Bảo vệ vững chắc Tổ quốc, hội nhập để phát triển nhanh và bền vững

(NLĐO) - Một nền kinh tế mạnh sẽ củng cố tiềm lực quốc phòng, ngược lại môi trường an ninh ổn định sẽ thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng.

Những chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về nhiệm vụ "bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới" trong phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 (khóa XIV) có ý nghĩa rất quan trọng và mang tính định hướng chiến lược lâu dài.

Có thể khái quát tầm quan trọng và ý nghĩa trên một số phương diện sau: Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ: Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, chỉ đạo này nhấn mạnh yêu cầu phải giữ vững chủ quyền quốc gia, bảo đảm ổn định chính trị - xã hội. Đây là điều kiện tiên quyết để phát triển đất nước bền vững.

Gắn kết chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh với phát triển KT-XH: Chỉ đạo của Tổng Bí thư thể hiện tư duy mới: Quốc phòng, an ninh không tách rời mà phải song hành với phát triển kinh tế. Một nền kinh tế mạnh sẽ củng cố tiềm lực quốc phòng, ngược lại môi trường an ninh ổn định sẽ thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng.

Những chỉ đạo của Tổng Bí thư có ý nghĩa định hướng chiến lược

Nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế: Việc đẩy mạnh hội nhập giúp Việt Nam tranh thủ nguồn lực bên ngoài, mở rộng thị trường, tiếp cận khoa học - công nghệ và nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế. Đồng thời, đối ngoại còn góp phần tạo "thế và lực" để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Chủ động phòng ngừa, ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống: Các vấn đề như an ninh mạng, biến đổi khí hậu, dịch bệnh, tội phạm xuyên quốc gia… ngày càng gia tăng. Chỉ đạo của Tổng Bí thư cho thấy yêu cầu phải nâng cao năng lực dự báo, chủ động xử lý các tình huống phức tạp, không để bị động, bất ngờ.

Khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa: Việt Nam tiếp tục kiên định chính sách đối ngoại hòa bình, hợp tác và phát triển; là bạn, là đối tác tin cậy, thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Điều này giúp nâng cao uy tín quốc gia và tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triển.

Tăng cường sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân: Chỉ đạo nhấn mạnh vai trò của "thế trận lòng dân", kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Quốc phòng, an ninh và đối ngoại không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách mà của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân.

Những chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm thể hiện tư duy chiến lược toàn diện và hiện đại về bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, với các nội dung chính sau:

Gắn kết hữu cơ giữa quốc phòng, an ninh, đối ngoại với phát triển KT-XH. Đây không còn là mối quan hệ "hỗ trợ" mà đã trở thành quan hệ đồng cấu thành: Quốc phòng, an ninh tạo môi trường hòa bình, ổn định – điều kiện tiên quyết để phát triển; đối ngoại mở rộng không gian phát triển, thu hút nguồn lực bên ngoài (đầu tư, công nghệ, thị trường); kinh tế mạnh lại quay trở lại tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh. Điểm mới là yêu cầu các lĩnh vực này phải được tích hợp ngay từ khâu hoạch định chiến lược, không tách rời hay làm sau.

"Cấu phần của năng lực cạnh tranh quốc gia" – tư duy phát triển mang tính đột phá. Chỉ đạo này cho thấy cách tiếp cận rất hiện đại: Trước đây, quốc phòng – an ninh thường được nhìn như lĩnh vực bảo vệ, nay, được xác định là yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia. Cụ thể, môi trường an ninh ổn định giúp tăng niềm tin của nhà đầu tư; uy tín đối ngoại nâng cao vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu; khả năng xử lý khủng hoảng, rủi ro (an ninh mạng, thiên tai, dịch bệnh…) trở thành lợi thế so sánh. Điều này phù hợp với xu thế thế giới, nơi an ninh – ổn định – uy tín quốc tế chính là "tài sản mềm" của quốc gia.

Kết hợp "bảo vệ và phát triển", "ổn định và đổi mới". Đây là yêu cầu cân bằng chiến lược: Nếu chỉ chú trọng ổn định thì dễ trì trệ, bỏ lỡ cơ hội phát triển; nếu chỉ chạy theo đổi mới thì có thể phát sinh rủi ro, mất kiểm soát. Vì vậy, bảo vệ Tổ quốc phải phục vụ phát triển; phát triển phải đi đôi với giữ vững ổn định chính trị – xã hội. Đây là tư duy "động" thay vì "tĩnh", phù hợp với bối cảnh biến động nhanh của thế giới hiện nay.

Phát huy "thế trận lòng dân" – nền tảng cốt lõi. "Thế trận lòng dân" được nhấn mạnh là yếu tố quyết định; là sự tin tưởng, đồng thuận, gắn bó của Nhân dân với Đảng và Nhà nước; là nguồn sức mạnh nội sinh lớn nhất, tạo nên sức đề kháng xã hội trước mọi thách thức. Muốn vậy cần bảo đảm quyền lợi, nâng cao đời sống Nhân dân; tăng cường minh bạch, công bằng, củng cố niềm tin xã hội; phát huy vai trò của Nhân dân trong bảo vệ an ninh, chủ quyền. Đây chính là "gốc rễ" để triển khai mọi chiến lược quốc phòng, an ninh thành công.

Chủ động "giữ nước từ khi nước chưa nguy" – tư duy phòng ngừa từ sớm, từ xa. Đây là điểm rất quan trọng, thể hiện bước chuyển từ bị động sang chủ động, không đợi xảy ra nguy cơ mới xử lý; phải dự báo sớm, nhận diện sớm, ngăn chặn từ sớm. Áp dụng vào thực tiễn, bằng việc tăng cường năng lực phân tích chiến lược, dự báo tình hình quốc tế; chủ động tham gia, định hình các cơ chế hợp tác khu vực và toàn cầu; ngăn ngừa xung đột, rủi ro từ khi còn ở "mầm mống". Đây cũng là cách bảo vệ Tổ quốc với chi phí thấp nhất nhưng hiệu quả cao nhất.

Đối ngoại là "tuyến đầu" trong bảo vệ và phát triển. Chỉ đạo cho thấy vai trò ngày càng lớn của đối ngoại, không chỉ là "mở cửa" mà còn là công cụ bảo vệ lợi ích quốc gia từ xa; tạo thế cân bằng chiến lược, tránh bị phụ thuộc; nâng cao vị thế Việt Nam như một đối tác tin cậy, có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.

Chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm thể hiện bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng: Từ bảo vệ thụ động sang chủ động phòng ngừa; từ tách rời sang tích hợp đa lĩnh vực; từ an ninh đơn thuần sang năng lực cạnh tranh quốc gia. Qua đó, đặt nền tảng để Việt Nam vừa giữ vững ổn định, vừa bứt phá phát triển, vững vàng tiến vào giai đoạn phát triển mới trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.

Cả hệ thống chính trị phải vào cuộc

Để hiện thực hóa hiệu quả những chỉ đạo chiến lược của Tổng Bí thư Tô Lâm, đòi hỏi cả hệ thống chính trị phải vào cuộc đồng bộ, quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm. Muốn hiện thực hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm thành hiện thực, yếu tố quyết định là tổ chức thực hiện: Đồng bộ từ nhận thức, thể chế, hành động; kết hợp sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn dân; chủ động, linh hoạt nhưng kiên định mục tiêu chiến lược. Qua đó, tạo nên sức mạnh tổng hợp quốc gia, bảo đảm vừa phát triển nhanh, vừa bền vững, vững vàng trong giai đoạn mới.

Với Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, để cụ thể hóa và hiện thực hóa hiệu quả các quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, cần phát huy mạnh mẽ vai trò là cơ quan tham mưu, thẩm tra và giám sát chuyên sâu của Quốc hội, trong đó tập trung vào các định hướng lớn sau:

Chủ động hoàn thiện hệ thống pháp luật về quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Rà soát, sửa đổi, bổ sung các luật liên quan theo hướng: Đồng bộ, thống nhất giữa quốc phòng - an ninh - đối ngoại kinh tế; phù hợp với yêu cầu hội nhập quốc tế và các cam kết quốc tế của Việt Nam. Nghiên cứu xây dựng các luật mới điều chỉnh về An ninh phi truyền thống; cơ chế kết hợp phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đây là bước then chốt để thể chế hóa tư duy "tích hợp đa lĩnh vực".

Nâng cao chất lượng thẩm tra các dự án luật, chính sách lớn. Đảm bảo mọi chính sách phát triển kinh tế – xã hội đều được đánh giá đầy đủ tác động đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Kiên quyết không thông qua hoặc kiến nghị điều chỉnh những nội dung tiềm ẩn rủi ro về chủ quyền, an ninh quốc gia. Góp phần đưa quốc phòng, an ninh, đối ngoại trở thành "cấu phần của năng lực cạnh tranh quốc gia" ngay từ khâu lập pháp.

- Tăng cường giám sát tối cao và giám sát chuyên đề, tập trung vào: Việc thực hiện chiến lược quốc phòng, an ninh, đối ngoại; các chương trình kết hợp kinh tế với quốc phòng ở địa bàn trọng điểm; thực thi các điều ước quốc tế, cam kết hội nhập. Đổi mới phương thức giám sát, với việc đi sâu, thực chất, có kiến nghị cụ thể, khả thi; gắn giám sát với trách nhiệm giải trình.

- Đẩy mạnh nghiên cứu chiến lược, dự báo và tham mưu chính sách. Chủ động nghiên cứu các xu hướng: Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn; an ninh phi truyền thống; biến động kinh tế – chính trị toàn cầu; tham mưu kịp thời cho Quốc hội trong các quyết sách quan trọng. Góp phần thực hiện yêu cầu "giữ nước từ khi nước chưa nguy".

Thúc đẩy đối ngoại nghị viện và hội nhập quốc tế. Tham mưu chiến lược để tăng cường vai trò của Quốc hội trong các diễn đàn nghị viện quốc tế, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam; góp phần xây dựng môi trường hòa bình, ổn định từ sớm, từ xa; kết nối hợp tác có chọn lọc về lập pháp, an ninh, quốc phòng với các nước. Đối ngoại nghị viện trở thành kênh quan trọng bổ trợ cho ngoại giao nhà nước.

Gắn kết chặt chẽ với "thế trận lòng dân". Thông qua hoạt động tiếp xúc cử tri, để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân liên quan đến quốc phòng, an ninh, chủ quyền; giám sát việc thực hiện chính sách, nhằm bảo đảm quyền lợi, đời sống nhân dân, đặc biệt ở vùng biên giới, hải đảo; sẽ củng cố nền tảng xã hội cho quốc phòng, an ninh.

Nâng cao năng lực đội ngũ đại biểu và bộ máy giúp việc. Bồi dưỡng kiến thức liên ngành: Quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh tế, luật pháp quốc tế; tăng cường chuyên gia, tư vấn chất lượng cao; ứng dụng công nghệ, dữ liệu trong phân tích, thẩm tra, giám sát.