Dự báo “nóng”: Giá vàng, bạc, dầu đối mặt biến động dữ dội giữa căng thẳng ở Trung Đông

(NLĐO) - Tập đoàn tài chính JPMorgan Chase nâng mục tiêu giá vàng lên 6.300 USD/ounce vào cuối năm nay, thậm chí để ngỏ kịch bản lạc quan 8.000-8.500 USD/ounce.

Cuộc xung đột leo thang giữa Israel, Mỹ và Iran vào cuối tuần qua đã gây chấn động thị trường tài chính toàn cầu. Với việc các thị trường giao dịch đóng cửa trước khi tin tức nổ ra, giới phân tích nhận định cả giá vàng và bạc đều đang đứng trước một phiên mở cửa bùng nổ vào hôm nay, ngày 2-3.

"Khoảng trống giá tăng"

Theo các chuyên gia quốc tế, rủi ro địa chính trị luôn là bệ phóng truyền thống cho thị trường kim loại quý. Căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông đã thúc đẩy mạnh mẽ nhu cầu tìm kiếm tài sản trú ẩn an toàn và gần như chắc chắn sẽ tạo ra một "khoảng trống giá tăng", tức giá mở cửa cao hơn hẳn so với giá đóng cửa phiên trước đó.

Phân tích thêm, các chuyên gia nhận định những hành động quân sự diễn ra trực tiếp trên lãnh thổ Iran không chỉ đe dọa gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu qua eo biển Hormuz mà còn đẩy lạm phát lên cao. Đối mặt với vấn đề này, các tổ chức và cá nhân buộc phải tái cấu trúc danh mục đầu tư, rút vốn khỏi tài sản rủi ro như cổ phiếu, ồ ạt đổ tiền vào vàng và bạc nhằm bảo toàn tài sản.

Giá kim loại quý trên thị trường đã tăng vọt do tác động kép từ các mối đe dọa địa chính trị và các yếu tố kinh tế toàn cầu, bao gồm số liệu lạm phát của Mỹ và động thái gia tăng nhập khẩu vàng của Trung Quốc. Khi giá vàng tiến sát mốc 5.300 USD/ounce và giá bạc áp sát ngưỡng 93 USD/ounce, giới quan sát đang theo dõi xem liệu hai kim loại quý này có thể lần lượt phá vỡ mốc 6.000 USD và 200 USD hay không. Tuy nhiên, các nhà phân tích thị trường cũng cảnh báo dù đà tăng là hoàn toàn khả thi nhưng để giá vàng, bạc chạm các mốc đỉnh này, đòi hỏi lực cầu phải duy trì bền vững và tình trạng bất ổn toàn cầu phải tiếp diễn.

Bank of America vừa thiết lập lại mục tiêu giá vàng trong 12 tháng tới ở mức 6.000 USD/ounce. Các chuyên gia phân tích của Bank of America chỉ ra 3 trụ cột giúp củng cố dự báo này, gồm: sự bất ổn về chính sách xoay quanh ban lãnh đạo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), thâm hụt tài khóa kéo dài và tỉ trọng phân bổ vốn của nhà đầu tư vào vàng vẫn ở mức thấp về mặt cơ cấu.

Bank of America cũng đưa ra thông điệp rất rõ ràng đối với những nhà đầu tư đã vội vàng bán tháo khi thông tin đề cử ông Kevin Warsh vào vị trí chủ tịch FED làm thị trường hoảng sợ. Theo ngân hàng này, đợt bán tháo vừa qua "đã đi quá đà" và bước nhảy vọt lớn hơn của vàng trong năm 2026 vẫn còn ở phía trước.

Những ẩn số kinh tế - chính trị

Biên bản cuộc họp của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) công bố ngày 18-2 cho thấy FED đã giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5%-3,75% trong cuộc họp tháng 1-2026, với sự chia rẽ giữa các thành viên về định hướng sắp tới. Theo tiền lệ, vàng thường tăng giá trong các giai đoạn chính sách bất ổn, lo ngại lạm phát và đồng tiền suy yếu. Hiện tại, cả 3 động lực này đều đang hiện diện.

Ông Michael Widmer, Trưởng Bộ phận Nghiên cứu Kim loại của Bank of America, lập luận: Bất chấp đà tăng lịch sử của vàng, tỉ lệ phân bổ của nhà đầu tư vẫn còn quá thấp để cho rằng kim loại hiếm này đang bị mua quá mức xét trên khía cạnh cấu trúc. Đợt tăng giá vừa qua mới chỉ là câu chuyện về mặt giá cả, chưa phản ánh vị thế đầu tư thực sự.

"Phía nguồn cung là một động lực đang bị đánh giá thấp. Về phía nguồn cầu, xu hướng phi đô-la hóa, lực mua từ các ngân hàng trung ương, áp lực lạm phát và căng thẳng địa chính trị chưa hề hạ nhiệt. Xu hướng giá tăng chỉ kết thúc khi các yếu tố cơ bản thay đổi và hiện tại thì chưa có yếu tố nào dịch chuyển" - ông Widmer chỉ rõ.

Hầu hết các ngân hàng lớn đều đã nâng mạnh mục tiêu giá vàng trong những tuần gần đây, mặc dù vẫn còn một số ít thận trọng hơn. Tập đoàn tài chính JPMorgan Chase dự báo giá vàng đạt 6.300 USD/ounce vào cuối năm 2026, khi dự kiến các ngân hàng trung ương sẽ mua khoảng 800 tấn vàng trong năm nay. Mặc dù khẳng định xu hướng đa dạng hóa dự trữ vẫn đang tiếp diễn, JPMorgan Chase cũng để ngỏ kịch bản lạc quan giá vàng lên đến phạm vi 8.000-8.500 USD/ounce.

Ngân hàng lớn nhất Thụy Sĩ - UBS nâng mục tiêu giá vàng lên 6.200 USD/ounce thay vì mức 5.000 USD như dự báo trước đó. Đồng thời, đưa ra kịch bản giá vàng đạt tới 7.200 USD nếu rủi ro địa chính trị leo thang. Ngân hàng Wells Fargo (Mỹ) gần đây cũng tăng vùng giá mục tiêu cuối năm lên 6.100-6.300 USD và khuyến nghị khách hàng nên "mua khi giá giảm".

Kém lạc quan hơn, chuyên gia James Steel của Tập đoàn Ngân hàng Hồng Kông và Thượng Hải (HSBC) cảnh báo việc căng thẳng thương mại dịu đi hoặc bất kỳ động thái củng cố tài khóa nào cũng có thể châm ngòi cho một đợt bán tháo vàng mạnh mẽ. Ngân hàng này dự báo biên độ giao dịch rộng của giá vàng trong năm 2026 là từ 3.950 đến 5.050 USD/ounce.

Trong khi đó, giá bạc đang đứng trước cơ hội lịch sử để thiết lập những đỉnh cao mới nhờ sự cộng hưởng của xung đột và sự thiếu hụt nguồn cung công nghiệp trầm trọng. Tuy nhiên, biên độ dao động của bạc sẽ rất "khốc liệt". Chỉ trong vòng 4 tuần qua, giá bạc đã phục hồi 46% sau cú điều chỉnh từ 122 USD/ounce xuống 62 USD/ounce hôm 6-2.

Bank of America nhận định giá bạc hoàn toàn có khả năng phục hồi và bứt phá qua mốc 100 USD/ounce. Dòng tiền trú ẩn an toàn do lo ngại về chiến dịch quân sự tại Trung Đông đang là bệ phóng chính cho mốc giá này, thậm chí giá bạc có thể chạm ngưỡng 200 USD/ounce nếu nhu cầu tiếp tục bùng nổ.

Giá dầu bật tăng trước xung đột

Thị trường dầu mỏ dự báo sẽ chứng kiến nhiều biến động vào tuần này trong bối cảnh tác động từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel lên nguồn cung dầu từ Trung Đông vẫn chưa rõ ràng.

Theo hãng tin AP, các kịch bản được đưa ra trước đợt xung đột mới nhất đều cho rằng giá dầu sẽ tăng vọt rồi hạ nhiệt, với điều kiện các cuộc tấn công không nhắm vào khâu vận chuyển và cơ sở hạ tầng dầu mỏ, chẳng hạn hệ thống đường ống của Iran. Tuy nhiên, nếu cơ sở hạ tầng hoặc nguồn cung bị gián đoạn, ví dụ hoạt động của tàu chở dầu qua eo biển Hormuz bị đình trệ, giá sẽ còn tăng mạnh hơn và để lại hệ lụy kéo dài hơn.

Thực tế, giá dầu đã rục rịch tăng trước đòn phủ đầu của Israel với Iran hôm 28-2 do tâm lý lo ngại xung đột. Chốt phiên giao dịch ngày 27-2, giá dầu thô Brent đã chạm mức cao nhất trong 7 tháng qua, đạt 72,87 USD/thùng.

Mỗi ngày, Iran xuất khẩu khoảng 1,6 triệu thùng dầu, phần lớn xuất sang Trung Quốc. Các nhà máy lọc dầu tư nhân dường như không mấy bận tâm đến các lệnh trừng phạt của Mỹ về việc cấm Iran bán dầu cho các thị trường khác. Nếu nguồn cung này đứt gãy, khách hàng Trung Quốc buộc phải gom mua dầu từ các nơi khác trên toàn cầu, từ đó có khả năng sẽ đẩy giá dầu leo thang.

Một dấu hỏi lớn khác được đặt ra cho eo biển Hormuz - tuyến đường trung chuyển của 20% lượng cung dầu mỏ toàn cầu mỗi ngày - là Iran liệu có phong tỏa eo biển này? Các quốc gia xuất khẩu tại Trung Đông như Ả Rập Saudi, Iraq và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đều vận chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu của mình qua eo biển Hormuz. Giới phân tích nhận định Iran không có lý do gì để Iran phong tỏa eo biển bởi làm vậy chẳng khác nào tự chặt đứt đường xuất khẩu của chính họ và gây thiệt hại cho khách hàng lớn duy nhất là Trung Quốc.

Theo một kịch bản dự báo trước xung đột do hãng Rystad Energy đưa ra, nếu xảy ra các cuộc không kích mang tính hạn chế nhằm vào chương trình hạt nhân của Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, nghĩa là không nhằm mục đích lật đổ chế độ hay châm ngòi chiến tranh toàn diện, giá dầu vẫn có thể bật tăng 5-10 USD/thùng chỉ bởi tâm lý hoang mang của thị trường.

Trong khi đó, theo một kịch bản khác của chuyên gia Clayton Seigle thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), một cuộc chiến ở quy mô rộng hơn đi kèm với việc Iran làm gián đoạn các chuyến tàu chở dầu có thể đẩy giá dầu thô vượt mốc 90 USD/thùng và khiến giá xăng tại Mỹ vọt lên "vượt xa" mức 3 USD/gallon.