Đăng ký bảo hiểm thất nghiệp tăng đột biến

Từ tháng 6-2011, Trung tâm Giới thiệu việc làm Hà Nội tại 285 phố Trung Kính, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy luôn trong tình trạng tấp nập người lao động đến làm thủ tục để hưởng chế độ BHTN.

 

 

Số lượng lao động đến làm thủ tục không phải là vài chục, vài trăm người như năm 2010, mà lên cả con số ngàn, như trường hợp của  Công ty cổ phần Dệt may Hà Nội (Hanosimex). Do đó, trung tâm phải bố trí thêm phòng họp để hướng dẫn người lao động (NLĐ) làm thủ tục.

 

Ông Vũ Trung Chính - Giám đốc trung tâm, thừa nhận chưa bao giờ trung tâm phải đối mặt với tình trạng quá tải làm thủ tục BHTN như hiện nay. Có những ngày trung tâm phải tiếp 800 - 1.000 người đến trình báo tình trạng việc làm. Trong khi đó, cán bộ chuyên trách làm BHTN chỉ có 40 người. Vì vậy, cán bộ luôn làm việc với cường độ cao, từ 8 giờ sáng đến 18 giờ và hầu như không được nghỉ thứ bảy, chủ nhật.

 

Từ đầu năm tới hết tháng 8-2011, đã có hơn 10.000 lao động đến đăng ký BHTN, trong khi cả năm 2010 cũng chỉ có 4.192 người đăng ký. Như vậy, mới chỉ 8 tháng , số lượng người đăng ký BHTN đã cao gấp đôi so với lượng người đăng ký của cả năm 2010.

 

 

"Đây không phải là những lao động "nhảy" việc, tình trạng lao động đăng ký BHTN tại Hà Nội tăng mạnh ngoài nguyên nhân do những tác động của khủng hoảng kinh tế, lạm phát khiến DN không có khả năng mở rộng sản xuất buộc phải cắt giảm lao động, còn do các nhà máy, xí nghiệp như Hanosimex, Công ty cơ khí Hà Nội… di dời ra ngoại thành và các tỉnh lân cận theo chủ trương của thành phố, NLĐ không theo được nên đã xin chấm dứt hợp đồng" - ông Vũ Trung Chính cho biết. Theo dự báo, từ nay đến cuối năm, lượng người đăng ký BHTN sẽ tiếp tục tăng.

 

 

Không chỉ tại Hà Nội mà ở các thành phố lớn khác như TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… cảnh xếp hàng chờ làm thủ tục BHTN cũng đang diễn ra. Thực trạng này khiến nhiều người lo ngại đến khả năng mất cân đối thu chi của quỹ BHTN cũng như tình trạng thất nghiệp "ảo" khi chủ sử dụng lao động "hợp tác" với NLĐ để "trục lợi" từ chính sách này.

Ông Nguyễn Huy Nghị, Phó ban cấp sổ thẻ (BHXH Việt Nam), khẳng định: Hiện chúng ta đã có hơn 7 triệu người đăng ký BHTN với số thu khoảng 4.800 tỷ đồng, nâng tổng số quỹ BHTN lên 8.300 tỷ đồng - một con số rất lớn so với hơn 100 nghìn người trong số đó đề nghị được thụ hưởng chính sách.

 

Hơn nữa, dù BHTN được thực hiện tách riêng nhưng vẫn nằm trong BHXH Việt Nam, trong khi BHXH Việt Nam vẫn còn hàng chục nghìn tỷ đồng nhàn rỗi thì không thể nói là có chuyện vỡ quỹ được.

 Liên quan đến thực trạng thất nghiệp "ảo", ông Điều Bá Được, Trưởng ban Chính sách thực hiện BHXH (BHXH Việt Nam), cho rằng hiện tượng này cũng có thể xảy ra và chúng ta không thể loại trừ hoàn toàn.

Chính sách BHTN hiện nay quy định, NLĐ chỉ cần đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 12 - 36 tháng là được hưởng trợ cấp thất nghiệp 3 tháng. Mức đóng đối với người sử dụng lao động là 1% lương tháng, NLĐ 1% và Nhà nước hỗ trợ 1%. Mức đóng thấp nên có thể nhiều NLĐ không thất nghiệp vẫn đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp.

 

Có trường hợp NLĐ chấm dứt việc làm ở DN này, sau đó họ trở lại chính công ty con của DN đó làm việc hoặc ký hợp đồng với DN khác. Nghĩa là, họ chủ động mất việc làm, hoặc họ vẫn có việc làm nhưng lại được thanh toán BHTN mà chúng ta khó có thể phát hiện được.

 

Từ thực tế này, ông Điều Bá Được cho rằng, chúng ta cũng cần rà soát lại chính sách bảo hiểm xã hội và các quy định về BHTN sau một thời gian triển khai đã nảy sinh nhiều vấn đề để kịp thời điều chỉnh cho phù hợp.

Người thất nghiệp có nhu cầu tìm việc làm mới sẽ được trung tâm tư vấn, giới thiệc việc làm tại các phiên giao dịch. Nếu muốn học nghề, sẽ được hưởng mức hỗ trợ học nghề ngắn hạn và thời gian được hỗ trợ học nghề không quá 6 tháng. Một lưu ý quan trọng khác, chỉ những người đã đóng BHTN đủ 12 tháng trở lên trong vòng 24 tháng trước khi bị mất việc làm hoặc chấm dứt hợp đồng lao động mới được thụ hưởng chính sách này.