Đưa người trẻ về với Tết xưa Nam Bộ qua chuỗi sự kiện "Nguơn Đán"
(NLĐO) – Chuỗi sự kiện "Nguơn Đán", không chỉ tôn vinh những giá trị truyền thống mà còn hướng người trẻ về cội nguồn dân tộc.
Chuỗi sự kiện văn hóa Tết truyền thống Nam Bộ 2026 sẽ diễn ra tại Di tích lịch sử Quán Cà phê Đỗ Phủ – Cơm Tấm Đại Hàn, từ ngày 18-1 đến 1-2, mang đến không gian kết nối giữa lịch sử và văn hóa.
Sự kiện do Bảo tàng Biệt động Sài Gòn phối hợp với một số đơn vị tổ chức, nhân kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống Biệt động Sài Gòn – Gia Định (6.1.1946 - 6.1.2026).
Di tích lịch sử Quán Cà phê Đỗ Phủ – Cơm Tấm Đại Hàn (nhà số 113A, đường Đặng Dung, phường Tân Định, TPHCM) từng là cơ sở bí mật cho lực lượng Biệt động Sài Gòn - Gia Định hoạt động trong nội đô Sài Gòn - Gia Định.
Ý nghĩa tên gọi "Nguơn Đán"
Ông Trần Trọng Nghĩa, Giám đốc Bảo tàng Biệt động Sài Gòn – Gia Định, cho biết "Nguơn Đán" là cách phát âm của Nguyên Đán theo phương ngữ Nam Bộ. Trong đó, "Nguơn" (元) hay "Nguyên" có nghĩa là khởi đầu, cội nguồn, điều căn bản và quan trọng nhất; "Đán" (旦) là buổi sớm mai, khi trời vừa hừng sáng.
Đưa người trẻ về với Tết truyền thống Nam Bộ qua chuỗi sự kiện "Nguơn Đán"
Gộp lại, "Nguơn Đán" được hiểu là buổi sớm đầu tiên của năm mới, khoảnh khắc mở đầu cho một vòng thời gian mới, chứa đựng niềm hy vọng, sự khởi đầu và những giá trị thiêng liêng của ngày Tết cổ truyền.
Tri ân lịch sử, tiếp nối truyền thống
Không gian trưng bày tại sự kiện được đặt trang trọng câu nói: "Họ đã đánh đổi mùa xuân năm ấy, để hôm nay còn mãi những mùa xuân" – như một lời nhắc nhở sâu lắng về những hy sinh của thế hệ đi trước.
Không gian triển lãm của chương trình
Vào đêm mùng 1, rạng sáng mùng 2 Tết Mậu Thân (1968), Đội 5 Biệt động Sài Gòn do Tô Hoài Thanh (Tô Vân Phó, Ba Thanh) làm chỉ huy trưởng, nhận nhiệm vụ tấn công Dinh Độc Lập. Sau khi chiến đấu kiên cường, 10 chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, trong đó có Tô Hoài Thanh.
Chuỗi sự kiện mang tên "Nguơn Đán", không chỉ tôn vinh những giá trị truyền thống mà còn hướng người trẻ về cội nguồn dân tộc.
Với chủ đề "Nguơn Đán Nam Bộ – Tiếp cổ hòa kim", ban tổ chức mong muốn thế hệ trẻ hiểu rằng Tết hôm nay là thành quả của hòa bình, độc lập; là dịp để lắng lòng, tưởng nhớ tổ tiên và các anh hùng liệt sĩ.
Trải nghiệm "ăn Tết" Nam Bộ xưa
Điểm nhấn của "Nguơn Đán" là không gian nhà cổ Nam Bộ được phục dựng tỉ mỉ, tái hiện sinh hoạt truyền thống ngày Tết. Tại đây, khách có thể chiêm ngưỡng tủ gỗ trưng bày gốm xưa, bàn thờ gia tiên với tranh kiếng đặc trưng cùng nhiều vật dụng quen thuộc trong đời sống Nam Bộ xưa.
Chị Nguyệt, đại diện ban tổ chức, chia sẻ: "Muốn người trẻ yêu và gìn giữ giá trị truyền thống thì trước hết phải khiến các bạn thấy đẹp, thấy thích. Từ đó, các bạn mới tò mò tìm hiểu và tham gia sâu hơn vào các hoạt động trải nghiệm".
Không gian bàn thờ truyền thống
Thay vì trưng bày tĩnh, "Nguơn Đán" chú trọng các workshop trải nghiệm, đưa người trẻ trực tiếp tham gia làm bánh ít, bánh cấp, bánh cúng, chè trôi nước… Hai hoạt động thu hút đông đảo người tham gia là xếp lá – thắt nem lầu và chưng mâm ngũ quả, giúp mọi người hiểu rõ hơn ý nghĩa văn hóa ẩn sau những phong tục Tết.
Thông qua chuỗi hoạt động này, "Nguơn Đán" không chỉ góp phần gìn giữ, lan tỏa giá trị Tết truyền thống Nam Bộ mà còn tạo cầu nối để thế hệ trẻ tiếp cận lịch sử, văn hóa dân tộc bằng những trải nghiệm gần gũi, sinh động.