Cuộc thi viết "Lòng tốt quanh ta lần 4": Trạm dừng chân của những mảnh đời nghiệt ngã

Lương y Diệp Văn Thuận hiện là người "cầm lái" con thuyền nhân ái của gia đình, cứu giúp những người khó khăn lại mang trọng bệnh

Giữa mảnh đất Tây Đô hào sảng, có một nơi mà suốt gần nửa thế kỷ qua, tình người cũng được bồi đắp dày lên theo năm tháng. Đó là Hội Từ thiện Xóm Chài (phường Hưng Phú, TP Cần Thơ) với mùi thuốc Nam ẩm nồng quyện trong lời động viên ân cần của một gia đình ba đời tự nguyện nâng đỡ những số phận ngặt nghèo.

Khúc sông định mệnh và lời thề tuổi 17

Ẩn sau sự điềm tĩnh và nụ cười hiền hậu ấy là một ký ức đau thương, trở thành động lực sống cho lương y Diệp Văn Thuận - mà người dân gọi bằng cái tên thân mật: thầy Hai Thuận.

Hội Từ thiện này có gốc rễ từ năm 1979, do ông ngoại anh - lương y Lê Văn Ngọ sáng lập, rồi truyền lại cho cha anh là cố lương y Diệp Văn Hải. Thế nhưng, tai họa ập xuống vào một đêm tháng 9-2003. Trên chuyến ghe ngược dòng từ An Giang về Cần Thơ chở đầy thuốc Nam cứu người, nước thượng nguồn Mekong đổ về cuồn cuộn. Đêm khuya sương lạnh, thương hai người cháu đi cùng còn nhỏ tuổi, ông Hải bảo các cháu chợp mắt để mình canh tay lái. Khi họ giật mình tỉnh giấc, chiếc ghe đã trôi tự do giữa dòng sông lớn, vị lương y đã nằm lại dưới lòng sông lạnh ở tuổi 47. Ba ngày sau, thi thể của ông mới được tìm thấy khi đang trôi dạt vào đám lục bình phía bờ Vĩnh Long, cách Cần Thơ hơn 30 km. Năm đó, Diệp Văn Thuận vừa tròn 17 tuổi.

Vượt qua nỗi đau xé lòng, người thanh niên trẻ quyết tâm tiếp nối trọng trách giữ nghiệp của cha ông. Anh miệt mài học tập để kết hợp tinh hoa Đông - Tây y. Từ tuổi 14, Thuận đã theo cha lặn lội lên núi, xuống rừng khắp các tỉnh miền Tây để hái thuốc. Đến năm 16 tuổi, anh đã nằm lòng từng vị dược liệu, thấu hiểu nguyên lý "chữa từ gốc, điều hòa cơ thể" để trị các bệnh về xương khớp, thần kinh, tiêu hóa… Với anh, mỗi cây kim châm xuống, mỗi thang thuốc trao đi là một cách để viết tiếp hành trình thiện nguyện mà người cha còn bỏ dở.

"Hồi sinh" những cuộc đời "cụt ngõ"

Nằm sâu trong con hẻm nhỏ Xóm Chài, phòng khám do thầy Hai Thuận và bà Lê Thị Ngọc Hoa (mẹ anh) đảm nhiệm, từ lâu đã trở thành "trạm dừng chân" của những bệnh nhân rơi vào cảnh "nghèo còn mắc cái eo". Họ mang trong mình những chứng bệnh mạn tính ngốn tiền như: đột quỵ, liệt mặt, suy thận, tiểu đường, thoái hóa cột sống.

Nhờ cái tâm và tài trị bệnh bằng phương pháp phối hợp châm cứu, đắp thuốc và tập vật lý trị liệu, hàng ngàn cuộc đời tưởng chừng đã chạm ngõ cụt nay bỗng chốc hồi sinh. Chị Nguyễn Kiều Dung (49 tuổi), lúc đến phòng khám, chị bị tai biến liệt nửa người, miệng méo, tay chân không còn lực, gia cảnh bế tắc khi chồng mất sớm, con gái ở xa. "Ngỡ cuộc đời bế tắc, may gặp được thầy Hai Thuận tận tình châm cứu, cho thuốc uống và hướng dẫn tập phục hồi chức năng. Nhờ vậy mà nay tôi đã tự cầm được bát cơm, gội đầu, phơi được quần áo" - chị Dung kể.

Bà Lê Thị Trình (79 tuổi), một cựu chiến binh bị di chứng tù đày tại nhà tù Côn Đảo trở về từ chiến trường với những cơn đau đầu dữ dội. Việc lạm dụng thuốc giảm đau lâu ngày khiến bà bị viêm loét dạ dày, cơ thể suy kiệt chỉ còn 44 kg. Vậy mà nhờ những cây kim châm và những thang thuốc Nam của thầy Thuận, bà đã sống vui khỏe suốt 15 năm qua. Bà cười sảng khoái: "Đi châm cứu riết rồi đâm ghiền. Không có phòng khám này, chắc tui không sống được tới giờ!".

Mồ hôi thấm từng vạt áo dưới cái nắng oi bức trên 40 độ C của miền Tây, nhưng vị lương y ấy chưa bao giờ thu tiền công của người bệnh. Thầy Hai Thuận bảo: "Cái gì thuốc Nam thay thế được cho rẻ thì mình dùng, chỉ khi cấp bách mới dùng tới thuốc Tây. Bà con tin mình thì mình càng phải học. Những giọt nước mắt hạnh phúc, những nụ cười tươi của bệnh nhân chính là 'thù lao' quý giá nhất mà tôi nhận được".

Tấm lòng của Hội Từ thiện Xóm Chài không chỉ quẩn quanh nơi bờ hiên đầy mùi thuốc Nam, mà còn thấm vào từng chén cơm nghĩa tình. Hằng năm, Hội tổ chức trao tặng gần 50 tấn gạo cho các gia đình nghèo tại địa phương và khắp các tỉnh Tây Nam Bộ.

Đều đặn cứ đến ngày 14, 15 và 29 âm lịch mỗi tháng, gian bếp Xóm Chài lại rộn rã ánh lửa từ lúc 3 giờ sáng. Thầy Hai Thuận, bà Hoa cùng hơn 50 tình nguyện viên tất bật nấu nướng để kịp đúng 7 giờ sáng mang 3.000 suất cơm chay nóng hổi giao đến các bệnh viện lớn tại Cần Thơ như: Bệnh viện Đa khoa Trung ương, Bệnh viện Ung bướu, Bệnh viện Y học cổ truyền… Bà Phan Thị Tuyết Mai (65 tuổi, quê ở Cà Mau), đang nuôi con bạo bệnh, nghẹn ngào: "Nằm viện lâu ngày nên tiền bạc cạn kiệt, có những ngày tôi phải nhịn đói qua bữa. Nhận được hộp cơm nóng hổi, ngọt lành của thầy Thuận, tôi nuốt miếng cơm mà rưng rưng. Cái tình này không có gì đong đếm được".

Không dừng lại ở đó, Hội còn là "bà đỡ" cho những ước mơ hiếu học và an sinh xã hội. Từ năm 2023 đến nay, Hội thường xuyên tặng gạo, nhu yếu phẩm, xe đạp cho học sinh nghèo; trao xe lăn cho người khuyết tật, sửa sang lộ nông thôn và xây cầu bê-tông cho bà con vùng sâu.

Có lẽ, góc xót xa và thiêng liêng nhất tại đây chính là khoảng sân phía bên trái ngôi nhà - nơi xếp những chiếc quan tài từ thiện. Hội luôn có sẵn hòm phòng khi có người nghèo nằm xuống, kèm theo xe tang và đội hỗ trợ tẫn liệm hoàn toàn miễn phí. Người xóm chài gọi đó là triết lý sống thâm trầm, đầy ý nghĩa: "Sống cho gạo, chết cho hòm". Chỉ tính riêng năm qua, gần 90 bộ quan tài và hơn 80 chuyến xe nghĩa tình đã lặng lẽ đồng hành, đưa tiễn những phận đời nghèo về nơi chín suối.

Điều kỳ diệu và nhân văn nhất ở Hội Từ thiện Xóm Chài là lòng tốt tuôn chảy như mạch nước ngầm phù sa. Những con người từng đến đây với thân xác rệu rã, bế tắc, sau khi được thầy Thuận dốc lòng cứu chữa, lúc khỏe mạnh trở lại đã chọn một lối rẽ lay động: tình nguyện ở lại làm không lương để trả ơn cuộc đời. Cứ thế, người được cứu quay lại cứu người khác.

Tổng giá trị các hoạt động thiện nguyện mỗi năm của Hội lên đến con số kinh ngạc: gần 3 tỉ đồng. Một số tiền rất lớn được dệt nên từ thùng từ thiện "tùy hỷ" dăm ba ngàn đồng của người đến bốc thuốc, từ bó rau củ của các tiểu thương các chợ và từ tình yêu thương đồng bào rực cháy của đại gia đình thầy Hai Thuận.