Bánh “bảy lửa” Nghi Sơn

Nghi Sơn thuộc số ít địa phương còn duy trì nghề làm bánh này và được gọi tên riêng là “khảo khảo”, dù hình thức bên ngoài và cách làm giống với bánh khô mè.

 

Bánh khảo khảo còn được người dân gọi tên bánh “bảy lửa”. Ấy là bởi để có các nguyên liệu và các công đọan làm ra bánh, phải qua 7 lần lửa. Có người nói vì các công đoạn làm bánh khổ cực, nóng nực quá nên gọi là bánh khổ (khảo)?!

 

Bà Trần Thị Triệu là người đã nhiều năm làm bánh. Gia đình bà đã ba đời làm bánh, cứ thế hệ sau làm theo thế hệ trước. Trước đây, ở Nghi Sơn nhà nào cũng làm bánh vào dịp tết, hầu như phụ nữ nào cũng biết cách làm. Ngoài việc làm bánh để dâng lên tổ tiên và đãi khách trong dịp tết, người dân còn để dành trong thùng kín ăn đến vài tháng sau mới hết.

 

Hơn nữa, ở vùng Nghi Sơn, người dân ăn tết dài ngày hơn, do đến mùng 8 tháng giêng thôn tổ chức lễ hội khai sơn, bà con làm nghề rừng tụ về dự rất đông. Những ngày diễn ra lễ hội, bà con thường đến nhà thăm hỏi nhau nên phải làm bánh nhiều để đãi khách.

 

Muốn làm được bánh khảo khảo, phải có ít nhất 2 người và trải qua nhiều công đoạn khá khéo tay và tỉ mẩn. Đầu tiên là chuẩn bị nguyên liệu. Ngâm gạo nếp cho mềm, vớt ra đem rang vàng, sau đó giã hoặc máy thành bột, phơi sương một đêm, cạo đường bát vào một lượng vừa phải, trộn đều. 

 

Sau khi đã có bột, thắng đường bát cho vừa tới nước, cho vào một ít gừng tươi… Sau đó, lấy miếng lá chuối tươi trải lên khuôn (làm từ miếng nẹp tre, hình vuông), đổ lên một lớp bột dày khoảng 1,5cm, trải đều, ép nhẹ xuống. Bánh cho vào nồi nước sôi, hong cách thủy.

 

Khoảng 15 phút, hơi nước sẽ làm bột nở ra, kết lại. Dùng dao cắt bánh thành từng miếng nhỏ hình vuông, sắp lên miếng kim loại mỏng (đặt trên bếp than) để sấy. Bánh đã sấy lại rưới nước đường, đổ mè vào, đảo đều…

 

Ngày tết, khi khách đến chơi, chủ nhà mời dùng bánh khảo khảo để tỏ lòng hiếu khách. Mọi người vừa hàn huyên vừa nhấm nháp bánh cùng chén trà thơm ngát, nghe hương xuân thêm đậm đà.