50 năm thành phố mang tên Bác: Vai trò tiên phong và khát vọng phát triển
Bên cạnh góp phần thay đổi diện mạo đô thị, mỗi công trình còn bồi đắp niềm tin về TPHCM năng động, tiên phong trên hành trình phát triển của đất nước
50 năm trước, ngày 2-7-1976, Quốc hội chính thức quyết nghị đặt tên TP Sài Gòn - Gia Định là TP HCM.
Tạo thay đổi lớn
Sự kiện ngày 2-7-1976 là dấu mốc lịch sử đặc biệt, ghi nhận vai trò, vị thế của đô thị đầu tàu cả nước trong thời kỳ mới.
Trải qua nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, TPHCM hôm nay thành trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ lớn nhất cả nước, là đầu mối giao thương quan trọng của khu vực và quốc tế.
Trong Kế hoạch tổ chức Lễ khởi công các công trình, dự án trọng điểm nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày TP Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh của UBND TPHCM vừa gửi các cơ quan, đơn vị liên quan, UBND TPHCM nhấn mạnh lễ khởi công nhằm thiết thực chào mừng dịp kỷ niệm; tạo khí thế thi đua sôi nổi, thể hiện quyết tâm và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị thành phố trong triển khai nghị quyết của Đảng.
Đồng thời khẳng định quyết tâm đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, tạo nền tảng thúc đẩy thành phố phát triển nhanh, bền vững.
Điều đáng chú ý là các dự án dự kiến lần này không xuất hiện rời rạc mà nằm trong bức tranh phát triển tổng thể, gắn với định hướng mở rộng không gian đô thị, tăng cường liên kết vùng và nâng cao chất lượng sống của người dân. Đây phần lớn đều là công trình quy mô lớn, mang sức lan tỏa mạnh mẽ và được kỳ vọng tạo ra thay đổi căn bản cho sự phát triển của TPHCM trong nhiều thập niên tới.

Phối cảnh đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu. Ảnh: NGỌC QUÝ
Mở rộng không gian phát triển
Một trong những dự án nổi bật là tuyến đường vượt biển kết nối khu vực Cần Giờ - Vũng Tàu với tổng mức đầu tư hơn 93.000 tỉ đồng.
Đây được xem là công trình có ý nghĩa chiến lược đối với định hướng phát triển hướng biển của TPHCM. Khi hoàn thành, cùng với rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, tuyến giao thông này còn thúc đẩy kinh tế biển, du lịch, logistics và khai thác hiệu quả tiềm năng của khu vực Cần Giờ.
Song hành với trục kết nối hướng biển là tuyến cao tốc đô thị Hồ Tràm - sân bay Long Thành. Dự án đóng vai trò kết nối hai cực tăng trưởng quan trọng của vùng là sân bay quốc tế Long Thành và thủ phủ du lịch nghỉ dưỡng Hồ Tràm.
Ở hướng Tây Bắc, dự án xây dựng tuyến chính cao tốc TPHCM - Mộc Bài giúp mở rộng cửa ngõ giao thương của thành phố với Tây Ninh và Campuchia.
Trong nhiều năm, Quốc lộ 22 luôn trong tình trạng quá tải, ảnh hưởng đến vận tải hàng hóa cũng như lưu thông của người dân. Việc hình thành tuyến cao tốc TPHCM - Mộc Bài không chỉ giảm áp lực giao thông mà còn góp phần thúc đẩy thương mại biên giới, phát triển logistics và từng bước hình thành hành lang kinh tế kết nối TPHCM với khu vực tiểu vùng sông Mekong.
Ngay trong khu vực nội đô, cầu đường Bình Tiên với tổng mức đầu tư 6.300 tỉ đồng cũng đang sẵn sàng những chuyển động tích cực. Công trình dài 3,66 km này góp phần tăng cường kết nối giao thông khu vực trung tâm với phía Nam TPHCM.
Một dự án nữa là nút giao giữa đường Rừng Sác và cao tốc Bến Lức - Long Thành... Những công trình này sẽ bổ sung mắt xích vững chắc trong mạng lưới giao thông của thành phố, tăng cường kết nối giữa trung tâm với khu Nam, giữa Cần Giờ với hệ thống cao tốc quốc gia, đồng thời tạo dư địa phát triển các khu đô thị mới, khu công nghiệp, khu dịch vụ và kinh tế biển.

Theo kế hoạch, lễ khởi công các công trình trọng điểm được tổ chức ngày 1-7 tại khu vực Bến Nhà Rồng - Khánh Hội. Ảnh: HOÀNG TRIỀU
Hướng tới đô thị đáng sống
Nếu nhóm dự án giao thông mở rộng không gian phát triển thì các công trình hạ tầng đô thị, môi trường và nhà ở xã hội nhắm đến mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao chất lượng sống của người dân.
Đáng chú ý trong số này là dự án Công viên Văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và cây xanh công cộng ven Bến Bạch Đằng. Dự án xây dựng đồng bộ và kết nối liên hoàn không gian văn hóa, kiến trúc, không gian công cộng dọc sông Sài Gòn, bao gồm khu vực Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và Bến Bạch Đằng. Qua đó, giúp tăng mảng xanh, không gian công cộng cho đô thị, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người dân.
Điều làm nên giá trị đặc biệt của dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và cây xanh công cộng ven Bến Bạch Đằng không chỉ nằm ở quy mô đầu tư mà còn ở ý nghĩa lịch sử.
Bến Nhà Rồng là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước, là địa chỉ đỏ gắn với hành trình giành độc lập của dân tộc. Bởi vậy, công viên không đơn thuần là một không gian xanh mà còn được định hướng trở thành không gian văn hóa, giáo dục truyền thống, nơi quá khứ và hiện tại gặp nhau trong một diện mạo đô thị hiện đại.
Song hành với chỉnh trang đô thị, hàng loạt dự án nhà ở cho thuê, cải thiện môi trường nước Bình Dương, cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ (giai đoạn 1) cũng được nhắc tới như những kỳ vọng về đô thị đáng sống.
Trước đó, từ tháng 5-2026, công tác thúc đẩy thủ tục để đồng loạt khởi công nhiều công trình dịp kỷ niệm 50 năm Thành phố mang tên Bác được TPHCM ráo riết tiến hành. Tổng vốn đầu tư những công trình khi ấy ước tính hơn 10 tỉ USD.
Có thể thấy, những dự án, công trình trọng điểm dự kiến khởi công lần này không chỉ tập trung vào những công trình mang tính biểu tượng mà còn bao quát nhiều lĩnh vực từ giao thông, môi trường, đô thị, cảng biển đến nhà ở xã hội.
Điều đó phản ánh một tư duy phát triển toàn diện, trong đó hạ tầng kinh tế và hạ tầng xã hội được đầu tư đồng bộ để cùng hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng sống của người dân.
Đặt các dự án cạnh nhau sẽ thấy TPHCM không còn đầu tư theo từng công trình đơn lẻ mà đang từng bước hoàn thiện một mạng lưới hạ tầng liên kết vùng. Chính mạng lưới ấy sẽ tạo ra những không gian phát triển mới, mở rộng bán kính tăng trưởng của thành phố và tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
Thông điệp ý nghĩa
Theo kế hoạch, lễ khởi công các công trình trọng điểm được tổ chức ngày 1-7 tại khu vực Bến Nhà Rồng - Khánh Hội - một địa điểm giàu giá trị lịch sử, nơi được kỳ vọng trở thành không gian văn hóa, cảnh quan đặc sắc của TPHCM. Việc lựa chọn địa điểm và thời điểm tổ chức không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn gửi gắm thông điệp về sự tiếp nối giữa truyền thống, hiện tại và khát vọng phát triển.
50 năm trước, TP Sài Gòn - Gia Định bước sang giai đoạn lịch sử mới khi mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. 50 năm sau, thành phố đứng trước những yêu cầu mới khi quy mô đô thị lớn, không gian phát triển được mở rộng và vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước ngày càng được khẳng định.

Phối cảnh cầu đường Bình Tiên - dự án giúp kết nối hiệu quả giao thông khu vực trung tâm với phía Nam TP HCM. Ảnh: NGỌC QUÝ
Để đáp ứng những yêu cầu ấy, đầu tư hạ tầng luôn là điều kiện tiên quyết. Các công trình, dự án trọng điểm được khởi động dịp này là sự cụ thể hóa quyết tâm của TPHCM trong việc triển khai các nghị quyết của Đảng, tạo lập hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, làm nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững…