Khói thuốc lá vẫn ngập tràn

Sau gần một tuần Quyết định 1315 của Thủ tướng Chính phủ về việc cấm hút thuốc lá nơi công cộng có hiệu lực, tại Hà Nội, việc thực hiện vẫn không nghiêm

Ngày 7-1, chúng tôi có mặt ở các điểm công cộng như bệnh viện (BV), bến xe khách, nhà ga... tại Hà Nội thì dường như quy định cấm hút thuốc lá chỉ có hiệu lực trên giấy.

Vô tư xả khói ở các điểm cấm !

Tại bến xe Giáp Bát, bến xe Mỹ Đình (Hà Nội), rất nhiều biển báo, áp phích cấm hút thuốc lá được treo tại các điểm tập trung đông người, song tình trạng xả khói vẫn diễn ra phổ biến mà không hề có lực lượng nào nhắc nhở. Ngay cả ga Hà Nội, nơi chờ lên tàu vẫn có nhiều người thản nhiên hút thuốc.

Đặc biệt, ngay cả nơi nhạy cảm với việc hút thuốc như BV vẫn tràn ngập khói thuốc. Trong khuôn viên BV Bạch Mai, một người đàn ông  chừng 50 tuổi vừa “soi” tấm phim chụp X- quang vừa phì phèo thuốc lá. Ngay tại cổng khu vực nhà xe có treo tấm biển lớn “Không hút thuốc trong khu vực nhà xe” nhưng chính nhân viên trông giữ xe của BV cũng điềm nhiên hút thuốc.

Bước vào BV K, cơ sở điều trị bệnh nhân ung thư lớn nhất cả nước, ai cũng nhìn thấy ngay tấm biển rất to với dòng chữ “Không hút thuốc lá”, kèm theo dòng phụ đề “Hút thuốc lá là nguyên nhân chính gây ra bệnh ung thư”.

Hút thuốc lá trong khuôn viên Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội). Ảnh chụp ngày 7-1

Thế nhưng chỉ trong chưa đầy một giờ quan sát tại khu vực ngồi chờ của người nhà bệnh nhân, chúng tôi đã gặp hàng chục người đứng hút thuốc lá ngay dưới tấm biển “Cấm hút thuốc lá”. Thậm chí, một số nhân viên y tế mặc áo blouse trắng cũng vừa đi vừa hút thuốc ngay trong khuôn viên BV.

Giao việc nhưng không giao quyền

Anh Tân, nhân viên kiểm soát bến xe Giáp Bát, cho biết: “Từ những ngày đầu thực hiện quy định cấm hút thuốc lá, lãnh đạo bến xe có yêu cầu nhắc nhở hành khách ra vào không hút thuốc nhưng ở bến xe, khách ra vào nườm nượp, lại đủ hạng người nên nhắc nhở rất khó. Kể cả khi chúng tôi có nhắc nhưng người bỏ thuốc thì ít mà người lờ đi, thậm chí sừng sộ với mình thì nhiều. Mà chúng tôi cũng chẳng có quyền gì phạt họ”.

Hút thuốc lá tại Bệnh viện K (Hà Nội). Ảnh chụp ngày 7-1. Ảnh: N.DUNG

Ông Hồ Minh Tuấn, đội trưởng đội bảo vệ BV K, cho biết: Chúng tôi đã treo các biển, áp phích cấm hút thuốc lá tại những nơi tập trung đông người trong BV, nhưng trên thực tế tình trạng hút thuốc lá tại BV vẫn phổ biến. Quy định hành vi hút thuốc lá tại các khu vực cấm bị xử phạt từ 50.000-100.000 đồng, nhưng ngay cả khi bắt quả tang người hút thuốc ở khu vực cấm cũng không xử phạt được. Nhân viên bảo vệ không được BV giao quyền phạt tiền.

Kiểm tra nhưng chưa thể xử phạt

Bác sĩ Phạm Hoàng Anh, Giám đốc HealthBridge (tổ chức đang điều phối dự án tăng cường thực thi chính sách cấm hút thuốc nơi làm việc và nơi công cộng tại Hà Nội), cho rằng quy định xử phạt hành vi hút thuốc lá nơi công cộng đã có nhưng lại thiếu những biện pháp thực thi.

Theo Nghị định số 45/2005/NĐ-CP được Chính phủ ban hành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, quyền xử phạt hút thuốc lá nơi công cộng thuộc về thanh tra chuyên ngành và UBND các cấp nhưng lực lượng này quá mỏng, lại phải chuyên trách nhiều việc. Dù Chính phủ đã bổ sung một nghị định về cấm hút thuốc lá nơi công cộng nhằm siết chặt hành vi này nhưng việc xử phạt có lẽ vẫn quá khó đối với các cơ quan chức năng. Vì thế sau 4 năm thực thi vẫn chưa có xử phạt. 

Ông Nguyễn Việt Cường, Chánh Thanh tra Sở Y tế Hà Nội, cho biết thanh tra sở đang tiến hành kiểm tra việc thực hiện nghiêm cấm hành vi hút thuốc lá tại một số BV trên địa bàn. Tuy nhiên, quy định cấm hút thuốc lá nơi công cộng cần có một lộ trình thực hiện, mà trước mắt phải tập trung vào nhắc nhở, vận động và tuyên truyền làm thay đổi hành vi ở những người hút thuốc lá. Với cán bộ công sở Nhà nước, có thể áp dụng ngay hình thức xử phạt bằng cách trừ lương hay kỷ luật, còn với người lao động tự do, người nhà bệnh nhân đến các BV thì không thể xử phạt được.