Công ước bảo vệ lao động trên nền tảng số

Công ước Việc làm tử tế trong kinh tế nền tảng được thông qua hôm 12-6 tại kỳ họp thường niên lần thứ 114 của Hội nghị Lao động quốc tế ở Geneva - Thụy Sĩ.

Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) thuộc Liên hợp quốc vừa thông qua thỏa thuận mang tính ràng buộc đầu tiên trên thế giới về các tiêu chuẩn việc làm dành cho người lao động trên các nền tảng số.

Công ước Việc làm tử tế trong kinh tế nền tảng được thông qua hôm 12-6 tại kỳ họp thường niên lần thứ 114 của Hội nghị Lao động quốc tế ở Geneva - Thụy Sĩ.

Năm 2023, Ngân hàng Thế giới ước tính có tới 435 triệu người trên toàn cầu được xem là lao động tự do làm việc thông qua ứng dụng, trong những lĩnh vực như giao đồ ăn và dịch vụ taxi. Theo ILO, những người lao động này bị loại khỏi các chế độ bảo vệ lao động thông thường do bị xếp loại là nhà thầu độc lập thay vì nhân viên. Đây cũng là cách làm mà các công ty vận hành ứng dụng sử dụng, dù chính các ứng dụng đó quy định thời gian và địa điểm làm việc. Các biện pháp bảo vệ bao gồm chấm dứt cách phân loại nói trên, đồng thời bảo đảm thực thi các yêu cầu về mức lương tối thiểu cũng như các quyền lợi về chăm sóc y tế, nghỉ ốm, đóng góp an sinh xã hội…

Bà Amanda Brown, Phó Chủ tịch Nhóm Người lao động của ILO, cho biết thỏa thuận này là một cột mốc lịch sử đối với người lao động trên nền tảng số, đối tượng chịu nhiều hành vi lạm dụng và bóc lột trong nhiều năm qua. "Lần đầu tiên trong luật pháp quốc tế, những người giúp các thành phố của chúng ta vận hành, những người dọn dẹp và chăm sóc trong gia đình chúng ta... được gọi tên, được công nhận và được bảo vệ bởi một tiêu chuẩn quốc tế mang tính ràng buộc" - bà Brown phát biểu tại hội nghị.

Trong khi đó, ông Roberto Suarez Santos, Tổng Thư ký Tổ chức Người sử dụng lao động quốc tế (IOE), hoan nghênh công ước mới "tôn trọng hệ thống pháp luật quốc gia và cho phép mỗi nước xác định tình trạng việc làm theo luật pháp và các tiêu chí đã được thiết lập của riêng mình.

Mặc dù ILO không có quyền cưỡng chế thực thi trực tiếp, các thành viên có thể đệ trình khiếu nại chính thức, dẫn đến các cuộc điều tra làm gia tăng sức ép. Ngoài ra, sau khi một quốc gia phê chuẩn công ước của ILO và đưa các quy định của công ước vào luật pháp quốc gia, người lao động sẽ có cơ sở khởi kiện các ứng dụng để yêu cầu bồi thường hoặc bảo vệ quyền lợi trực tiếp.