Mở rộng cửa xuất khẩu gạo

Tăng cường trách nhiệm xã hội

Tại lễ tịch điền vào đầu năm nay, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết có nói: "Trung ương đã có nghị quyết về nông nghiệp, nông thôn và nông dân (...). Chúng ta phải làm cho tinh thần của nghị quyết trở nên sống động, biểu hiện qua các thành tựu trong sự phát triển của nông thôn VN". Theo nghị quyết đó, một trong những mục tiêu chúng ta đang hướng đến là làm sao để đời sống nông dân không ngừng được nâng cao.

Tổng Công ty Lương thực miền Nam (Vinafood 2) đã tự xác định là doanh nghiệp (DN) Nhà nước 100%, giữ vai trò vị trí đặc biệt quan trọng trong ngành lương thực cả nước hiện nay, đồng thời là thương hiệu có uy tín hàng đầu ở lĩnh vực kinh doanh lúa, gạo trên thị trường thế giới thì trong nước càng phải thể hiện thật rõ trách nhiệm an sinh xã hội, nhất là đối với nông dân. Vinafood 2 cần chứng minh được vị thế chủ đạo của thành phần kinh tế Nhà nước bằng những con số cụ thể ngay trong việc giúp nông dân giàu lên từ mảnh đất của họ chứ đừng đổ lỗi cho điều kiện khách quan.
Trần Thanh Liêm (Bình Dương)

Nông dân ĐBSCL quanh năm đổ mồ hôi sôi nước mắt với lúa gạo nhưng nghèo vẫn hoàn nghèo. Ảnh: N.Trinh

Diễn đàn “Khai phóng gạo Việt” của Báo NLĐ đã nhận được gần 100 phản hồi của độc giả. Báo NLĐ chân thành cảm ơn sự quan tâm này và mời bạn đọc tiếp tục tham gia diễn đàn, gửi ý kiến qua địa chỉ e-mail ng.laodong@nld.com.vn hoặc online@nld.com.vn.

Chấm dứt tình trạng “bao sân”

Tôi có đọc bài “Bao giờ mới giàu?” của GT-TS Võ Tòng Xuân đăng trên Báo NLĐ ngày 25-2, cảm thấy rất hả hê. Nội dung bài viết phản ánh đúng những thiệt thòi mà nông dân đã gánh chịu, không hề nhằm “kích động dư luận hiểu sai về DN” như Vinafood 2 nêu trong bài “Vinafood 2 khai thông thị trường lúa gạo” (đăng Báo NLĐ ngày 10-3). Lẽ ra, khi được góp ý, lãnh đạo Vinafood 2 phải bình tâm lắng nghe để điều chỉnh hoạt động của DN sao cho tốt hơn.

Đã trở thành điệp khúc, hễ năm nào lúa trúng mùa thì kịch bản rớt giá lại xảy ra, nông dân phải bấm bụng mà chịu, còn các DN lúa gạo lớn, như Vinafood 2 với những hợp đồng xuất khẩu gạo trong tay thì nắm chắc phần thắng. Nếu phải mua tạm trữ, được hưởng rất nhiều chính sách hỗ trợ, kể cả vốn vay, vậy mà Vinafood 2 cũng kể công!
Để khai phóng gạo Việt, ngoài việc xây dựng các kho tạm trữ lúa gạo cần phải cởi trói hình thức tổ chức thu mua và xuất khẩu.
 
Tại sao chỉ mỗi Vinafood 2 được ủy quyền đại diện cho các DN trong nước dự thầu các hợp đồng xuất khẩu gạo? Chính cơ chế này đã trao đặc quyền cho Vinafood 2 trong việc tiêu thụ gạo, buộc các DN khác phải lệ thuộc. Tại sao không theo cơ chế thị trường, mở rộng cửa xuất khẩu gạo hơn để thêm nhiều DN cùng tham gia để tạo thế cạnh tranh, cùng phát triển? Phải tạo sân chơi bình đẳng trong lĩnh vực này thì mới hy vọng không xảy ra tình trạng “bao sân” như hiện nay.
Phương Thuận (Sóc Trăng)

Thay đổi ngay cách điều hành

Cách điều hành xuất khẩu gạo thiếu linh hoạt, đôi khi sai lầm của Hiệp hội Lương thực VN (VFA) như ngưng ký hợp đồng xuất khẩu gạo mới, treo giá xuất khẩu lên cao, không sát với giá thị trường trong từng thời điểm... khiến nhiều DN  không bán được, để gạo tồn kho, nông dân “ôm” lúa.

Lợi dụng cơ hội đó, các DN lớn mua giá thấp rồi sau đó xuất khẩu với giá cao hơn, thu lãi lớn. Kết cục, nông dân là người thua đậm. Năm 2008 và 2009, thông qua các hợp đồng xuất khẩu gạo, Vinafood 2 thu lợi hàng ngàn tỉ đồng. Khoản tiền lớn này có được là nhờ từ nông dân nhưng nông dân có được chia lại đồng nào?

Muốn khai thông thị trường gạo xuất khẩu, việc cần làm trước hết là phải thay đổi căn bản cách điều hành xuất khẩu gạo hiện nay cùng nhiều biện pháp hữu hiệu khác theo hướng có lợi cho nông dân và DN, đúng với quy luật thị trường.
Ngô Văn Tước (Báo Nông thôn ngày nay)

Giá mua lúa bảo đảm lãi ít nhất 30% Ngày 12-3, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu UBND các tỉnh, TP trực thuộc Trung ương công bố giá mua lúa bảo đảm lãi ít nhất 30% so với giá thành sản xuất ngay từ đầu vụ sản xuất, để tổ chức, cá nhân mua lúa hàng hóa cho người trồng lúa theo giá đã công bố. Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với Bộ NN-PTNT khẩn trương ban hành quy định và hướng dẫn phương pháp xác định chi phí sản xuất, tính giá thành sản xuất lúa để UBND tỉnh, TP trực thuộc Trung ương làm căn cứ xác định chi phí, tính giá thành sản xuất lúa và công bố giá mua lúa hàng hóa trên địa bàn. Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương cùng Bộ NN-PTNT phối hợp với Hiệp hội Lương thực VN chỉ đạo, hướng dẫn các doanh nghiệp kinh doanh, xuất khẩu lương thực xây dựng phương án liên kết, cơ chế phối hợp giữa doanh nghiệp với tổ chức, cá nhân (tiêu thụ, xay xát, chế biến lương thực trên địa bàn) trong việc mua lúa của nông dân theo giá đã công bố... P.Dương