Củng cố vai trò trung tâm của ASEAN

Diễn đàn Tương lai ASEAN năm 2026 có chủ đề "Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng và phát triển, lấy người dân làm trung tâm".

Diễn đàn Tương lai ASEAN (ASEAN Future Forum - AFF) năm 2026 diễn ra trong 2 ngày 9 và 10-6 tại Hà Nội.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh AFF năm nay được thiết kế như một không gian đối thoại mở và rộng rãi. Diễn đàn không chỉ có các nhà lãnh đạo mà còn có học giả, doanh nghiệp, giới trẻ, tổ chức xã hội, đại diện các chính đảng, các địa phương cùng góp tiếng nói.

Tại Đối thoại Shangri-La 2026 mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu dẫn đề, trong đó nhấn mạnh sự cần thiết kiến tạo một cấu trúc khu vực mở, bao trùm và lấy ASEAN làm trung tâm. Người đứng đầu Đảng, Nhà nước ta lưu ý rằng vai trò trung tâm của ASEAN không phải là điều mặc nhiên, mà cần được củng cố bằng sự đoàn kết, tự chủ chiến lược và năng lực kiến tạo chương trình nghị sự chung.

AFF 2026 chính là sự nối tiếp và cụ thể hóa tinh thần đó ở cấp độ đối thoại khu vực. Diễn đàn là nơi ASEAN và các đối tác cùng bàn cách giữ vững vị thế của khối trong một môi trường chiến lược nhiều biến động - để mọi sáng kiến, mọi cơ chế mới đều bổ trợ cho nhau và không làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN.

Việc Việt Nam khởi xướng và kiên trì tổ chức một diễn đàn như AFF, cùng với việc tham gia chủ động, trách nhiệm tại các cơ chế khu vực và quốc tế, thể hiện rõ tinh thần của một thành viên tích cực. Đó cũng chính là cách Việt Nam đóng góp thiết thực vào hòa bình, ổn định và phát triển chung của khu vực.

Bên cạnh đó, tự cường cũng là một từ khóa nổi bật của AFF 2026. Nhấn mạnh một ASEAN tự cường là một ASEAN biết biến sự kết nối thành nguồn lực của chính mình, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cho biết tinh thần đó thể hiện rõ trong các phiên thảo luận năm nay, từ đoàn kết nội khối, phòng ngừa xung đột, quản trị trí tuệ nhân tạo đến an ninh năng lượng.

Về thành phần tham dự, AFF năm nay có hai điểm mới đáng chú ý. Lần đầu tiên, AFF có một phiên thảo luận dành riêng cho sự hợp tác giữa các chính đảng ở Đông Nam Á - một kênh đối thoại mới, bổ sung cho hợp tác giữa chính phủ với chính phủ. Cũng lần đầu tiên, diễn đàn tổ chức Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN, do TP Hà Nội chủ trì.

Cùng với chuỗi hoạt động bên lề về tiểu vùng Mê Kông, thanh niên Đông Nam Á và quản trị AI, sự góp mặt của các chính đảng, các thành phố, giới trẻ và doanh nghiệp cho thấy AFF thực sự là một diễn đàn rộng mở, nơi chính sách được bàn thảo từ nhiều kênh để sát thực tiễn hơn, phục vụ trực tiếp mục tiêu đặt người dân ở vị trí trung tâm.

Nhân dịp AFF 2026, bốn Thủ tướng Chính phủ các nước thành viên ASEAN sẽ tham dự và thăm chính thức Việt Nam, gồm: Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão.

Chiều 7-6, Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone và Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão đã đến Hà Nội, bắt đầu thăm chính thức Việt Nam và dự AFF 2026. Chiều cùng ngày, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chủ trì lễ đón chính thức, hội đàm với Thủ tướng Lào và chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác.