“Ở giai đoạn đã hoàn thành cơ bản quá trình hội nhập quốc tế thì nhiệm vụ  quan trọng là xây dựng thương hiệu quốc gia để hình ảnh đất nước, dân tộc VN trong mắt và cảm nhận của các quốc gia khác ngày càng tốt đẹp hơn”.
 
Bà Nguyễn Thị Hồng, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, đã nhấn mạnh như vậy tại cuộc thảo luận bàn tròn thu hút sự tham gia của 50 chuyên gia, học giả do Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển giáo dục Trí Việt và Công ty Sài Gòn truyền thông tổ chức ngày 30-6 tại TPHCM.
 
Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT Nguyễn Thành Nam kể năm 2002, trong buổi giới thiệu năng lực của FPT với công ty Hitachi Software (Nhật Bản), khi thấy họ chưa hiểu về VN, ông quyết định mời họ thăm VN. Sau chuyến đi này, FPT đã được giao một dự án lớn và rất ngạc nhiên khi lý do mà vị giám đốc Hitachi Software quyết định chọn FPT vì “tôi đã thấy tâm hồn của VN qua hình ảnh những cánh đồng lúa rất thanh bình, tạo cho tôi sự tin tưởng”.
 
Vậy chọn hình ảnh, chất liệu nào để xây dựng thương hiệu quốc gia? Theo GS Trần Văn Khê, trong bộ từ điển của Anh và một số quốc gia đã có từ “nem”, “phở”, “áo dài” không dịch ra tiếng bản địa và diễn giải là món ăn và quốc phục của VN. Như vậy, văn hóa ẩm thực, trang phục, âm nhạc là những chất liệu quan trọng.
 
Với thâm niên hoạt động trong lĩnh vực ngoại giao, bà Tôn Nữ Thị Ninh cho rằng để xây dựng thương hiệu quốc gia cần phải gắn kết 4 mối quan hệ, đó là kinh tế - doanh nghiệp, nhân tố văn hóa – lịch sử - con người, vai trò truyền thông - nhận thức của công chúng và vai trò của Nhà nước. Trong đó, mỗi công dân, mỗi doanh nghiệp đều có trách nhiệm quảng bá hình ảnh của đất nước.
 
Các chuyên gia cũng cho rằng việc quảng bá hình ảnh, đất nước và con người VN của ngành du lịch còn khiếm khuyết nên thế giới chưa hiểu nhiều về VN. Phụ thuộc quá nhiều vào quá khứ để xây dựng thương hiệu quốc gia, theo nhà sử học Dương Trung Quốc là không nên vì lịch sử không chỉ có quá khứ mà còn có hiện tại và cả tương lai. Vì vậy, chúng ta nên giới thiệu cho thế giới biết VN thông qua những khả năng tiếp cận nhiều nền văn minh nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa.
 
Hai chuyên gia đã tham gia tư vấn và nghiên cứu việc xây dựng thương hiệu quốc gia cho Bhutan, Mozambique và Thổ Nhĩ Kỳ đều có chung quan điểm: thương hiệu quốc gia phải đại diện cho sự thực tế, diễn ra hằng ngày mới có giá trị. “Chẳng hạn, VN có thể lấy khẩu hiệu “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc” để khơi gợi niềm kiêu hãnh của dân tộc trong quá trình xây dựng thương hiệu quốc gia” – bà Morvarid Kaykha gợi ý.

Chú trọng ngành phù hợp tố chất VN

Nhiều chuyên gia cho rằng những sản phẩm đòi hỏi tính sáng tạo, khả năng thiết kế, linh hoạt và tỉ mỉ rất phù hợp với người VN, vì vậy nên chú trọng đến các ngành phù hợp mà một số doanh nghiệp rất thành công như Minh Long, PNJ, FPT... Ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Tổng Giám đốc Công ty Trung Nguyên, gợi ý xây dựng thương hiệu quốc gia cần lưu ý thêm đến vai trò VN mang lại gì cho thế giới, chẳng hạn những ngành có đóng góp trong việc bảo đảm an ninh lương thực cho thế giới.

 

Mai Vân