“Trị” thất nghiệp ảo

Ai thất nghiệp ảo, nhận tiền bảo hiểm thất nghiệp sẽ bị thu lại

Những ngày này, Trung tâm Giới thiệu Việc làm (GTVL) TPHCM lúc nào cũng đông người đến làm thủ tục hưởng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Rút kinh nghiệm từ lần đăng ký đầu, chị Trương Tuyết Phương (quận Bình Thạnh – TPHCM) đã có mặt lúc 6 giờ dù 8 giờ trung tâm mới bắt đầu làm việc. “Đi sớm vậy nhưng số thứ tự của tôi là 2088, chắc cũng phải chờ hơi lâu mới làm xong thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp”- chị Tuyết Phương ngao ngán.

Quá tải đăng ký thất nghiệp

Theo ông Nguyễn Cao Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm GTVL TP, không chỉ ở trung tâm mà tại các văn phòng quận, huyện cũng xảy ra tình trạng tương tự. Trong 4 tháng đầu năm 2012, số người đăng ký BHTN đã tăng đột biến lên 52.308 người (4 tháng đầu năm 2011 là 36.923 người), phần đông là lao động trực tiếp sản xuất ở những ngành sử dụng nhiều lao động như may mặc, giày da, chế biến thủy sản. “Có những ngày trung tâm phải tiếp đón hàng ngàn người đến đăng ký BHTN”- ông Nguyễn Cao Thắng cho hay.

Người lao động đến đăng ký bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm Giới thiệu Việc làm TPHCM

Để tránh tình trạng mất trật tự, trung tâm đã áp dụng quy định mới là yêu cầu người lao động (NLĐ) xếp thành từng hàng riêng biệt đối với người đăng ký lần đầu, lần 2, lần 3. Ngoài ra, trung tâm còn thành lập một văn phòng đăng ký BHTN mới tại Trung tâm Dạy nghề quận Tân Bình - TPHCM (số 456 Trường Chinh, phường 13, quận Tân Bình) để tháo gỡ các điểm đăng ký thất nghiệp quá tải.

Đang làm việc vẫn đăng ký

Nhận định về tình trạng số người đăng ký BHTN tăng đột biến như hiện nay, ông Nguyễn Tấn Định, Phó Ban Quản lý các KCX-KCN TPHCM, cảnh báo: “Hiện nay, nhiều NLĐ thất nghiệp thật khi hàng loạt công ty trên địa bàn TPHCM giải thể, ngừng hoạt động. Tuy nhiên, một số lượng không nhỏ NLĐ thất nghiệp “ảo” khi đang làm việc hoặc đã có việc làm nhưng vẫn đăng ký hưởng BHTN. Trong các KCX-KCN đã có tình trạng doanh nghiệp và NLĐ thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động để hưởng trợ cấp thất nghiệp trong khi vẫn làm việc bình thường”.

Ông Nguyễn Tấn Định cũng cho biết tại các KCX-KCN chỉ có 13 doanh nghiệp ngừng hoặc tạm ngừng hoạt động và 2 doanh nghiệp thu hẹp sản xuất, làm 157 NLĐ bị mất việc trong 4 tháng đầu năm. Còn số lao động thời vụ mất việc là gần 3.000 người nhưng họ không nằm trong diện được hưởng BHTN. Một vấn đề khác mà ông Nguyễn Tấn Định băn khoăn là những lao động bị mất việc do doanh nghiệp ngừng hoạt động có thể không được trợ cấp thất nghiệp vì không chốt được sổ bảo hiểm xã hội dẫn đến không đủ thủ tục để hưởng BHTN.

Truy thu trợ cấp “ảo”

Ông Trần Xuân Hải, Giám đốc Trung tâm GTVL TP, cũng khẳng định có chuyện NLĐ thất nghiệp “ảo”. “Việc giám sát NLĐ có việc làm hay chưa sau khi nghỉ việc là nhiệm vụ bất khả thi. Trước tình hình đó, trung tâm đã có công văn kiến nghị Sở LĐ-TB-XH TPHCM được truy thu tiền trợ cấp thất nghiệp nếu phát hiện NLĐ thất nghiệp “ảo”- ông Trần Xuân Hải cho hay. Việc truy thu được tiến hành khi NLĐ đến đăng ký BHTN lần 2. Nếu đối chiếu thời gian đóng BHXH và hợp đồng lao động lần 1 và lần 2, trung tâm phát hiện NLĐ đã có việc làm sau 15 ngày thì sẽ tiến hành truy thu số tiền trợ cấp thất nghiệp lần 1.

Hiện trung tâm đã truy thu được 150 trường hợp NLĐ thất nghiệp giả và đang tiến hành làm thủ tục để tiếp tục truy thu hơn 100 trường hợp. “Đây được xem là một giải pháp hiệu quả trong hoàn cảnh hiện nay để khống chế NLĐ thất nghiệp “ảo”. Chính vì vậy, NLĐ có việc làm rồi không nên đăng ký BHTN”- ông Trần Xuân Hải khuyên. Còn ông Nguyễn Cao Thắng kiến nghị nếu Nhà nước có phần mềm quản lý lao động để doanh nghiệp cập nhật tình trạng sử dụng lao động thì có thể biết NLĐ có việc làm mới hay chưa.