Biểu tượng Cơtu qua sơn mài đương đại

Ngày 7-4, triển lãm cá nhân "Thiêng - Cơtu" của họa sĩ Phạm Quốc Ân khai mạc tại Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM (phường Bến Thành, TP HCM)

Triễn lãm giới thiệu gần 50 tác phẩm sơn mài đương đại khai thác hệ biểu tượng của người Cơtu.

Điểm đáng chú ý là các tác phẩm không đi theo hướng minh họa đời sống hay phong cảnh đại ngàn, mà tập trung vào thế giới biểu tượng và tín ngưỡng. Hình ảnh mặt nạ, tượng nhà mồ, không gian Gươl (nhà làng) được chắt lọc, giản lược thành những mảng khối cô đọng, giàu tính biểu cảm. Từ đó, tranh không kể chuyện mà gợi cảm nhận về một không gian tâm linh nguyên sơ, mạnh mẽ.

Triển lãm xoay quanh 3 trục chính gồm Gươl, thần linh và mặt nạ. Trong đó, mặt nạ trở thành hình tượng trung tâm, vừa mang dấu ấn nghi lễ, vừa được chuyển hóa thành yếu tố tạo hình hiện đại. Sự kết hợp này tạo nên một đối thoại thú vị giữa mỹ thuật truyền thống và ngôn ngữ đương đại.

Họa sĩ Phạm Quốc Ân sử dụng sơn mài theo hướng tiết chế, mài nhiều lớp để giữ lại độ sâu và cảm giác nặng của vật chất. Các yếu tố quen thuộc như vàng, son, vỏ trứng không còn mang tính trang trí mà trở thành lớp nền ký ức, góp phần tạo nên chiều sâu cho tác phẩm.

Theo giám tuyển Phan Trọng Văn, triển lãm không nhằm phục dựng văn hóa mà là một thử nghiệm trong việc tái cấu trúc biểu tượng, qua đó mở rộng khả năng biểu đạt của sơn mài trong mỹ thuật đương đại. Triển lãm kéo dài đến hết ngày 15-4.