Dồn sức giữ rừng trong mùa khô

Các địa phương ở ĐBSCL đang triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ rừng an toàn trong những tháng cao điểm mùa khô

Những ngày qua, nắng nóng gay gắt dẫn đến nguy cơ cháy rừng xảy ra bất cứ lúc nào. Vì thế, nhiều địa phương ở ĐBSCL đang duy trì mức cảnh báo cháy rừng cấp V - mức cực kỳ nguy hiểm.

Ứng trực 24/24 giờ

Sau khi cùng đồng đội lội bộ tuần tra trở về, chưa kịp thay chiếc áo ướt đẫm mồ hôi, ông Lê Quốc Việt, Đội trưởng Đội Quản lý bảo vệ rừng - Vườn Quốc gia U Minh Hạ (tỉnh Cà Mau), đã nhanh chóng leo lên chòi quan sát. Chòi quan sát dù cao đến 17 m nhưng trời ít gió cộng với nắng nóng ngột ngạt nên không khí rất oi bức.

"Nắng nóng gay gắt nên anh em chia nhau mỗi người trực canh lửa khoảng 2 giờ thì thay ca. Dù công việc cực nhọc, vất vả nhưng với tinh thần trách nhiệm cùng sự gắn bó sau nhiều năm làm việc nên chúng tôi luôn cố gắng vượt qua khó khăn để bảo vệ rừng an toàn trong những tháng mùa khô" - ông Việt bộc bạch.

Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh Cà Mau, nắng nóng kéo dài thời gian qua đã khiến 14.626 ha rừng tại địa phương được dự báo cháy cấp độ cao; 21.227 ha ở cấp nguy hiểm và 11.548 ha cấp cực kỳ nguy hiểm. Diện tích rừng được cảnh báo nguy cơ cháy cao tập trung chủ yếu tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ, vườn chim Bạc Liêu, lâm phần Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ…

Ông Trần Văn Hùng, phụ trách Chi cục Kiểm lâm tỉnh Cà Mau, cho biết ngay khi bước vào mùa khô 2025-2026, tất cả chủ rừng đã xây dựng phương án, kế hoạch phòng cháy chữa cháy (PCCC). Các chủ rừng đã chủ động đóng cống, đập giữ nước để bảo đảm lượng nước phục vụ PCCC; duy tu, sửa chữa và xây dựng 74 chòi quan sát lửa; trang bị 169 máy bơm, 61.000 m vòi chữa cháy…

Lực lượng chức năng cũng đã bố trí 75 tổ, đội với 516 người trực PCCC rừng để khi có tình huống xấu xảy ra thì kịp thời huy động và xử lý tình huống theo phương châm "4 tại chỗ", "5 sẵn sàng". Chi cục Kiểm lâm tỉnh Cà Mau còn phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhiều lớp tập huấn, diễn tập về PCCC rừng trong mùa khô; thường xuyên kiểm tra, vận hành trang thiết bị để bảo đảm sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ.

Tây Ninh cũng là tỉnh có nhiều rừng với diện tích hơn 86.200 ha. Những ngày qua, do nắng nóng kéo dài, độ ẩm không khí thấp và thảm thực bì khô hanh nên nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao.

Trước tình hình này, UBND tỉnh Tây Ninh đã yêu cầu các sở, ngành, địa phương và chủ rừng triển khai đồng bộ các giải pháp PCCC. Trong đó, tổ chức ứng trực PCCC 24/24 giờ vào đợt cao điểm nắng nóng; tăng cường kiểm tra, kiểm soát người ra vào rừng; quản lý chặt chẽ việc sử dụng lửa trong và ven rừng; kiên quyết tạm dừng các hoạt động có nguy cơ gây cháy khi cấp cảnh báo ở mức cao…

Tại tỉnh An Giang, nhiều khu vực rừng ở vùng Bảy Núi đang được cảnh báo cháy cấp V. Vì thế, công tác PCCC được Ban Quản lý rừng An Giang - Khu vực II đặc biệt quan tâm.

Trên núi Phú Cường, phường Tịnh Biên, tỉnh An Giang những ngày giữa tháng 4-2025, chúng tôi thường xuyên bắt gặp lực lượng bảo vệ rừng đi tuần tra. Tay cầm máy bộ đàm, ông Lương Văn Tươi, nhân viên chuyên trách bảo vệ rừng, hô lớn: "Anh em vào vị trí!". Sau hiệu lệnh, hơn 10 người trong nhóm cơ động liền băng vào rừng. Họ chia nhau xịt nước, phát quang, dọn thực bì khô nhằm hạn chế nguy cơ hỏa hoạn.

Đẩy mạnh tuyên truyền

Từ đầu tháng 4-2026 đến nay, tại rừng tràm Trà Sư - khu rừng ngập nước rộng gần 850 ha ở tỉnh An Giang, nổi tiếng với cảnh quan xanh mướt và hệ sinh thái đa dạng - Trạm Quản lý rừng số 3 luôn rốt ráo chuẩn bị các phương án PCCC.

Ông Nguyễn Thái Trọng, nhân viên Trạm Quản lý rừng số 3, cho biết: "Việc trực canh, quan sát và tuần tra xung quanh giúp chúng tôi nhanh chóng phát hiện nguy cơ hoặc sự cố, kịp thời báo cáo lãnh đạo trạm để xử lý. Đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, được chúng tôi thực hiện nghiêm túc từ đầu mùa khô đến nay".

Trạm Quản lý rừng số 3 cũng đã lắp đặt camera 360 độ và sử dụng ứng dụng giám sát, cảnh báo cháy rừng. Khi phát hiện khói trong rừng, màn hình theo dõi liền hiện lên chấm đỏ; ứng dụng sẽ lập tức báo động qua Gmail hoặc tin nhắn điện thoại của từng thành viên lực lượng PCCC.

Theo ông Trọng, ngoài việc tuần tra, nhóm cơ động của Trạm Quản lý rừng số 3 còn chú trọng tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho du khách và người dân sinh sống gần rừng.

Ông Trần Văn Hùng cho rằng thông qua các buổi tuyên truyền, ý thức trách nhiệm của người dân sống ven rừng đã được nâng cao rõ rệt với hơn 5.870 gia đình ký cam kết PCCC. Người phụ trách Chi cục Kiểm lâm tỉnh Cà Mau nhấn mạnh: "Vì vậy, bên cạnh việc tăng cường kiểm tra, đôn đốc các chủ rừng thực hiện đầy đủ phương án PCCC, chúng tôi còn đẩy mạnh tuyên truyền, vận động để người dân nâng cao ý thức bảo vệ rừng".

Trong khi đó, trước việc rừng có thể xảy ra cháy bất cứ lúc nào, UBND tỉnh Tây Ninh đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi sát diễn biến thời tiết, cập nhật cảnh báo sớm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát và phát hiện hỏa hoạn. Công tác tuyên truyền cũng tiếp tục được địa phương chú trọng nhằm nâng cao ý thức của người dân trong việc bảo vệ rừng và PCCC, góp phần giữ gìn tài nguyên và môi trường sinh thái.