Du học sau lớp 12 là tốt nhất

Sau gần một tháng tổ chức diễn đàn “Nên cho con du học tuổi nào?”, ngày 26-4, Báo Người Lao Động đã có buổi tọa đàm với sự tham dự của các chuyên gia giáo dục, chuyên gia tâm lý, các du học sinh và phụ huynh có con đang du học... nhằm tạm khép lại diễn đàn này

“Tôi lo lắm! Nhiều gia đình cho con du học quá sớm, trong khi truyền thống gia đình, dòng tộc, địa phương chỉ có thể hình thành qua chương trình tiểu học, THCS; tổng kết được qua cấp THPT. Nhân cách Việt Nam, con người Việt Nam hình thành tương đối hoàn chỉnh khi hết cấp THPT”. TS Mai Ngọc Luông, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý giáo dục TPHCM, đã bày tỏ sự lo lắng của mình trước xu hướng du học sau lớp 9 ngày càng nhiều.

Du học sau lớp 12 hạn chế được bất lợi

TS Mai Ngọc Luông cũng nêu quan điểm: “Phụ huynh cho con du học sau lớp 12 là tốt nhất vì khi đó các em đã hấp thu tương đối đầy đủ truyền thống văn hóa gia đình và dân tộc”.

Dù lý luận khác nhau nhưng hầu hết các đại biểu đều cho rằng nên du học sau lớp 12. PGS-TS Lê Tiến Thường, Giám đốc Trung tâm Du học ĐH Bách khoa TPHCM, nói: “Độ tuổi từ cấp 3 trở xuống, theo tôi, không nên cho du học. Đó là độ tuổi có nhiều vấn đề về tâm sinh lý”. Anh Đặng Tất Dũng, Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Du học sinh TPHCM, quan niệm: “Không thể có kết luận cuối cùng về độ tuổi du học. Nhưng theo tôi, sau lớp 12 du học là tốt nhất”. Anh Dũng phân tích thêm, học sinh sau lớp 12 khi du học về hòa nhập với môi trường tốt hơn, có bạn bè và nhiều kỷ niệm thời trung học. Trong khi đó, đa số (80%) học sinh du học sau lớp 9, tỏ ra tiếc nuối, thậm chí giận ba mẹ vì cho du học sớm. Các bạn trở về hòa nhập khó khăn, kỷ niệm thời trung học tươi đẹp thì bên “trời Tây” xa vời...

Qua thực tế du học của con mình, nhà báo Huy Đức, Báo Sài Gòn Tiếp Thị, cho rằng học sinh cần có một năm học bậc phổ thông để làm quen phương pháp học tập của nước ngoài trước khi bước vào bậc ĐH vì cách dạy của họ rất khác với trong nước. Nhà báo Huy Đức dẫn chứng: “Con tôi đang học ĐH ở Mỹ (đã học lớp 12 tại Mỹ), một ngành không dính gì đến luật nhưng khi tôi viết bài về vụ phát tán phim sex Vàng Anh thì con bé cho tôi xem luật của các nước Anh, Pháp, Mỹ xử lý vấn đề trên như thế nào. Nền giáo dục tiên tiến giúp học sinh có tư duy tra cứu, không bị buộc học thuộc lòng nhưng có khả năng khi cần gì đều có thể tiếp cận”.

PGS-TS Lê Tiến Thường cho rằng nếu cân nhắc việc cho con du học sớm thuận lợi nhiều hơn bất lợi thì cha mẹ cần hiểu rõ con mình khi xét các yếu tố trưởng thành, bản lĩnh, tự lập, xa gia đình. Tốt nhất nên cho con mình sống, sinh hoạt trong gia đình người thân nhằm hạn chế những tác nhân xấu.

Chuẩn bị một năm để giảm rủi ro

Anh Đặng Tất Dũng kể lại những ngày đầu du học của mình khiến nhiều người cũng muốn rơi nước mắt. Khi mới sang nước ngoài, vừa lạ, vừa lạnh. Một đêm đang bị sốt cao lại đói bụng, anh phải cố chạy từ phòng sang nhà ăn để nấu một gói mì trong thời tiết lạnh giá. Quá sốc, anh đã chạy ra trạm điện thoại gọi điện ngay về nhà và khóc nức nở với mẹ... Kể câu chuyện này, anh Dũng muốn nói rằng sốc tâm lý là điều dễ xảy ra với du học sinh. Nhiều học sinh du học sớm bị stress vì ngoại ngữ kém, học tập căng thẳng, môi trường xa lạ... phải tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc dùng thuốc an thần. Do đó, trước khi du học, học sinh cần có một năm để chuẩn bị về ngoại ngữ, tâm lý, sức khỏe và một số “tài lẻ”. Ở nước ngoài, họ rất chú trọng năng khiếu của học sinh. Nếu chơi được một môn thể thao giỏi hoặc hát hay, đàn giỏi... học sinh sẽ cảm thấy tự tin, hòa nhập vào môi trường mới nhanh hơn. Các “tài lẻ” này khi sang nước ngoài sẽ thấy rất quan trọng.

Nhà báo Huy Đức nhấn mạnh thêm, cần xác định cho trẻ du học là sự hy sinh, không được gần gũi gia đình, có nhiều khó khăn phải vượt qua...

Vấn đề giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc cũng gây nhiều tranh luận. Tuy nhiên, các đại biểu đồng tình với đúc kết của anh Dũng: “Khi sang nước ngoài, chính gia đình là cầu nối quan trọng để du học sinh giữ gìn được bản sắc văn hóa dân tộc”. Anh cho rằng cách hiệu quả nhất là gia đình có hành động cụ thể để nhắc nhở con mỗi dịp lễ, Tết; cập nhật tình hình trong nước, giữ liên lạc chặt chẽ với con... Nhiều gia đình chỉ trao đổi với con về tiền học, tiền ăn nhưng tiền thì không giữ được bản sắc.