Đẩy nhanh kết nối với sân bay Long Thành
Hàng loạt dự án đường sắt đô thị và đường bộ đang được thúc đẩy nhằm tăng cường kết nối giữa TP HCM với sân bay quốc tế Long Thành
Quãng đường từ trung tâm TP HCM đến sân bay Long Thành, tỉnh Đồng Nai khoảng 40 km. Hệ thống kết nối giữa 2 địa phương trọng điểm trong vùng Đông Nam Bộ này chủ yếu dựa vào đường bộ. Tuy nhiên, Quốc lộ 1, Quốc lộ 51 thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải.
Khai thác hiệu quả 2 sân bay lớn
Trong bối cảnh ấy, các dự án metro, bao gồm Dự án kéo dài tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) đến Trung tâm Hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành, được các cơ quan chức năng chú trọng.
Ông Hồ Văn Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, nhìn nhận việc triển khai dự án tuyến metro số 1 nối dài tới sân bay Long Thành là giải pháp rút ngắn thời gian di chuyển, giảm áp lực cho hệ thống đường bộ. Điều này cũng đồng nghĩa với việc góp phần khai thác hiệu quả hai cảng hàng không Tân Sơn Nhất và Long Thành.
Dự án có chiều dài hơn 41 km, bắt đầu từ ga S0 tại Tân Vạn, vượt sông Đồng Nai, chạy dọc Quốc lộ 1 rồi kết nối vào nhà ga SC của trung tâm hành chính Đồng Nai mới. Sau đó, tuyến metro đi theo đường ĐT.771, cắt qua đường cao tốc TP HCM - Long Thành, kết nối vào nhà ga SA trước khi đến sân bay Long Thành.
Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án là hơn 60.000 tỉ đồng, thời gian thực hiện trong giai đoạn 2025-2030. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hơn 4.300 tỉ đồng. Về công nghệ, tốc độ trên tuyến được thiết kế tối đa 120 km/giờ.
Để triển khai dự án này, cuối tháng 1-2026, UBND tỉnh Đồng Nai đã thành lập Tổ Công tác với nhiệm vụ nghiên cứu, soạn thảo cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt là phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị của tỉnh.
Việc cần làm ngay
Đầu tháng 3-2026, UBND tỉnh Đồng Nai có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét chấp thuận dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm Hành chính mới của tỉnh và sân bay quốc tế Long Thành, theo quy định về xây dựng công trình khẩn cấp để giảm thủ tục, hoàn thành nhanh nhất.
Tỉnh Đồng Nai tính toán với tuyến metro nối dài này, thời gian hành khách đi từ sân bay Tân Sơn Nhất đến sân bay Long Thành và ngược lại khoảng 40 phút. Giai đoạn thực hiện dự án từ năm 2026 đến năm 2030.
UBND tỉnh Đồng Nai cũng kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, UBND tỉnh Đồng Nai, UBND TP HCM trình Thủ tướng quyết định cơ chế đặc thù đối với từng công trình quy định về khảo sát, thiết kế xây dựng…
Vừa qua, Văn phòng Chính phủ đã truyền đạt kết luận của Thủ tướng Chính phủ đồng ý về nguyên tắc triển khai dự án theo điều kiện khẩn cấp. Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, UBND tỉnh Đồng Nai, UBND TP HCM thực hiện theo quy trình, quy định pháp luật. UBND tỉnh Đồng Nai cũng được giao phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan đề xuất cơ chế đặc thù để triển khai dự án
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Văn Út, với quy mô sân bay Long Thành, việc kết nối giao thông với TP HCM, sân bay Tân Sơn Nhất không thể chỉ bằng đường bộ. Tỉnh xác định đẩy nhanh tiến độ Dự án kéo dài tuyến metro số 1 về Trung tâm Hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành là một trong những công việc cần làm ngay.

Việc kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên tới sân bay Long Thành được đánh giá rất cấp thiết. Ảnh: NGỌC QUÝ
Làm 187 km metro trước năm 2030
Tại TP HCM, Sở Xây dựng vừa báo cáo Bộ Xây dựng về tình hình triển khai các dự án đường sắt đô thị trên địa bàn, nhằm thực hiện nhiệm vụ được giao tại phiên họp thứ 6 Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt.
Theo đó, hệ thống đường sắt đô thị kết nối sân bay Long Thành với TP HCM dự kiến phát triển ba trục chính. Trong đó, trục Tân Sơn Nhất - Tham Lương - Bến Thành - Thủ Thiêm - Long Thành đang được xúc tiến triển khai. Ở trục này, đoạn Bến Thành - Tham Lương của tuyến metro số 2 đã khởi công ngày 15-1-2026, dự kiến hoàn thành giai đoạn 2026-2030. Đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm đang được nghiên cứu đầu tư theo hình thức PPP, dự kiến khởi công trước ngày 30-4-2026. Tuyến Thủ Thiêm - Long Thành cũng được nghiên cứu đầu tư theo hình thức PPP, phấn đấu khởi công trước ngày 30-6-2026 và hoàn thành vào năm 2030.
Ngoài ra, TP HCM xác định ưu tiên đầu tư giai đoạn 1 tuyến metro số 6 từ sân bay Tân Sơn Nhất đến khu vực cảng Phú Hữu để kết nối với sân bay Long Thành. Song song đó, dự án kéo dài tuyến metro qua tỉnh Đồng Nai đến trung tâm hành chính mới và sân bay Long Thành đang được nghiên cứu theo hình thức PPP.
Theo Sở Xây dựng, TP HCM đặt mục tiêu đầu tư 6 tuyến, đoạn tuyến đường sắt đô thị trước năm 2030 với tổng chiều dài 187 km, tổng mức đầu tư sơ bộ 17 tỉ USD. Thành phố cũng định hướng các tuyến metro trong khu vực nội đô (đặc biệt trong phạm vi Vành đai 2) sẽ chủ yếu đi ngầm để khai thác không gian ngầm và phát triển đô thị theo mô hình TOD.
Hoàn thiện dần mạng lưới giao thông khu vực
Bên cạnh những dự án đường sắt đô thị, nhiều công trình giao thông đường bộ kết nối TP HCM với Đồng Nai, đặc biệt hướng về sân bay quốc tế Long Thành, đang được đẩy nhanh tiến độ.
Theo Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), dự án mở rộng đoạn cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây dài trên 21 km, từ nút giao Vành đai 2 đến nút giao với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, có tổng mức đầu tư gần 14.945 tỉ đồng. Dự án khởi công tháng 8-2025, dự kiến hoàn thành năm 2027. Đến đầu tháng 3-2026, tổng khối lượng thi công 2 gói thầu chính đạt gần 29% hợp đồng. Việc giải phóng mặt bằng tại đoạn qua TP HCM đã cơ bản đạt tiến độ.
Trong khi đó, dự án tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đang hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu và phương án tổ chức giao thông. Tuyến chính cùng nhiều nhánh tại nút giao Long Thành dự kiến hoàn tất trước ngày 15-3, các nhánh còn lại gần khu vực sân bay dự kiến xong trước ngày 31-3.
Ở hướng Tây, tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành dài gần 58 km đang gấp rút thi công các hạng mục quan trọng như cầu Phước Khánh và nút giao Quốc lộ 51, dự kiến thông xe toàn tuyến trong quý III/2026.
Tín hiệu tích cực nữa là TP HCM và Đồng Nai đã động thổ các dự án cầu vượt sông, gồm cầu Phú Mỹ 2, cầu Long Hưng, cầu Cát Lái, nhằm tăng kết nối liên vùng và hỗ trợ khai thác sân bay Long Thành trong tương lai… Các dự án được kỳ vọng hoàn thiện mạng lưới giao thông khu vực trước năm 2030.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu quá trình tổ chức thực hiện dự án kéo dài tuyến metro số 1 không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng, lãng phí, kém hiệu quả.
Chia sẻ áp lực giao thông
Kỹ sư cầu đường Trần Văn Tường nhìn nhận kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến sân bay quốc tế Long Thành tạo thêm lựa chọn di chuyển thuận tiện cho hành khách, đồng thời góp phần giảm áp lực giao thông cho những tuyến đường bộ hướng Đông, nhất là Quốc lộ 51.
Theo ông Tường, việc triển khai dự án theo cơ chế khẩn cấp có thể rút ngắn thủ tục đầu tư, đẩy nhanh tiến độ để tương thích với thời điểm khai thác sân bay Long Thành. Ông cho rằng cần phân công rõ trách nhiệm cho từng đơn vị, cá nhân trong quá trình thực hiện để bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình. Bên cạnh đó, tuyến metro cần được kết nối đồng bộ với các loại hình vận tải khác nhằm phát huy hiệu quả, giảm áp lực cho hệ thống giao thông hiện nay vốn thường xuyên quá tải.

Được đặt mục tiêu khai thác thương mại từ tháng 6-2026, sân bay Long Thành đang chờ đợi những kết nối tốt nhất về hạ tầng giao thông, nhất là từ hướng TP HCM. Ảnh: NGUYỄN TUẤN
Chung quan điểm, kiến trúc sư Khương Văn Mười nhấn mạnh khi sân bay Long Thành khai thác giai đoạn 1, nhu cầu kết nối với TP HCM và các địa phương lân cận sẽ tăng cao. Vì thế, triển khai tuyến metro số 1 kéo dài theo cơ chế khẩn cấp được xem là cần thiết để sớm hình thành mạng lưới vận chuyển hành khách khối lượng lớn.
"Bên cạnh metro, nhiều tuyến giao thông đường bộ kết nối sân bay với các khu vực lân cận cũng đang được đầu tư nhằm từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông đồng bộ cho khu vực" - kiến trúc sư Khương Văn Mười bày tỏ hy vọng vào tương lai gần.