Bệ phóng cho hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam

Nhà máy chế tạo chip bán dẫn sẽ góp phần hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn trong nước, rút ngắn chu kỳ thử nghiệm và sớm đưa công nghệ vào ứng dụng thực tiễn.

Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam.

Dấu mốc quan trọng

Dự lễ khởi công có Tổng Bí thư Tô Lâm; Thủ tướng Phạm Minh Chính. Cùng dự sự kiện có các Ủy viên Bộ Chính trị: Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc; Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng; Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình; Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an; Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc.

Cùng dự còn có lãnh đạo Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Chính phủ, Quốc hội, các bộ, ban, ngành Trung ương, địa phương, các tổ chức, doanh nghiệp và đối tác trong nước, quốc tế.

Dự án nhà máy chế tạo chip bán dẫn do Viettel triển khai theo nhiệm vụ được Bộ Quốc phòng giao, trên cơ sở nghị quyết của Chính phủ. Đây là dấu mốc quan trọng khi lần đầu tiên Việt Nam hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn, tạo nền tảng cho mục tiêu từng bước làm chủ công nghệ lõi và phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước.

Nhà máy được xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trên diện tích 27 ha, với định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn. Khi đi vào hoạt động, nhà máy có thể đáp ứng cho các ngành công nghiệp quốc gia như hàng không vũ trụ, viễn thông, internet vạn vật (IoT), sản xuất ô tô, thiết bị y tế, tự động hóa...

Một sản phẩm chip bán dẫn hoàn chỉnh phải trải qua 6 công đoạn chính gồm định nghĩa sản phẩm, thiết kế hệ thống, thiết kế chi tiết, chế tạo chip, đóng gói - đo kiểm và tích hợp - thử nghiệm. Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước tham gia vào 5 công đoạn, riêng công đoạn chế tạo chip - khâu phức tạp và then chốt nhất - hiện chưa thể thực hiện trong nước. Việc xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn sẽ giúp hoàn thiện và khép kín toàn bộ quy trình sản xuất chip bán dẫn ngay tại Việt Nam.

Chế tạo chip bán dẫn là một trong những quy trình công nghệ tinh vi và đòi hỏi kỷ luật cao nhất hiện nay. Từ một tấm wafer silic có độ tinh khiết gần như tuyệt đối, chip được hình thành thông qua 1.000 bước công nghệ liên tiếp, kéo dài trong 3 tháng. Chỉ một sai lệch nhỏ ở bất kỳ công đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ dây chuyền, đòi hỏi năng lực tổ chức, quản trị và làm chủ công nghệ ở trình độ rất cao.

Phát triển công nghệ lõi

Phát biểu tại lễ khởi công, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh việc khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là bước đi nhằm hiện thực hóa chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn quốc gia, tạo nền tảng để Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, dựa trên khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo Thủ tướng, sự xuất hiện của nhà máy sẽ góp phần hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn trong nước, tạo điều kiện để các doanh nghiệp thiết kế chip, các công ty khởi nghiệp công nghệ và các cơ sở đào tạo - nghiên cứu rút ngắn chu kỳ thử nghiệm, nhanh chóng hoàn thiện sản phẩm và đưa công nghệ vào ứng dụng thực tiễn.

Nhà máy được kỳ vọng trở thành trung tâm đào tạo thực hành cho nguồn nhân lực bán dẫn, gắn đào tạo với môi trường sản xuất thực tế. Thông qua đó, Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư thiết kế chip trong Chương trình phát triển nguồn nhân lực công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, hướng tới quy mô nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đạt trên 100.000 người theo Chiến lược bán dẫn quốc gia đến năm 2040.

Với Viettel, việc được giao nhiệm vụ chủ trì triển khai nhà máy chế tạo chip bán dẫn là bước tiếp nối chiến lược phát triển công nghệ lõi mà tập đoàn kiên trì theo đuổi trong nhiều năm. Viettel đã chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực thông qua đào tạo chuyên sâu, hợp tác quốc tế và tiếp nhận chuyển giao công nghệ, đồng thời tích lũy kinh nghiệm từ hoạt động nghiên cứu, thiết kế và ứng dụng chip trong các hệ thống, sản phẩm công nghệ.

Trung tướng Tào Đức Thắng - Chủ tịch, Tổng Giám đốc Viettel - cho biết mục tiêu đến hết năm 2027, tập đoàn hoàn thành đầu tư xây dựng, nhận chuyển giao công nghệ và bắt đầu sản xuất thử nghiệm. Giai đoạn 2028-2030 sẽ hoàn thiện, tối ưu quy trình, nâng cao hiệu suất dây chuyền theo các tiêu chuẩn của ngành, từ đó làm cơ sở để nghiên cứu công nghệ chế tạo chip ở tiến trình hiện đại hơn.

"Viettel - với truyền thống và cách làm của người lính Bộ đội Cụ Hồ - cam kết sẽ phát huy vai trò xung kích, tiên phong, chủ lực, đóng góp bằng kết quả cụ thể, lấy tiến độ làm kỷ luật, lấy chất lượng làm chuẩn mực, lấy an toàn làm nguyên tắc, cùng cả nước thực hiện thắng lợi chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam" - Trung tướng Tào Đức Thắng khẳng định.

Dự án được triển khai trong giai đoạn 2026-2030, với lộ trình từ xây dựng nhà máy, tiếp nhận công nghệ đến hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả vận hành. Về dài hạn, nhà máy tại Hòa Lạc được quy hoạch để có thể mở rộng quy mô, tạo nền tảng cho Việt Nam từng bước tiếp cận các công nghệ bán dẫn tiên tiến hơn.