Lao động

Không thể thiếu kinh phí Công đoàn

Nếu được tự chủ và đủ kinh phí hoạt động thì đây sẽ là “vũ khí” rất quan trọng để tổ chức Công đoàn mạnh hơn, bảo đảm thực hiện tốt chức năng và nhiệm vụ của mình

Ngày 25-5, Quốc hội (QH) đã nghe Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của QH Phan Trung Lý trình bày Báo cáo của Ủy ban Thường vụ QH giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Công đoàn - CĐ (sửa đổi) và tiến hành thảo luận tại hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo luật.

Khoản đầu tư quan trọng

Nhiều đại biểu (ĐB) đồng tình với việc quy định người sử dụng lao động phải có nghĩa vụ trích nộp kinh phí CĐ bằng 2% quỹ lương thực trả. ĐB Trần Xuân Hòa (Chủ tịch Hội đồng Thành viên Tập đoàn Than-Khoáng sản Việt Nam) và ĐB Nguyễn Văn Sơn (Hà Tĩnh) đánh giá tổ chức CĐ có vai trò rất quan trọng cùng với doanh nghiệp (DN) tổ chức các phong trào góp phần vào việc động viên người lao động (NLĐ) tích cực học tập, lao động, sáng tạo, thi đua thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị và sản xuất, kinh doanh của DN.

“Ý thức được ý nghĩa quan trọng đó nên đơn vị chúng tôi luôn trích đủ kinh phí CĐ 2% để tổ chức CĐ có đủ nguồn kinh phí hoạt động”- ĐB Trần Xuân Hòa cho biết. Đồng tình quan điểm này, ĐB Lê Thành Nhơn (Bình Dương) khẳng định: “Nếu được tự chủ và đủ kinh phí hoạt động thì đây sẽ là “vũ khí” rất quan trọng để tổ chức CĐ mạnh hơn, bảo đảm thực hiện tốt chức năng và nhiệm vụ của mình”.

Công ty Việt Nam Samho (huyện Củ Chi – TPHCM)
là doanh nghiệp trích nộp đầy đủ kinh phí Công đoàn. Ảnh: VĨNH TÙNG

Theo các ĐB, chi phí này cần được xem như là một khoản đầu tư cho nguồn nhân lực, năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất, kinh doanh và trên hết là sự phát triển bền vững của DN. Người sử dụng lao động, NLĐ và tổ chức CĐ phải đồng hành chèo lái con thuyền chung đi tới đích là sự phát triển của DN và nền kinh tế đất nước. Mặt khác, cũng cần nâng cao tính minh bạch trong việc thu, chi quỹ CĐ để đạt được hiệu quả cao nhất.

Không thành lập đại diện NLĐ nơi chưa có CĐ

Nhiều ĐB cho rằng vai trò đại diện cho NLĐ là chức năng bẩm sinh và quan trọng nhất của tổ chức CĐ. Không chỉ riêng cho giai cấp công nhân và NLĐ mà với vai trò đại diện, tổ chức CĐ đã và đang làm tốt cầu nối giữa giai cấp công nhân với Đảng và là chỗ dựa tin cậy của Nhà nước.

Do vậy, rất cần thiết phải hoàn thiện, nâng cao chức năng đại diện của tổ chức CĐ trong Luật CĐ (sửa đổi), cụ thể là tại điều 1 về “Địa vị pháp lý của CĐ”. “Cần khẳng định CĐ là tổ chức duy nhất có chức năng đại diện cho NLĐ. Không ai có thể thay thế được và làm tốt hơn tổ chức CĐ trong chức năng này” - ĐB Lê Thành Nhơn nhấn mạnh.

Các ĐB cũng thảo luận và thống nhất cao trong việc không thành lập đại diện NLĐ ở nơi chưa có CĐ. Ủy ban Thường vụ QH nhận thấy trách nhiệm quan trọng nhất của tổ chức CĐ các cấp là bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của NLĐ. Vì vậy, ở những nơi chưa có tổ chức CĐ cơ sở thì khi có yêu cầu của NLĐ, CĐ cấp trên trực tiếp phải thực hiện trách nhiệm này mà không thành lập tổ chức đại diện của NLĐ (có chức năng như tổ chức CĐ). Mặt khác, CĐ cấp trên trực tiếp có trách nhiệm khẩn trương vận động thành lập CĐ cơ sở để bảo vệ quyền lợi cho NLĐ trong DN.

Tổ chức và lãnh đạo đình công

Ủy ban Thường vụ QH cho rằng để thúc đẩy quan hệ lao động hài hòa thì trách nhiệm của tổ chức CĐ khi có mâu thuẫn giữa NLĐ và người sử dụng lao động trước hết phải là hòa giải, thương lượng, vận động và thuyết phục nhằm đạt được thỏa thuận, hạn chế xảy ra đình công gây thiệt hại cho đôi bên.

Trường hợp mâu thuẫn về lợi ích không thỏa thuận được thì tổ chức CĐ có trách nhiệm tổ chức và lãnh đạo NLĐ thực hiện quyền đình công theo đúng quy định của pháp luật, đồng thời đại điện cho NLĐ tiếp tục đàm phán với người sử dụng lao động để đi đến thống nhất giải quyết vụ việc đình công hoặc đại diện cho tập thể NLĐ giải quyết vụ việc đình công. Vì vậy, Luật CĐ cần quy định về trách nhiệm của tổ chức CĐ trong việc tổ chức và lãnh đạo đình công.