Cửa sông bị bồi lấp khiến hàng trăm tàu cá nằm bờ

Luồng lạch cửa sông Dinh bị cát bồi lấp từ nhiều tháng qua khiến hàng trăm tàu cá nằm bờ, ngư dân sốt ruột

Từ cuối năm 2025 đến nay, cửa lạch sông Dinh (xã Nam Trạch, tỉnh Quảng Trị) bị bồi lấp nghiêm trọng, khiến hàng trăm tàu cá không thể ra khơi. Đúng vào thời điểm biển vào mùa cá, mùa mực - giai đoạn thuận lợi nhất trong năm - ngư dân lại phải "bó tay", sinh kế bị ảnh hưởng nặng nề.

Ngư dân bất lực trước cửa lạch bị bít kín

Giữa tháng 3 cho đến đầu tháng 4, tại khu vực cửa sông Dinh, khung cảnh nhộn nhịp tàu thuyền ra vào thường ngày đã không còn. Thay vào đó là hàng loạt tàu cá nằm im lìm dọc hai bên bờ. Tay lưới xếp gọn trên boong, dây neo căng theo con nước, tạo nên không khí trầm lắng hiếm thấy ở một vùng biển vốn sôi động.

Theo ghi nhận, cửa sông bị bồi lấp, hình thành cồn cát lớn chắn ngang lối ra biển. Luồng lạch - "cửa ngõ" của tàu thuyền - gần như bị bít kín, khiến hàng trăm phương tiện không thể di chuyển. Nhiều tàu mắc kẹt trong lòng sông, số khác cố vượt lạch nhưng bất thành, hoạt động khai thác thủy sản gần như tê liệt.

Ngư dân Phạm Diên (thôn Nhân Bắc, xã Nam Trạch) cho biết từ đầu năm đến nay, ông gần như ngày nào cũng ra bến kiểm tra tàu, gia cố dây neo, bảo quản ngư cụ. "Ra xem tàu cho đỡ nhớ nghề chứ không làm được gì. Cửa lạch cạn quá, tàu không ra được. Không riêng tôi, cả vùng gần như chưa ai đi biển chuyến nào từ đầu năm" - ông nói.

Theo ông Diên, đây là thời điểm biển gần bờ nhiều cá, mực. Chỉ cần chuyến biển qua đêm cũng có thể mang lại thu nhập đáng kể. Thế nhưng, luồng lạch bị bồi lấp khiến mọi kế hoạch bị đình trệ, chưa biết khi nào được nạo vét.

Hiện khu vực cửa sông có hơn 300 tàu thuyền neo đậu, chủ yếu là tàu nhỏ khai thác gần bờ. Khác với tàu lớn có thể di chuyển sang nơi khác, còn tàu nhỏ thì gần như "bất lực".

Ngư dân Nguyễn Lãm (thôn Nhân Hòa) cho hay nếu thuận lợi, mỗi chuyến biển có thể thu được 10-20 triệu đồng. Song từ sau Tết đến nay, ngư dân chỉ biết "nhìn biển". Nhiều người thử canh thủy triều để đưa tàu ra nhưng bị mắc cạn, thậm chí hư hỏng, mất ngư cụ.

Không chỉ thiệt hại kinh tế, tình trạng này còn tiềm ẩn rủi ro. Ngày 16-3, một tàu cá công suất 130 CV khi cố vượt lạch đã bị mắc cạn, hỏng máy rồi bị sóng đánh chìm ngay cửa sông, gây thiệt hại lớn. Sau sự cố, phần lớn ngư dân không dám mạo hiểm.

Tìm giải pháp khơi thông luồng lạch

Sông Dinh có cửa biển rộng khoảng 300 m, là tuyến luồng quan trọng cho khoảng 350 tàu cá của xã Nam Trạch và gần 200 tàu vùng lân cận. Tuy nhiên, nhiều tháng qua, cửa sông bị bồi lấp, chỉ còn một lạch nhỏ.

Theo chính quyền địa phương, tình trạng bồi lấp từng xảy ra theo mùa nhưng trước đây được nạo vét kịp thời nên không ảnh hưởng lớn. Từ cuối năm 2025, hiện tượng này trở nên nghiêm trọng hơn do sóng lớn dồn cát vào cửa sông, trong khi lượng nước từ thượng nguồn về ít, không đủ đẩy cát ra biển.

Hiện cửa sông xuất hiện cồn cát dài gần 1 km, rộng hơn 150 m chắn ngang, khiến luồng lạch gần như bị bít kín; chỉ còn một lạch nhỏ phía Bắc, nơi người dân có thể lội qua, chỗ sâu nhất khoảng 50 cm.

Với quy mô bồi lấp lớn, người dân không thể tự khơi thông như trước. Chính quyền xã đã nhiều lần báo cáo cấp trên và kiến nghị sớm có giải pháp xử lý.

Do không thể ra khơi, nhiều tàu công suất lớn phải di chuyển sang khu vực cửa sông Nhật Lệ (phường Đồng Hới) để neo đậu, trong khi tàu nhỏ vẫn bị mắc kẹt. Cuộc sống của người dân vốn phụ thuộc vào biển gặp nhiều khó khăn.

Lãnh đạo xã Nam Trạch cho biết hiện hơn 100 tàu phải neo ngoài biển vì không thể vào bờ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi thời tiết xấu. Trước mắt, địa phương khuyến cáo ngư dân chọn thời điểm thủy triều phù hợp để di chuyển hoặc tạm thời đưa tàu sang khu vực khác.

Song song đó, xã đang xây dựng phương án tạm thời: chặn lạch phía Bắc để tích nước, sau đó tạo dòng chảy mạnh nhằm đẩy cát ra biển, đồng thời dùng máy đào mở lạch mới. Song, đây chỉ là giải pháp ngắn hạn, vì sau mùa mưa lũ, cửa sông có thể tiếp tục bị bồi lấp.

Về lâu dài, địa phương đã đề xuất dự án chỉnh trị cửa sông nhằm ổn định luồng lạch bền vững.

Trong lúc chờ giải pháp căn cơ, nhiều ngư dân vẫn ngày ngày ra bến, dõi theo con nước, mong sớm được trở lại với biển.