Thống kê của ngành y tế cho thấy có khoảng 50% trong tổng số đăng ký thuốc còn hiệu lực tại VN có xuất xứ từ nước ngoài. Trong khi đó, thuốc ngoại thường xuyên chiếm từ 60% - 70% thị phần tại VN và có khuynh hướng tăng mạnh.
Thuốc nội được tiếng là chiếm khoảng 50% nhưng thực tế tiêu thụ chủ yếu ở y tế cơ sở. Thuốc ngoại nhập khẩu đắt tiền được ưu tiên tiêu thụ tại các nhà thuốc và có lúc chiếm tới 90% trong tổng giá trị thuốc đấu thầu của nhiều bệnh viện lớn.
Thiếu đủ thứ
Trong một hội thảo vừa được tổ chức tại TPHCM, khó khăn của ngành công nghiệp dược đã được phân tích rõ hơn. Ba vấn đề lớn đang trì níu sự phát triển của công nghiệp dược là vốn đầu tư, trang thiết bị, giá. Thiếu vốn nên đầu tư nhỏ giọt cho nghiên cứu phát triển, dẫn đến thiếu trang thiết bị chất lượng cao cũng như cán bộ giỏi.
Cũng vì thiếu vốn nên chỉ đủ khả năng đánh giá các tiêu chí lý hóa chứ chưa đánh giá tương đương sinh học của thuốc mới khi cần. Nhiều loại thuốc sản xuất trong nước chưa tương đương về chất lượng, mẫu mã, bao bì với thuốc ngoại...
Yếu tố quan trọng nhất là công nghiệp dược liệu trong nước còn manh mún nên sản xuất dược phải phụ thuộc cơ bản vào nguyên liệu của nước ngoài. Bao bì cũng chủ yếu là gia công từ nguyên liệu nhập khẩu và sản phẩm cũng chưa đạt tiêu chuẩn về bao bì dược.
Gắn kết để vượt khó
PGS-TS Lê Văn Truyền, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, nhận xét công nghiệp dược VN tăng trưởng 20% là khá cao so với mức 7% của thế giới nhưng nếu không nhìn thẳng vào thực trạng để đột phá thì sẽ còn nhiều khó khăn, nhất là từ ngày 1-9-2009, các công ty dược phẩm nước ngoài có quyền mở chi nhánh tại VN và được tham gia nhập khẩu trực tiếp dược phẩm theo cam kết của VN khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Đó là chưa kể VN phải giảm thuế 5% và 2,5% cho thuốc nhập khẩu trong vòng 5 năm sau khi gia nhập WTO.
Tuy nhiên, PGS-TS Lê Văn Truyền cho rằng những khó khăn nói trên vẫn hóa giải được nếu nhà quản lý, nhà sản xuất và nhà khoa học sớm ngồi lại với nhau để tìm hướng tháo gỡ.
Vì trên thực tế, tuy chưa nhiều nhưng công nghiệp dược VN vẫn đã có những mô hình sản xuất phát triển rất tốt nhờ biết năng động trong huy động nguồn lực, trí lực; mạnh dạn đầu tư vào công nghệ. Đã có nhiều thuốc nội chất lượng không thua kém thuốc ngoại cùng loại nên ở tầm vĩ mô, Nhà nước cần có chính sách cụ thể để khuyến khích tiêu dùng thuốc nội, chẳng hạn tranh thủ cuộc vận động “Người VN ưu tiên dùng hàng VN”.
Dược liệu VN đang được bày bán tràn lan, khó kiểm soát. Ảnh: Nguyễn Thạnh
Là người từng nhiều năm giữ chức vụ tổng giám đốc Tổng Công ty Dược VN, dược sĩ Trần Tựu khẳng định công nghiệp dược VN đang đứng trước cơ hội lớn do Nhà nước đã có chính sách thúc đẩy đầu tư xây dựng công nghiệp dược thành ngành kinh tế mũi nhọn. Về những khó khăn của các doanh nghiệp trong ngành, ông Tựu cho rằng không khó giải quyết nếu biết huy động tổng lực từ nhà quản lý, nhà sản xuất và nhà khoa học.
|
Báo cáo thị trường của Công ty Business Monitor International Ltd (BMI) nhận định thị trường dược phẩm VN sẽ tiếp tục tăng trưởng nhanh với tốc độ tăng trưởng 25% mỗi năm, đạt giá trị gần 2 tỉ USD vào năm 2013. |
Được ưu tiên phát triển
PGS-TS Lê Hậu cũng lưu ý về mặt chiến lược đầu tư, để nghiên cứu một dược chất mới hiện cần chi phí từ 800 triệu đến 1 tỉ USD, các doanh nghiệp dược VN không nên đi theo hướng này vì dễ bị “hụt hơi” mà nên tập trung nghiên cứu thuốc mới từ dược chất có sẵn để nhẹ gánh tài chính. Cụ thể là ứng dụng kỹ thuật mới để tăng sinh khả dụng các dạng thuốc có sẵn.
Ở góc độ của nhà quản lý, PGS-TS Lê Hoài Quốc, Phó Giám đốc Sở Khoa học - Công nghệ TPHCM, cho biết riêng tại TPHCM, công nghiệp dược là một trong 4 ngành công nghiệp được xác định ưu tiên. Quỹ Phát triển khoa học và Công nghệ của TP cũng đang rộng cửa với ngành này. Sở Khoa học - Công nghệ TP sẵn sàng tạo điều kiện tối đa nhưng nhà sản xuất cần hỗ trợ cái gì thì phải chủ động đặt vấn đề.
|
Bài học SaviPharm Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu, Công ty Cổ phần Dược phẩm Savi (SaviPharm - ở Khu Chế xuất Tân Thuận- TPHCM) là một trong số ít những công ty dược VN ngay từ khi thành lập đã xác định rõ 5 giá trị cốt lõi để định hướng đầu tư. Đó là: Chất lượng hàng đầu, trách nhiệm trọn vẹn, sáng tạo liên tục, đối tác trọn vẹn, phát triển bền vững. Với định hướng trên, SaviPharm đã thuyết phục được nhiều nhà đầu tư cùng hợp tác tạo thành sức mạnh, trong đó có “đại gia” Becamex Bình Dương. SaviPharm cũng đã huy động được một đội ngũ cố vấn là các chuyên gia cao cấp của ngành dược VN.
 Dây chuyền sản xuất theo tiêu chuẩn châu Âu của SaviPharm. Ảnh: Lê Sơn
Có vốn và nhân sự giỏi nên công ty đã đầu tư lớn ngay từ đầu theo các tiêu chí sản xuất thuốc tốt của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng như các tiêu chuẩn châu Âu.
Chỉ riêng việc tiên phong ứng dụng công nghệ SCADA (kiểm soát và thu thập dữ liệu tức thời) vào quản lý sản xuất, SaviPharm đã đầu tư đến 12 tỉ đồng. Ngoài ra, việc đầu tư vào các dây chuyền sản xuất “không tiếp xúc - không bụi”; pha chế, đóng gói chất lượng cao... cũng cực kỳ tốn kém.
Nhờ vậy, dù chỉ mới thành lập vào năm 2005 nhưng đến nay SaviPharm đã có trên 100 sản phẩm các loại tiêu thụ tốt trên thị trường và đang chuẩn bị xuất khẩu sang một số nước G7.
Đây cũng là doanh nghiệp thu hút được nhiều nhất các chương trình hợp tác sản xuất theo hợp đồng và sản xuất nhượng quyền với các hãng dược nổi tiếng trên thế giới.
D.Cường |
và quét mã QR
Bình luận (0)