Bỏ thi CĐ cho nhẹ gánh ?

Năm 2010, theo dự kiến, chỉ còn một kỳ thi THPT quốc gia, lấy điểm xét tốt nghiệp và xét tuyển vào ĐH, CĐ nhưng mới đây Bộ GD-ĐT lại đưa ra ý tưởng có thể bỏ thi CĐ năm 2009

Năm nào Bộ GD-ĐT cũng đưa ra điểm mới trong tuyển sinh. Ví dụ điểm mới trong tuyển sinh 2007 là lần đầu tiên Bộ GD-ĐT ra đề thi trắc nghiệm bốn môn (ngoại ngữ, vật lý, hóa học và sinh học) cho các trường CĐ. Điểm mới trong tuyển sinh 2008 là bộ ra đề thi tất các các môn cho các trường CĐ. Còn năm 2009, trong công văn gởi các trường CĐ mới đây, Bộ GD-ĐT chủ trương (và đang xin ý kiến các trường) là không tổ chức thi CĐ, mà chỉ xét tuyển từ kết quả thi ĐH. Thật khó có thể hiểu được bộ đang cải tiến tuyển sinh theo kiểu nào!

Thấy khó là bỏ?

Lý lẽ Bộ GD-ĐT đưa ra là nhằm giảm bớt căng thẳng, tốn kém, giảm tỉ lệ thí sinh “ảo” trong xét tuyển vào các trường CĐ. Tuy nhiên, nếu căng thẳng, tốn kém thì đã căng thẳng và tốn kém từ nhiều năm nay, sao không thể giữ ổn định thêm một năm nữa, vì theo dự kiến đến năm 2010 sẽ thực hiện một kỳ thi THPT quốc gia, lấy điểm xét tốt nghiệp và xét tuyển vào ĐH, CĐ.

Có lẽ phải nhìn lại tuyển sinh năm 2008 để tìm kiếm câu trả lời. Lần đầu tiên các trường CĐ tham gia 3 chung (chung đợt, chung đề, sử dụng chung kết quả thi) đã xảy ra nhiều sự cố hy hữu. Đầu tiên là Trường CĐ Viễn Đông in nhầm ngày thi trong giấy báo thi. Kế tiếp là sự cố đưa nhầm đề thi ĐH cho thí sinh thi CĐ của Trường CĐ Mỹ thuật Trang trí Đồng Nai.

Đến khi xét tuyển, mang tiếng là thi 3 chung nhưng thí sinh thi đợt CĐ đã bị nhiều trường ĐH trả lại hồ sơ xét tuyển vào hệ CĐ của các trường (mà chỉ xét thí sinh thi theo đề ĐH) với lý do đề CĐ dễ hơn đề ĐH. Trong khi đó, các trường CĐ tuyển được ít thí sinh đã đánh đồng thí sinh thi theo đề CĐ, ĐH trên một sàn để xét tuyển và điểm trúng tuyển cũng bằng nhau. Đây là điểm sơ hở của tuyển sinh 3 chung, gây mất công bằng và làm rối thí sinh, phụ huynh. Thêm vào đó, vì năm đầu tiên tham gia 3 chung, một số trường CĐ không nắm hết luật chơi đã hạ điểm chuẩn khi các trường khác đang xét tuyển nguyện vọng 2, 3. Dĩ nhiên, Bộ GD-ĐT đã “thổi còi” nhưng thí sinh các trường này một phen ấm ức vì từ rớt thành đậu rồi lại rớt!

Dư luận đặt câu hỏi có phải do lần đầu tiên mở rộng 3 chung đối với hệ CĐ đã xảy ra nhiều sự cố, cho thấy “gánh” thêm 3 chung CĐ là quá sức nên năm nay bộ bỏ kỳ thi CĐ cho “nhẹ gánh”?

Lợi bất cập hại

Một hiệu trưởng trường CĐ tại TPHCM cho biết nếu Bộ GD-ĐT chủ trương bỏ thi thì trường phải chấp hành nhưng nếu được lựa chọn thì thi vẫn tốt hơn. Vị hiệu trưởng này phân tích: Nếu thi tuyển, trường chủ động được số thí sinh dự thi vào trường mình và cũng có nguồn để xét tuyển vào hệ trung cấp chuyên nghiệp của trường... Vì vậy, chỉ sau một năm xét tuyển, trường này đã phải tổ chức thi tuyển trở lại trong hai năm nay. Cũng vì chủ động được nguồn thí sinh mà các trường CĐ ngoài công lập tại TPHCM chấp nhận bỏ ra kinh phí khá lớn để tổ chức thi tuyển. Và số trường CĐ tại TPHCM tổ chức thi vẫn không hề giảm, năm 2007 là 20 trường, năm 2008 là 21 trường. Nếu bỏ thi CĐ, các trường lại như “ngồi trên đống lửa” trong mùa tuyển sinh vì không biết thí sinh của mình đang ở đâu.

Nhìn dưới góc độ hướng nghiệp, việc bỏ thi CĐ, lấy điểm thi ĐH xét vào CĐ vô hình trung khuyến khích thí sinh thi vào ĐH, còn CĐ chỉ là giải pháp “lọt sàng xuống nia”. Trong khi đó, thống kê từ các trường ĐH cho thấy thí sinh trúng tuyển theo nguyện vọng 2, 3 thường rơi rụng nhiều hơn thí sinh trúng tuyển theo nguyện vọng 1 vì nhiều thí sinh khi xét tuyển nguyện vọng 2, 3 đã bỏ qua yếu tố sở thích nghề nghiệp mà chỉ chú ý đến điểm số. Đây chính là sự lãng phí công sức, tiền bạc của bản thân thí sinh và xã hội. Tiếc rằng yếu tố hướng nghiệp đã không được các chuyên gia tuyển sinh xem xét.

Xét về tính nhân văn, không phải thí sinh nào cũng có khả năng thi ĐH, nay phải thi ĐH để lấy điểm xét vào CĐ quả là làm khó thí sinh. Như vậy thì làm sao có thể khuyến khích học sinh học nghề, học hệ CĐ?

Cải tiến nửa chừng

Điều đáng nói là trong hội nghị tổng kết năm học 2007-2008 khối các trường ĐH, CĐ ngày 27-8, Bộ GD-ĐT đã xác định tuyển sinh ĐH, CĐ năm học 2008-2009 vẫn tiếp tục thực hiện giải pháp 3 chung. Đồng thời, để chuẩn bị tổ chức một kỳ thi THPT quốc gia vào năm 2010, sử dụng kết quả của kỳ thi vừa để xét công nhận tốt nghiệp THPT vừa làm căn cứ xét tuyển vào ĐH, CĐ, bộ sẽ ban hành khung chính sách cho việc xét tuyển để các trường căn cứ vào khung này công bố tiêu chí và điều kiện để xét tuyển vào trường.

Đến thời điểm này, các trường vẫn còn nhiều băn khoăn về tiêu chí xét tuyển khi chỉ còn một năm nữa là thực hiện một kỳ thi THPT quốc gia. Thay vì tập trung vào việc chuẩn bị cho năm 2010, không hiểu sao Bộ GD-ĐT lại mất sức vào việc cải tiến nửa chừng là bỏ thi CĐ?