Cấp bách phòng chống sạt lở
Các địa phương ĐBSCL đang khẩn trương áp dụng nhiều giải pháp để phòng chống sạt lở nhằm bảo vệ tài sản và tính mạng người dân
Từ đầu năm 2026 đến nay, tình trạng sạt lở bờ sông tại TP Cần Thơ diễn biến ngày càng phức tạp. Nhiều khu vực xuất hiện những điểm sạt lở nghiêm trọng, đe dọa nhà cửa, đất sản xuất và các tuyến giao thông.
Thấp thỏm lo ngại
Dọc theo các tuyến sông lớn ở Cần Thơ, nhiều đoạn ven bờ bị dòng chảy khoét dần, hình thành những hàm ếch ăn sâu vào đất liền. Tình trạng này không chỉ làm mất đất mà còn tiềm ẩn nguy cơ sự cố bất ngờ, ảnh hưởng đến an toàn tính mạng người dân.

Cơ quan chức năng TP Cần Thơ khảo sát một điểm sạt lở tại xã Thới An Hội Ảnh: CA LINH
Tại những khu vực chịu ảnh hưởng nặng như xã Thới An Hội và xã An Lạc Thôn, TP Cần Thơ, mức độ thiệt hại ngày càng rõ rệt. Theo ông Bành Phước An, Chủ tịch UBND xã Thới An Hội, chỉ trong tháng 6-2026, địa phương ghi nhận hàng chục điểm sạt lở với tổng chiều dài hơn 2 km.
Tại xã An Lạc Thôn, tình trạng sạt lở diễn biến nghiêm trọng hơn với 151 điểm bị ảnh hưởng. Hậu quả, 6 căn nhà phải di dời khẩn cấp, 121 điểm giao thông bị chia cắt hoàn toàn.
Nhiều hộ dân đang sống trong cảnh thấp thỏm từng ngày vì đối mặt nguy cơ mất đất đai, nhà cửa. Ông Đoàn Văn Chiến (ngụ xã Thới An Hội) cho biết đoạn đường trước nhà ông đã bị nước sông cuốn trôi, gia đình phải đi nhờ sang khu vườn hàng xóm để ra ngoài. "Cuộc sống, sinh hoạt của gia đình bị đảo lộn. Chúng tôi mong cơ quan chức năng sớm có giải pháp để người dân ổn định cuộc sống" - ông Chiến bày tỏ.

Một vụ sạt lở tại xã An Lạc Thôn, TP Cần Thơ khiến nhà dân sụp xuống sông .Ảnh: CA LINH
Theo Chi cục Thủy lợi TP Cần Thơ, khó khăn lớn nhất trong việc phòng chống sạt lở hiện nay là vốn đầu tư rất lớn, trong khi ngân sách địa phương còn hạn chế. Trước mắt, các ngành chức năng chỉ có thể ưu tiên xử lý những điểm có nguy cơ sạt lở cao, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống người dân. Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ đang khẩn trương tham mưu, kiến nghị các bộ, ngành rà soát, cập nhật quy hoạch, từ đó triển khai những giải pháp lâu dài nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân vùng sạt lở.
Tại tỉnh Vĩnh Long, tình trạng sạt lở bờ sông cũng diễn biến đáng lo ngại, ảnh hưởng nhà ở, đất sản xuất và hệ thống giao thông. Ông Trần Văn Dũng (ngụ khu vực Cồn Sừng, phường Cái Vồn) cho hay đê bao gần nhà xuất hiện nhiều đoạn bị khoét sâu, tạo thành hàm ếch sát tuyến đường dân sinh và khu vực trồng bưởi hơn 6.000 m² của gia đình.
"Mỗi khi mưa lớn hoặc dòng chảy thay đổi, gia đình tôi lại lo lắng đất tiếp tục bị cuốn trôi. Tình trạng này nếu không được xử lý kịp thời, nguy cơ sạt lở lan rộng sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và sản xuất của người dân" - ông Dũng lo ngại.

Đường giao thông và nhà dân ở Cà Mau bị nhấn chìm xuống sông do sạt lở đất .Ảnh: VÂN DU
Trong khi đó, Chi cục Thủy lợi tỉnh Cà Mau cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn đã xảy ra 76 vụ sạt lở đất với chiều dài hơn 2.099 m, ảnh hưởng khoảng 70 căn nhà của người dân, tổng thiệt hại ước tính trên 8,6 tỉ đồng.
Ông Nguyễn Minh Thảo (ngụ xã Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau) nhớ lại đêm đó, khi gia đình đang ngủ thì ông nghe tiếng bê-tông nứt gãy. Ông kể: "Chỉ khoảng 10 phút sau, toàn bộ căn nhà của tôi và hàng chục mét đường giao thông phía trước đã bị nhấn chìm xuống sông. Vụ sạt lở này không chỉ gây thiệt hại tài sản của gia đình tôi mà còn khiến giao thông ở khu vực tê liệt, người dân phải đi đường vòng xa hơn mấy cây số".
Bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản người dân
Điều đáng lo ngại là ĐBSCL sắp bước vào mùa mưa, tình trạng sạt lở ở các địa phương dự báo sẽ diễn biến phức tạp hơn trong thời gian tới.
Trước tình hình trên, ngành chức năng tỉnh Cà Mau thường xuyên tổ chức kiểm tra hệ thống đê bao, bờ bao, đường giao thông nhằm kịp thời phát hiện các điểm có nguy cơ sạt lở để di dời người dân và tài sản đến nơi an toàn. Các đơn vị liên quan tăng cường thông báo, cắm biển cảnh báo, khoanh vùng, không cho người dân và phương tiện vào khu vực nguy hiểm để theo dõi diễn biến sạt lở.
"Tại những nơi sạt lở, chúng tôi đã huy động lực lượng, phương tiện, tập kết vật tư để khẩn trương khắc phục, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đi lại, trao đổi hàng hóa, giao thương của người dân. Cơ quan chức năng ở địa phương còn tuyên truyền, khuyến cáo người dân không được lấy đất ở lòng sông, kênh rạch phục vụ nhu cầu cá nhân; tạm thời không xây dựng, nâng cấp nhà ở tại khu vực từng xảy ra sạt lở, sụt lún đất" - ông Nguyễn Thanh Tùng, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Cà Mau, thông tin.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, từ đầu năm 2026 đến nay, thiên tai trên địa bàn đã gây thiệt hại gần 24 tỉ đồng. Đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 45 điểm sạt lở bờ sông, bờ biển với tổng chiều dài 5.811 m, ảnh hưởng 146 hộ dân.
"Sạt lở được xác định là loại hình thiên tai gây thiệt hại nghiêm trọng nhất hiện nay ở miền Tây. Để ứng phó, đầu năm 2026, chúng tôi đã triển khai 5 công trình duy tu, bảo dưỡng đê điều và xử lý khẩn cấp các sự cố sạt lở với tổng kinh phí 27 tỉ đồng" - đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long cho biết.
Mới đây, tại hội nghị tiếp xúc cử tri xã Cù Lao Giêng trước kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 của HĐND tỉnh An Giang, Tổ Đại biểu HĐND số 16 đã ghi nhận nhiều ý kiến phản ánh về tình trạng sạt lở. Cử tri kiến nghị tỉnh bổ sung vốn đầu tư các công trình phòng chống sạt lở tại những khu vực nguy cơ cao để bảo đảm an toàn cho các hộ dân. Thời gian gần đây, tình trạng sạt lở ở xã cù lao này diễn biến rất phức tạp, nhất là khu vực giáp sông Tiền.
Xây dựng cơ sở dữ liệu về sạt lở
Về lâu dài, tỉnh Vĩnh Long đã ban hành Đề án Phòng chống sạt lở bờ sông, bờ biển trên địa bàn đến năm 2030. Đề án hướng đến mục tiêu chủ động sắp xếp lại các khu vực dân cư, di dời người dân khỏi nơi có nguy cơ xảy ra sạt lở cao; phấn đấu di dời 90% hộ dân trong vùng nguy hiểm, tương đương khoảng 1.690 hộ...
Bên cạnh đó, Vĩnh Long sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu về sạt lở, từng bước hiện đại hóa hệ thống quan trắc, dự báo, cảnh báo; đồng thời nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ, vật liệu mới trong phòng chống sạt lở. Tổng nhu cầu vốn thực hiện đề án giai đoạn 2026-2030 ước tính hơn 35.782 tỉ đồng. Đây là nguồn lực rất lớn, cho thấy yêu cầu cấp thiết trong việc triển khai các giải pháp căn cơ nhằm ứng phó tình trạng sạt lở ngày càng nghiêm trọng tại khu vực ĐBSCL.
