãi trong hình minh họa cũng như nội dung bài học.

Đó là chưa kể HS phải học tiếng Anh của người Việt Nam viết. Niềm hứng thú ở đâu? Học tiếng Anh trước nhất là học văn hóa của nước Anh, Mỹ... Kế đến là lối sống, xã hội Anh, Mỹ với những chi tiết, hình ảnh mới lạ, tạo cảm hứng khám phá của người học. Và sau cùng là học cách nói, cách viết theo văn phong của người Anh, người Mỹ. Như thế mới là học tiếng Anh. Còn hiện nay chúng ta chỉ học và dạy chữ Anh mà thôi.

Với các môn khác thì sao? Trong chương trình tiếng Anh lớp 11 có một câu thí dụ về Robin Hood, người cướp của người giàu cho người nghèo. Giờ giải lao tôi hỏi thử các em bên phương Đông có ai giống Robin Hood không. Các em nhanh nhảu trả lời 108 anh hùng Lương Sơn Bạc. Điều tệ hại các em lầm tưởng đó là những người Việt Nam! Tôi hỏi tiếp thế Bao Công là người nước nào, các em đều... hãnh diện cho rằng đó là người Việt Nam. Tôi hỏi thế có biết Tô Hiến Thành, một vị quan thanh liêm và cũng có Thượng Phương bảo kiếm như Bao Công không. Thật bất ngờ, các em hỏi: “Tô Hiến Thành là ai?”. Tôi hỏi thầy dạy sử, thầy cười nói rằng chương trình không có dạy về từng triều đại các vua nên HS không biết về Tô Hiến Thành! Sử Việt Nam, HS không nắm được, làm sao các em có sự tự hào dân tộc và lòng yêu nước để có lý tưởng học và phục vụ đất nước? Như vậy khuyến học ở đâu?

Cho nên, muốn khuyến khích trẻ ham học và đến trường, nên chăng chúng ta hãy giảm tải chương trình, trả lại việc biên soạn sách giáo khoa cho người có thực tài và năng lực để có một chương trình khả thi. Riêng ngoại ngữ, nên học giáo trình nước ngoài. Có như vậy mới tạo sự cảm hứng, ham học của HS.