Thị trường vàng chưa liên thông

Giá vàng trong nước liên tục cao hơn thế giới từ 500.000 đến 600.000 đồng/lượng. Ảnh: H.THÚY

Ngày 6-4, giá vàng thế giới có thời điểm lùi về 880 USD/ounce. Tại thời điểm này, với tỉ giá 17.788 đồng/USD, giá vàng thế giới được quy đổi là 18,89 triệu đồng/lượng. Giá vàng ở Việt Nam cũng xuống còn 19,5 triệu đồng/lượng. Như vậy, liên tục trong 3 ngày, giá vàng trong nước luôn cao hơn giá thế giới 500.000 – 600.000 đồng/lượng. Nguyên nhân của tình trạng này là Việt Nam hiện chỉ xuất khẩu vàng, thị trường chưa liên thông với quốc tế.

Thiếu nguồn cung

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, năm 2008, kim ngạch nhập khẩu vàng lên tới 2,7 tỉ USD, xuất khẩu chỉ đạt 776 triệu USD; số vàng nhập khẩu khoảng 60 tấn, mức giá bình quân 800 USD/ounce. Đầu năm 2009, kinh tế toàn cầu suy giảm, vàng tăng giá trở lại. Giá vàng thế giới thấp nhất là 875 USD/ounce và cao nhất 999 USD/ounce. Như thế, số vàng Việt Nam đã nhập khẩu trong năm 2008 đã sinh lời khá lớn.

Giới kinh doanh vàng cho biết, trong 2,2 tỉ USD xuất khẩu vàng, đá quý và trang sức vàng trong quý I/2009 có đến 90% là vàng. Tuy không có số lượng xuất khẩu chính thức nhưng với 1 tấn vàng trị giá khoảng 30 triệu USD, nhiều người dễ dàng tính ra hàng chục tấn vàng đã được tái xuất. Một số doanh nghiệp (DN) được phép xuất khẩu vàng bội thu, thậm chí có đơn vị đạt gần 50% chỉ tiêu lợi nhuận cả năm từ việc tái xuất vàng. Do Việt Nam ngưng nhập khẩu vàng nên nguồn cung chủ yếu trông cậy vào số vàng đang tồn trong dân. Thời điểm vàng chạm ngưỡng 20 triệu đồng/lượng, người dân ồ ạt bán vàng, DN tích cực thu gom để xuất khẩu nên đã “tiêu hóa” hết. Sau đó, giá vàng thế giới đi xuống, người dân ngưng bán, nguồn cung vàng ngày càng giảm sút.

Giải pháp hài hòa cung - cầu

Theo các DN kinh doanh vàng, khi giá vàng trong nước cao hơn thế giới sẽ xuất hiện tình trạng nhập lậu. Nhà nước sẽ thất thu. Tại Thái Lan, 6 tháng cuối năm 2008, nhập khẩu vàng tăng đột biến, lên tới 90 tấn mà nguyên nhân được cho là xuất khẩu sang các quốc gia lân cận. Trong khi đó, Việt Nam ngưng nhập khẩu vàng, giá vàng trong nước có thời điểm cao hơn thế giới 1 triệu - 1,5 triệu đồng/lượng, lập tức đối tượng nhập lậu gia tăng hoạt động, biểu hiện rõ nhất là các cơ quan chức năng đã bắt giữ nhiều trường hợp nhập lậu vàng từ biên giới Tây Nam.

Trao đổi với báo giới, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Ngân hàng NN-PTNT Nguyễn Thanh Trúc cho rằng nên tái nhập khẩu vàng để bình ổn thị trường, hạ giá vàng trong nước xuống. Lãnh đạo Công ty Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận cho hay giá vàng thế giới giảm là cơ hội để nhập khẩu vàng, cân bằng giá cả thị trường. Ông Huỳnh Trung Khánh, cố vấn Hội đồng Vàng thế giới tại Việt Nam, cũng cho biết khi giá vàng trong nước cao hơn thế giới 2% là thị trường có nhu cầu nhập vàng. Chỉ cần DN chốt giá, vàng sẽ được nhập về trong ngày vì đối tác nước ngoài đã “ém hàng” tại kho ngoại quan vàng ở TPHCM và Hà Nội. Mặt khác, 3 tháng gần đây, nước ta đã xuất vàng khá nhiều nên cần phải nhập lại để hài hòa cung-cầu.

Không ảnh hưởng đến nhập siêu

Nhiều chuyên gia tài chính cho rằng Nhà nước nên cấp quota xuất nhập khẩu vàng hằng năm, trao quyền quyết định thời điểm xuất nhập cho DN. Việc xuất nhập vàng bình thường đồng nghĩa thu chi ngoại tệ được cân bằng, không ảnh hưởng xấu đến tỉ giá USD/VNĐ, thậm chí có thể tăng thêm cung ngoại tệ khi DN thu được lợi nhuận. Thị trường vàng liên thông với quốc tế cũng tránh được tình trạng chèn ép giá khi nhu cầu trong nước tăng, giảm đột biến, kích thích người dân đưa vàng vào lưu thông, chuyển hóa số vàng đang “bất động” thành vốn cho nền kinh tế. Nhà nước nên xem vàng vừa là hàng hóa đặc biệt vừa là ngoại tệ, bởi vàng có thể nhanh chóng chuyển đổi thành USD.