Ông Phạm Văn Bảy, Phó Chủ tịch VFA, cho biết: Tình hình xuất khẩu gạo đang khó khăn, 2 tháng đầu năm chỉ mới xuất được 627.182 tấn, bằng 42,87% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá gạo xuất khẩu đang giảm mạnh, chỉ còn 425 - 450 USD/tấn gạo 5% tấm, tức giảm khoảng 50 USD/tấn. Hiện nay, các doanh nghiệp (DN) chỉ xuất khẩu chủ yếu là gạo thơm, gạo cao cấp, còn gạo phẩm cấp thấp rất khó bán (chỉ chiếm 6,4% lượng gạo xuất khẩu). Trong khi đó, qua khảo sát vụ đông xuân này có đến 50% - 60% diện tích ở ĐBSCL trồng lúa phẩm cấp thấp IR50404, gây bất lợi cho tình hình xuất khẩu.

Theo VFA, giá lúa tại các tỉnh ĐBSCL đang xuống thấp, hiện chỉ còn 5.200 - 5.300 đồng/kg lúa khô (mua tại kho), lúa thường từ 5.100 - 5.150 đồng/kg; tức tiếp tục giảm thêm khoảng 300 - 400 đồng/kg so với tháng trước. Theo nhận định, đến giữa tháng 3 này, khi thu hoạch rộ vụ đông xuân, giá lúa sẽ còn giảm thêm. Để giá lúa không xuống dưới 5.000 đồng/kg, VFA đã kiến nghị các Bộ NN-PTNT, Công Thương và Chính phủ cho phép thu mua tạm trữ lúa gạo vụ đông xuân và kiến nghị này đã được chấp thuận. “Việc thu mua lúa gạo tạm trữ sẽ được tiến hành từ ngày 15-3 đến 30-4 với số lượng 1 triệu tấn gạo. Sẽ có 80-90 DN tham gia thu mua lúa tạm trữ theo giá thị trường nhưng không để giá xuống dưới 5.000 đồng/kg” - ông Phạm Văn Bảy cho biết.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, giá thành sản xuất lúa vụ đông xuân là 3.357 đồng/kg, nếu cộng lợi nhuận 30% theo chỉ đạo của Thủ tướng và cả yếu tố trượt giá thì mỗi ký lúa sẽ có mức giá 4.323 đồng là bảo đảm cho nông dân có lãi.

Theo VFA, vừa qua, các DN đã ký hợp đồng xuất khẩu sang Trung Quốc 200.000 tấn gạo, xuất tiểu ngạch qua thị trường này trong 2 tháng đầu năm khoảng 300.000 tấn. Malaysia cũng đã ký hợp đồng nhập khẩu từ Việt Nam với số lượng khá. Giữa tháng 3 này, Philippines mở thầu thu mua 500.000 tấn gạo (có khả năng Việt Nam thắng thầu).

N. Hải