Hướng dẫn tổ chức bộ máy và vị trí việc làm khi sắp xếp đơn vị sự nghiệp cấp xã

Bộ Nội vụ vừa ban hành Công văn số 5691/BNV-TCCB ngày 6-6-2026 gửi UBND các tỉnh, thành phố, hướng dẫn triển khai sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập tại địa phương theo các chủ trương mới của Trung ương và Chính phủ.

Hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, điều kiện 

Điểm đáng chú ý là việc phân cấp mạnh mẽ cho cơ sở, khi UBND cấp xã được trao thẩm quyền quyết định thành lập, tổ chức lại và giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý. Đây được xem là bước cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, gắn trách nhiệm với chính quyền cấp gần dân nhất.

Theo Bộ Nội vụ, việc thành lập, tổ chức lại hoặc giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có các đơn vị cung ứng dịch vụ sự nghiệp công thiết yếu đa ngành, đa lĩnh vực ở cấp xã, phải tuân thủ các điều kiện, tiêu chí theo quy định tại Nghị định số 283/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định số 120/2020/NĐ-CP). Đồng thời, các bộ quản lý ngành, lĩnh vực có trách nhiệm ban hành hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, điều kiện đối với từng loại hình đơn vị.

Trên cơ sở đó, UBND cấp xã không chỉ được quyết định về mặt tổ chức mà còn có trách nhiệm quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng dịch vụ thiết yếu trên địa bàn. Việc này phải bảo đảm phù hợp với hướng dẫn của bộ quản lý ngành và chỉ đạo của UBND cấp tỉnh.

Một điểm mới khác là định hướng tổ chức các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã theo mô hình đa ngành, đa lĩnh vực nhằm tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả hoạt động. Thay vì tổ chức rời rạc theo từng lĩnh vực, các đơn vị có thể được sáp nhập, hợp nhất để cung ứng đồng thời nhiều dịch vụ công thiết yếu, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Cơ sở để tuyển dụng, sử dụng người

Về vị trí việc làm, Bộ Nội vụ cho biết đang xây dựng dự thảo nghị định mới nhằm triển khai Luật Viên chức năm 2025. Trong thời gian chưa ban hành quy định mới, các địa phương tiếp tục thực hiện theo Nghị định số 106/2020/NĐ-CP và các thông tư hướng dẫn hiện hành để xây dựng, phê duyệt đề án vị trí việc làm trong các đơn vị sự nghiệp công lập. Đây sẽ là cơ sở để tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao.

Liên quan đến biên chế, Bộ Nội vụ đang phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng phương án xác định nhu cầu biên chế giai đoạn 2026-2031. Việc bố trí số lượng người làm việc sẽ căn cứ vào vị trí việc làm, khối lượng công việc và yêu cầu thực tiễn tại từng địa phương, đồng thời gắn với lộ trình tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập.

Đáng chú ý, Bộ Nội vụ yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập theo tinh thần Nghị quyết số 105/NQ-CP của Chính phủ, bảo đảm hoàn thành trong quý III/2026. Việc sắp xếp phải theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phù hợp đặc thù từng ngành, lĩnh vực và điều kiện thực tế.

Bộ Nội vụ cũng đề nghị các địa phương tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn UBND cấp xã trong quá trình triển khai, đồng thời kịp thời phản ánh khó khăn, vướng mắc để được hướng dẫn, xử lý theo thẩm quyền.

Việc trao quyền cho cấp xã trong tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao tính chủ động, linh hoạt của chính quyền cơ sở trong cung ứng dịch vụ công. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản lý, điều hành và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ ở cấp xã trong bối cảnh bộ máy đang được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả.