Đem tiền liệng qua cửa sổ!!!

Ông Đinh Sơn Hùng, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế TPHCM, nhận xét: “Việc định giá doanh nghiệp (DN) Nhà nước để cổ phần hóa (CPH) hiện nay chưa tính đúng giá trị thực của DN, gây thiệt hại lớn cho Nhà nước. Giá trị thương hiệu, khách hàng truyền thống, thị phần, mặt bằng đất, vị trí tọa lạc... là những tài sản do DN xây dựng, tích lũy nhiều năm mới có lại không được tính vào giá trị khi CPH, làm cho cổ phần trở nên không thực”.

Bộ Tài chính không cho tính tài sản vô hình

Công ty Nước Giải khát Chương Dương (CDBECO) thuộc Tổng Công ty Rượu bia nước giải khát Sài Gòn – Bộ Công nghiệp, được định giá vốn điều lệ để bán cổ phần là 85 tỉ đồng. Tiền thân của công ty này là Nhà máy Usine Belgique xây dựng năm 1952, trực thuộc tập đoàn B.G.I nổi tiếng của Pháp. Năm 1977, nhà máy được tiếp quản với tên gọi Nhà máy Nước ngọt Chương Dương. 27 năm qua, CDBECO đã tốn rất nhiều tiền của để xây dựng thương hiệu cho mình, nhờ đó thị phần ngày càng mở rộng, khách hàng ngày càng nhiều thêm. Tài sản vô hình đó theo thông lệ quốc tế phải được định giá khi CPH, nhưng năm qua khi tiến hành CPH nó không được tính giá trị. Ông Nguyễn Văn Đằng, Giám đốc Công ty CDBECO, nói: “Chúng tôi biết thương hiệu của mình khá nổi tiếng trong nước nên muốn tính giá trị của nó khi CPH. Nhưng lúc đó công ty còn làm ăn khó khăn, tỉ suất lợi nhuận trên vốn thấp, chỉ bằng lãi suất ngân hàng, vì vậy Bộ Tài chính và Bộ Công nghiệp không chấp thuận việc tính giá trị thương hiệu để đưa vào vốn”.

Từ trước tới nay, cả nước đã CPH trên 1.000 DN nhưng trong đó hầu như chưa có đơn vị nào được tính giá trị thương hiệu, vì vậy Nhà nước bị mất một khoản lớn vốn từ tài sản vô hình này. Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Thanh, Phân Viện trưởng Phân Viện nghiên cứu Tài chính (Bộ Tài chính) tại TPHCM, phân tích: Tài sản vô hình chiếm tỉ trọng khá lớn trong giá trị thực của DN. Trên thế giới nhiều khi nó được định giá lớn hơn giá trị máy móc thiết bị. Nhiều thương hiệu của các tập đoàn kinh tế thế giới được định giá rất cao. Chẳng hạn, thương hiệu Coca-Cola trị giá trên 70 tỉ USD, Samsung trị giá trên 10 tỉ USD. Tại Việt Nam trước đây thương hiệu kem đánh răng P/S cũng được định giá 5 triệu USD... Hiện nay, nhiều DN của Nhà nước đã phát triển lớn mạnh, thương hiệu đã được khẳng định trên thị trường trong nước và quốc tế, nếu nó không được tính giá trị khi CPH thì mặc nhiên Nhà nước đã để mất một phần lớn tài sản của mình.

Giá trị thương hiệu của 1.700 DN tiếp tục bị mất?

Có ý kiến cho rằng, nếu tính giá thương hiệu khi CPH thì giá trị DN sẽ bị đẩy lên cao, DN làm ăn khó hơn, như vậy ảnh hưởng đến tiến trình CPH. Trái với điều lo ngại đó, hiện nay hầu hết các DN đều sợ cá nhân và tổ chức bên ngoài mua đấu giá, vì vậy họ giới hạn số lượng cổ phần mua của nhà đầu tư. Đơn cử, Công ty Xây dựng và Phát triển Nhà quận 3 - TPHCM quy định nhà đầu tư cá nhân khi tham gia đấu giá chỉ được mua tối đa 2.000 cổ phần, đối với pháp nhân tối đa 3.000 cổ phần. Nếu tính giá khởi điểm 105.000 đồng/cổ phần thì số tiền một nhà đầu tư được mua chỉ khoảng vài ba trăm triệu đồng - quá nhỏ cho những người giàu tiềm lực tài chính đang ham muốn mua cổ phần.

Về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Sinh Hùng cho rằng, giá trị thương hiệu cần phải được tính vào vốn khi CPH. Do đó, sắp tới khi CPH, các tổng công ty lớn của Nhà nước sẽ phải nhờ các đơn vị kiểm toán, các tổ chức tư vấn nổi tiếng quốc tế để định giá thương hiệu cho những DN này. Như vậy 1.700 DN không nằm trong diện này đang tiến hành hoặc đang có kế hoạch CPH vẫn chưa được tính giá trị thương hiệu? Và như vậy nguồn tài sản vô hình to lớn của Nhà nước vẫn tiếp tục bị mất.