7 biện pháp để hạn chế sai phạm của luật sư
Điều 58 dự thảo Luật Tố tụng Hình sự là thỏa đáng, khoa học và dân chủ, không thể tiến thêm mà cũng không được có bước lùi trong tình hình pháp lý hiện nay. Để hạn chế những sai phạm của luật sư trong khi hành xử quyền bào chữa hiến định và việc luật sư tham gia tố tụng từ đầu giai đoạn khởi tố, không làm bị động, ảnh hưởng đến hoạt động điều tra, chúng tôi xin đề nghị một số biện pháp cụ thể:
1. Trong trường hợp vì lý do an ninh quốc gia, việc luật sư chỉ tham gia tố tụng trong giai đoạn kết thúc điều tra là bảo đảm an toàn và hiệu quả cho việc điều tra. Tuy nhiên, do đây là những trường hợp nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sinh mệnh chính trị và tư cách của công dân, nên trong trường hợp nếu bản thân đương sự kêu oan, hoặc có khiếu nại về tố tụng của bị can bị cáo, hoặc bị can bị cáo có yêu cầu thì cho phép luật sư có quyền được tiếp xúc với bị can, bị cáo và giúp đỡ pháp lý cho họ theo quy định.
2. Cần có những quy định cụ thể trong việc thu thập chứng cứ để việc thu thập chứng cứ phải hợp pháp và đúng quy định pháp luật.
3. Luật sư cần tham gia có mặt lúc hỏi cung, tổ chức nhận diện hay đối chất, tạo dựng lại hiện trường hay thực nghiệm điều tra khi luật sư thấy cần thiết cho hoạt động bào chữa.
4. Để tránh trường hợp cố tình làm sai lệch hồ sơ vụ án, luật sư bên bị hại có quyền sao chụp các tang vật, có ý kiến về việc bảo quản vật chứng, giao trả vật chứng và giám định vật chứng trong trường hợp vật chứng là tang vật, nguồn nguy hiểm gây ra chết người.
5. Luật sư có quyền nộp đơn tường trình, khiếu nại và nêu thỉnh cầu cứu xét những đề nghị của luật sư hay bị can, bị cáo đối với cơ quan điều tra, viện kiểm sát khi xét thấy có dấu hiệu sai sót, hoặc vi phạm pháp luật trong hoạt động điều tra xét hỏi, khởi tố vụ án, truy tố xét xử. Đơn thỉnh cầu phải được các cơ quan nhận đơn trả lời bằng văn bản và lưu trong hồ sơ vụ án để làm tài liệu đánh giá, xem xét trách nhiệm pháp lý, trình độ và tư cách của bên cố tình vi phạm pháp luật.
6. Luật sư chịu trách nhiệm pháp lý trong trường hợp vi phạm pháp luật hình sự, tiết lộ bí mật điều tra, vi phạm lợi ích xã hội và Nhà nước; xúi giục, ép buộc, mua chuộc người khác khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật, lợi dụng đặc quyền nghề nghiệp để thông cung, che giấu tội phạm, giúp sức tội phạm né pháp luật một cách bất chánh, bất hợp pháp.
7. Việc giam giữ một người là tước đoạt quyền tự do thân thể cá nhân của một công dân, nên cần phải được xem xét và được pháp luật bảo vệ theo một trình tự pháp lý chặt chẽ. Vì thế, luật sư có nghĩa vụ trợ giúp pháp lý cho những người có hoàn cảnh neo đơn, thực sự khó khăn, nghèo khổ, các bị cáo bị truy tố mức án có khung hình phạt cao nhất. Và trong trường hợp các bị can bị cáo chưa tới tuổi thành niên, hoặc có nhược điểm khuyết tật về tinh thần, thể chất cần sự giúp đỡ về pháp lý của luật sư.