Nguồn phân DAP, kali phải phụ thuộc nước ngoài lâu dài

- Ông Nguyễn Hạc Thúy: Đặc thù của sản xuất phân bón là không thể hình thành trong ngày một, ngày hai. Một chương trình phân bón phải mất nhiều năm như chương trình urê ở Mỹ phải mất đến 5 năm, chứ đừng nói gì VN. Hay Công ty Super Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao cũng phải mất 4 năm để có sản phẩm. Hiện trên 200 nhà máy sản xuất phân bón đủ loại của VN đã quá tải công suất, không có cách nào gia tăng sản lượng nên chỉ còn cách nhập khẩu.

- Vậy kế hoạch xây dựng nhà máy, dự án sản xuất phân bón để đáp ứng nhu cầu sản xuất đến đâu rồi, thưa ông?

- Hiện vẫn chưa có thêm nhà máy công suất lớn, ngoại trừ phân urê. Theo kế hoạch đến năm 2010, sẽ có thêm sản lượng trên 1 triệu tấn đạm mỗi năm tại Cà Mau và Ninh Bình, thừa nhu cầu urê trong nước. Còn đối với kali thì vẫn phải phụ thuộc nước ngoài vì khan hiếm mỏ nguyên liệu đầu vào. DAP cũng vậy, do bị động nguyên liệu tự nhiên đầu vào nên vẫn phải phụ thuộc.

- Trước tình trạng phụ thuộc phân bón từ bên ngoài như vậy, Hiệp hội Phân bón VN có đề xuất, kiến nghị gì để chủ động nguồn, thưa ông?

- Không có cách nào khác, Nhà nước cũng “bó tay”, vì muốn xây dựng nhà máy phân bón phải mất tối thiểu 4-5 năm. Đến năm 2010, mới đủ urê. Còn super lân, công suất của nhà máy đã quá tải. Chỉ riêng NPK thừa, kali phải nhập khẩu vì không có mỏ, phải phụ thuộc. Hiện VN thiếu trung bình khoảng 800.000 tấn urê/năm, chiếm trên 50% nhu cầu. Trong khi đó, tổng nhu cầu urê là 1,7 triệu tấn trên tổng số 8 triệu tấn phân bón các loại mỗi năm. Giá trị urê cao hơn các loại phân khác, 2,5-3 kg lân bằng 1 kg urê. Chỉ còn cách phát huy vai trò phân hữu cơ trong nước (bã cây, vỏ cây...) để hạn chế việc sử dụng DAP, kali.

- Giá phân bón thời điểm này tăng gấp 3 lần cùng kỳ năm 2007 đã đè nặng lên vai nông dân, theo ông, cần có chiến lược dài hơi nào để cân đối cung - cầu?

- Giữa tháng 8-2008, Hiệp hội Phân bón VN và các bộ ngành liên quan sẽ có cuộc họp ở TPHCM để định hướng và xây dựng chiến lược sản xuất phân bón như thế nào cho hợp lý. Còn hiện tại là bó tay.

- Trong khi đó, nông dân sử dụng phân bón không hiệu quả, gây lãng phí rất lớn, theo ông trách nhiệm thuộc về ai?

- Do giáo dục sử dụng phân bón không đồng bộ, chưa sâu. Việc sử dụng phân bón đã bị coi thường, rơi vãi gây ra lãng phí. Nông dân lại có thói quen sử dụng phân bón nhiều là không đúng, không nhất thiết dùng nhiều là tốt cho cây trồng mà phải đúng và có hiệu quả. Việc này, chủ yếu là do nông dân, mặt khác là do tuyên truyền, giáo dục không đầy đủ.