Công khai sai sót của trọng tài: Một tín hiệu tích cực

Sai sót của trọng tài là chuyện tồn tại ở mọi giải đấu, kể cả World Cup, Champions League hay Premier League, La Liga, Bundesliga

 VPF và Ban Trọng tài vừa thừa nhận quyết định thổi phạt đền trong trận đấu CLB Thể Công Viettel - PVF-CAND tại vòng 24 LPBank V-League 2025-2026 của trọng tài Trần Ngọc Nhớ là chưa chính xác. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam đang dần đối diện với sai lầm bằng sự thẳng thắn và trách nhiệm - điều mà nhiều nền bóng đá lớn trên thế giới đã làm từ lâu để giữ niềm tin của CLB, cầu thủ và người hâm mộ.

Bức xúc, hoài nghi

Nhiều năm qua, mỗi khi V-League xuất hiện tranh cãi về trọng tài, điều khiến dư luận khó chịu nhất chưa hẳn là quyết định sai, mà là cảm giác mọi chuyện rồi sẽ "chìm xuồng" mà không có một lời giải thích rõ ràng nào.

CLB phản ứng, HLV bức xúc, người hâm mộ hoài nghi. Nhưng sau đó, mọi thứ gần như rơi vào im lặng cho dù các CLB không ít lần gửi công văn kiến nghị đến VPF và cả VFF đề nghị xem xét lại cách điều hành của trọng tài.

Sai sót của trọng tài là chuyện tồn tại ở mọi giải đấu, kể cả World Cup, Champions League hay Premier League, La Liga, Bundesliga... Điều quan trọng không phải là tìm cách để không bao giờ mắc lỗi, bởi điều đó gần như bất khả thi với con người. Điều quan trọng hơn là những người điều hành sẽ giải quyết như thế nào sau sai lầm ấy.

Bóng đá thế giới đã thay đổi rất nhiều trong cách đối diện sai sót của trọng tài. Trước đây, nhiều LĐBĐ cũng chọn cách bảo vệ trọng tài bằng sự im lặng. Nhưng khi công nghệ VAR, mạng xã hội và truyền hình đa góc quay phát triển, điều đó ngày càng khó tồn tại. Người hâm mộ giờ đây nhìn thấy mọi tình huống chỉ vài giây sau khi trận đấu kết thúc.

Nếu những người có trách nhiệm không lên tiếng, mọi chuyện sẽ nhanh chóng bị bao phủ bằng nghi ngờ. Premier League từng nhiều lần công khai xin lỗi các CLB sau sai sót VAR nghiêm trọng. PGMOL - đơn vị điều hành trọng tài Anh - thậm chí còn phát hành các đoạn hội thoại VAR để công chúng hiểu quá trình ra quyết định.

Đối diện vấn đề thay vì né tránh

Tại World Cup 2022, FIFA cũng thường xuyên tổ chức họp báo giải thích các thay đổi luật và những tình huống gây tranh cãi liên quan đến VAR. Ở Nhật Bản hay Hàn Quốc, các LĐBĐ không xem việc thừa nhận sai sót là "mất mặt" mà là một phần của trách nhiệm điều hành giải đấu.

Trong thể thao chuyên nghiệp, niềm tin không đến từ việc không có lỗi, mà đến từ cảm giác mọi thứ được vận hành công bằng và rõ ràng. Nhiều người từng kỳ vọng VAR sẽ xóa bỏ hoàn toàn tranh cãi về trọng tài. Nhưng thực tế bóng đá thế giới cho thấy VAR không phải cỗ máy tạo ra sự hoàn hảo tuyệt đối. VAR chỉ là công cụ hỗ trợ, cuối cùng, điều quyết định vẫn là con người.

Vì thế, điều quan trọng nhất không phải là VAR có tồn tại hay không, mà là sau mỗi quyết định gây tranh cãi, những người chịu trách nhiệm có sẵn sàng giải thích với công chúng hay không. Đó cũng là điều mà bóng đá Việt Nam từng thiếu trong thời gian qua.

Việc VPF công khai sai sót của trọng tài lần này chưa thể giải quyết ngay mọi tranh cãi tồn tại ở V-League. Nhưng ít nhất, nó cho thấy bóng đá Việt Nam đang bắt đầu chọn cách đối diện với vấn đề, thay vì né tránh. Một nền bóng đá chuyên nghiệp không phải là nơi không tồn tại sai lầm. Đó phải là nơi sai lầm được nhìn nhận công khai, có trách nhiệm và có cơ chế sửa sai rõ ràng.

Nếu VPF tiếp tục duy trì cách làm như với trường hợp trọng tài Trần Ngọc Nhớ, V-League có thể chưa thể tốt hơn ngay lập tức. Nhưng ít nhất, giải đấu này sẽ từng bước lấy lại thứ quan trọng nhất với bóng đá chuyên nghiệp: Niềm tin của những người trong cuộc và người hâm mộ.