Đằng sau cú sập của vàng, bạc: Dự báo đỉnh 6.400 USD/ounce cho giá vàng năm nay
(NLĐO) - Giá vàng đã hồi phục nhưng vẫn còn cách xa đỉnh lịch sử. Dự báo nào cho kim loại quý trong bối cảnh vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro địa chính trị?
7 giờ sáng 9-2 (theo giờ Việt Nam), giá vàng thế giới được giao dịch ở mức 5.034 USD/ounce, tăng tới 66 USD/ounce so với giá đóng cửa cuối tuần và tăng mạnh so với vùng đáy 4.400 USD/ounce trong cú sập lịch sử mới đây.
Trong nước, giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp niêm yết ở mức 176,3 triệu đồng/lượng mua vào và 179,3 triệu đồng/lượng bán ra, tăng tới 7,3 triệu đồng/lượng so với 1 tuần trước. Giá vàng nhẫn và vàng trang sức 99,99% được giao dịch với giá 175,8 - 178,8 triệu đồng/lượng mua vào - bán ra.
Trước đó, có thời điểm, giá vàng trong nước giảm sốc về 166 triệu đồng/lượng, mất tới 25 triệu đồng so với đỉnh lịch sử 191,3 triệu đồng/lượng được thiết lập ngày 29-1.
Xung quanh biến động của giá vàng, phóng viên Báo Người Lao Động có cuộc trao đổi với TS Nguyễn Tuấn Anh, giảng viên ngành Tài chính - Đại học RMIT Việt Nam.
* Phóng viên: Cú sập vừa qua đẩy giá vàng thế giới rơi xuống vùng 4.400 USD/ounce, khiến những người bình tĩnh nhất cũng không khỏi lo lắng, thưa ông?
- TS NGUYỄN TUẤN ANH: Cú sập của giá vàng những ngày qua, theo tôi, không phải hoàn toàn bất ngờ, mà phản ánh sự kết hợp của nhiều yếu tố kinh tế vĩ mô, tâm lý thị trường và thay đổi chính sách.
TS Nguyễn Tuấn Anh, giảng viên ngành Tài chính - Đại học RMIT Việt Nam.
Thứ nhất, thông tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã gây chấn động thị trường. Ông Warsh là một cựu quan chức FED được biết đến với quan điểm diều hâu, nói cách khác là lập trường chống lạm phát cứng rắn. Việc đề xuất ông này vào chiếc ghế Chủ tịch FED khiến thị trường giảm kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất mạnh mẽ mà ông Trump từng thúc đẩy.
Giá vàng giảm 12,6% chỉ trong ngày 31-1, từ mức đỉnh trên 5.500 USD/ounce còn khoảng 5.068 USD/ounce, do nhà đầu tư lo ngại FED sẽ duy trì chính sách thắt chặt hơn và sức mạnh đồng USD được tăng cường.
Diễn biến này gợi nhắc sự kiện lịch sử năm 2013. FED dưới thời ông Ben Bernanke kết thúc chương trình nới lỏng định lượng (QE) khiến giá vàng giảm từ 1.921 USD/ounce xuống 1.050 USD/ounce trong giai đoạn 2011 - 2015. Khi đó, lãi suất tăng làm vàng - tài sản không sinh lãi - trở nên kém hấp dẫn.
Thứ hai, đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng là yếu tố then chốt tác động đến giá vàng. Theo The Economic Times, chỉ số USD Index tăng vọt sau thông tin về chủ tịch tương lai của FED, khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua quốc tế, dẫn đến bán tháo. Còn dữ liệu từ Bloomberg cho thấy lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng từ 4,1% lên gần 4,28% chỉ trong đêm 30-1, đẩy chi phí cơ hội nắm giữ vàng lên cao.
Chỉ riêng Ấn Độ, quốc gia tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới, đã ghi nhận nhu cầu vàng giảm 15% trong quý IV/2025 khi USD mạnh lên, theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC).
Giá vàng đã tăng khoảng 2.200 USD/ounce trong khoảng 1 năm qua (tương đương tăng 79%)
Thứ ba, hành vi chốt lời và bán tháo từ các tổ chức đã khuếch đại đà giảm giá. Sau khi giá vàng tăng hơn 30% trong năm 2025 do căng thẳng địa chính trị - kinh tế, nhiều quỹ ETF bán ra hàng trăm tấn vàng.
Cuối cùng, rủi ro địa chính trị - kinh tế có chiều hướng giảm đã làm phai nhạt vai trò trú ẩn của vàng. Các báo cáo từ The Conversation chỉ ra căng thẳng thương mại Mỹ - Trung và động thái đe dọa Greenland của Tổng thống Trump từng đẩy giá vàng lên cao, nhưng việc FED ổn định chính sách lại làm dịu lo ngại.
* Ông nhìn nhận giá vàng đã đạt đỉnh và bước vào chu kỳ giảm kéo dài hay chỉ là điều chỉnh ngắn hạn?
- Theo tôi, đợt giảm sâu của giá vàng thế giới vào cuối tháng 1-2026 chủ yếu mang tính điều chỉnh ngắn hạn, không phải dấu hiệu thị trường đã đạt đỉnh và bước vào xu hướng giảm dài hạn. Sự sụt giảm này cho thấy phản ứng tức thì của thị trường trước những yếu tố bất ngờ, nhưng các yếu tố cơ bản hỗ trợ vàng vẫn vững chắc, bao gồm nợ công toàn cầu cao, rủi ro địa chính trị và nhu cầu trú ẩn.
Giá vàng miếng SJC biến động rất mạnh trong những ngày qua. Ảnh: Tấn Thạnh
Lịch sử thị trường vàng cho thấy các đợt điều chỉnh mạnh thường xảy ra sau chuỗi tăng nóng và chỉ là tạm thời trước khi tiếp tục xu hướng tăng. Giá vàng từng lao dốc từ mức đỉnh 1.921 USD/ounce năm 2011 xuống 1.050 USD/ounce năm 2015, tương đương mức sụt giảm hơn 45%. Sau đó đã phục hồi mạnh lên trên 2.000 USD/ounce vào năm 2020 nhờ làn sóng bơm tiền đối phó khủng hoảng COVID-19.
Đợt giảm giá vừa qua, với mức giảm 12%-15%, là phản ứng trước khả năng FED sẽ áp dụng chính sách thắt chặt hơn. Song, đây chỉ là một đợt điều chỉnh nhằm tái cân bằng trước khi giá vàng tăng trở lại, thậm chí có thể bật lên các đỉnh mới. Dữ liệu từ Bloomberg cho thấy chỉ số USD Index chỉ tăng tạm thời 2%-3%, không đủ để đảo ngược xu hướng dài hạn.
Bên cạnh đó, theo WGC, nhu cầu vàng từ các ngân hàng trung ương toàn cầu - dẫn đầu là Trung Quốc và Ấn Độ - vẫn cao, với mức mua ròng trung bình 50-70 tấn/tháng trong năm 2025, tạo lực đỡ quan trọng cho giá.
Giá vàng tăng nhanh - giảm sốc kích thích nhu cầu giao dịch từ các nhà đầu tư trong nước, nhiều người xếp hàng đi mua vàng khi giá ở vùng đỉnh
UBS và Ross Norman dự báo giá vàng đạt trung bình 5.375 USD/ounce trong năm 2026, với đỉnh 6.400 USD/ounce vào quý IV, nhờ tác động từ rủi ro thương mại Mỹ - Trung và nợ công của Mỹ vượt 35.000 tỉ USD. Một ví dụ có thể soi chiếu là năm 2022, khi Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tăng lãi suất để chống lạm phát, giá vàng giảm 20% rồi phục hồi mạnh mẽ lên 2.400 USD/ounce năm 2024 bởi suy thoái kinh tế.
Đáng chú ý, tâm lý thị trường và dữ liệu kỹ thuật đều hỗ trợ quan điểm giá vàng sụt giảm ngắn hạn. Theo The Economic Times, động thái bán tháo hiện tại chủ yếu do nhà đầu tư chốt lời và đồng USD mạnh hơn, nhưng các quỹ ETF như SPDR Gold Shares đã chứng kiến dòng vốn tăng trở lại chỉ sau 1-2 ngày. Trong khi đó, theo dữ liệu từ Polygon API, giá GLD (ETF vàng) giảm từ 495,9 xuống 444,95 USD/ounce chỉ trong vài ngày cuối tháng 1-2026, song vẫn cao hơn 20% so với đầu năm, cho thấy đà tăng vẫn mạnh.
Cơ hội để mua vào!
Ông Rich Checkan - Chủ tịch, Giám đốc điều hành Công ty tài chính Asset Strategies International (Mỹ) - nhận định giá kim loại quý sẽ còn tăng.
"Các nhịp giảm giá của cả vàng và bạc trong tuần qua là thái quá. Về cơ bản, các yếu tố nền tảng của vàng không có gì thay đổi. Thứ duy nhất thay đổi chỉ là mức giá mà thôi! Đây là một trường hợp điển hình của động thái chốt lời và tích lũy" - ông Checkan nhìn nhận. Theo ông, đây là cơ hội để mua vào với giá tốt và "hãy nắm bắt cơ hội này".
Theo ông Darin Newsom, nhà phân tích cấp cao tại nền tảng cung cấp dữ liệu thị trường hàng đầu thế giới Barchart.com, về cơ bản, sự biến động trên thị trường kim loại quý toàn cầu vẫn tiếp diễn và ngày càng căng thẳng hơn. Các nhà đầu tư dài hạn và ngân hàng trung ương có thể đang tận dụng đợt giảm giá tuần qua như một cơ hội để mua vào.
X.Mai
* Trước biến động cực mạnh của giá vàng những ngày qua, ông có lời khuyên nào dành cho nhà đầu tư?
- Cần cảnh giác cao độ với các rủi ro trong giai đoạn rung lắc của giá vàng hiện nay.
Trước hết, rủi ro chính sách từ FED và sức mạnh đồng USD là yếu tố hàng đầu cần lưu ý. Theo Citi, khoảng 50% rủi ro hiện tại, chẳng hạn nợ công của Mỹ vượt 35.000 tỉ USD, có thể giảm dần vào cuối 2026 nếu chính sách của Tổng thống Donald Trump thúc đẩy tăng trưởng. Khi ấy, giá vàng sẽ giảm thêm.
Tiếp theo, rủi ro địa chính trị - kinh tế toàn cầu có thể khuếch đại rung lắc. Những yếu tố từng đẩy giá vàng lên có khả năng cũng khiến giá sụt giảm mạnh khi có diễn biến đảo chiều. Tại châu Âu, suy thoái kinh tế được cho là sẽ làm nhu cầu vàng giảm, tương tự cuộc khủng hoảng nợ năm 2011 với hệ quả giá vàng giảm 30% từ mức đỉnh trước đó.
Tâm lý thị trường có tác động lớn đến giá vàng
Một rủi ro khác đến từ thanh khoản và tâm lý thị trường, thể hiện qua hoạt động bán tháo khi các chỉ báo cho thấy thị trường đang quá mua, cùng với biên độ biến động gia tăng. Theo Morningstar, cơn bão thanh lý đã cuốn bay hơn 5.000 tỉ USD vốn hóa của thị trường vàng và bạc chỉ trong 24 giờ, khi hàng loạt lệnh call margin (yêu cầu ký quỹ) và giới hạn rủi ro (risk limits) bị kích hoạt tự động.
Lời khuyên dành cho nhà đầu tư là không nên phân bổ vốn vào vàng vượt tỉ trọng 5%-15% theo khuyến nghị của WGC vì rủi ro độ biến động cao có thể dẫn đến lỗ lớn. Vàng không phải tài sản sinh lãi ổn định, chỉ nên nắm giữ với tỉ trọng khiêm tốn để đa dạng hóa danh mục, bảo vệ vốn trong bối cảnh giá có thể dao động mạnh quanh 4.500-5.500 USD/ounce.
Dự báo mới nhất về giá vàng trong nước
Theo TS Nguyễn Tuấn Anh, với thị trường trong nước, các giải pháp mà Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ đang triển khai - bao gồm ban hành Nghị định 232/2025 về quản lý thị trường vàng, lập sàn giao dịch vàng, định hướng xóa bỏ độc quyền vàng miếng và kế hoạch nhập khẩu vàng - sẽ góp phần ổn định thị trường, giảm đầu cơ và thu hẹp khoảng cách giá so với thế giới.
Giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn nhiều khả năng sẽ ổn định và cải thiện trong ngắn hạn, khi chênh lệch giá dần thu hẹp, nhất là từ quý II/2026 - thời điểm sàn giao dịch vàng vận hành toàn diện.
Sau khi Nghị định 232/2025 có hiệu lực với việc cho phép doanh nghiệp và ngân hàng thương mại đủ điều kiện được sản xuất, nhập khẩu vàng nguyên liệu theo hạn mức, đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã nhận 9 hồ sơ xin cấp phép sản xuất. Dự kiến, nguồn cung tăng 20%-30% so với trước, qua đó thu hẹp chênh lệch giá, khiến vàng miếng SJC giảm dần. Kịch bản này tương tự thị trường Ấn Độ năm 2014, khi quốc gia dẫn đầu về thu gom vàng dỡ bỏ quy tắc nhập khẩu ngặt nghèo khiến mức chênh lệch giá giảm mạnh.
Quay lại với kế hoạch lập sàn giao dịch vàng quốc gia từ tháng 2-2026, theo Vietnam News, sàn sẽ kết nối với các ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, qua đó giá vàng được điều chỉnh sát thế giới hơn, giảm biến động đột ngột. Sàn vàng cũng sẽ giúp tăng minh bạch và khả năng giám sát thị trường.
Bài học từ Trung Quốc cho thấy việc chính thức vận hành Sàn giao dịch Vàng Thượng Hải vào năm 2002 đã chấm dứt cơ chế định giá hành chính. Kết quả là chênh lệch giữa giá vàng nội địa và quốc tế nhanh chóng thu hẹp từ mức hai con số xuống dưới 1%, dù nhu cầu tiêu thụ tại quốc gia này liên tục tăng. Tương tự, tại Thổ Nhĩ Kỳ, quyết định tự do hóa thị trường vàng năm 1993 đã tạo ra bước ngoặt lớn, giúp xóa bỏ mức chênh lệch giá phi lý từng tồn tại trước đó, đưa giá vàng trong nước về sát với giá thế giới chỉ trong thời gian ngắn.