Yêu cầu đào tạo "níu chân" ĐH nghiên cứu
Tại hội nghị thường niên của ĐH Quốc gia TPHCM tổ chức ngày 25-10, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh ĐH Quốc gia TPHCM cần tập trung đẩy mạnh chuẩn hóa, tăng cường nghiên cứu khoa học để hội nhập với ĐH trên thế giới, thực hiện mục tiêu trở thành một ĐH tiên tiến, ĐH hàng đầu trong khu vực Đông Nam Á, châu Á...
Năm học 2007-2008, các nhà khoa học của ĐH Quốc gia TPHCM đã đạt những thành tựu trong các lĩnh vực công nghệ mới: nghiên cứu và ứng dụng tế bào gốc, thiết kế chip vi xử lý và phát triển ứng dụng dựa trên nền tảng chip SigmaK3 cho các sản phẩm điện tử dân dụng, cấu trúc vi mô của các vật liệu nano... Năm 2007, thực hiện chuyển giao công nghệ đạt 69,7 tỉ đồng, tương đương 13,8% nguồn tài chính của ĐH Quốc gia. Tuy nhiên, nếu theo hướng tiếp cận quốc tế thì nghiên cứu khoa học của ĐH Quốc gia TPHCM vẫn còn khiêm tốn. Năm 2006 có 120 bài báo quốc tế chuẩn ISI. Năm 2007 có 143 bài và đến tháng 9-2008 có 117 bài. Cũng năm 2006, các giáo sư và sinh viên của ĐH Quốc gia Seoul có 4.556 ấn phẩm khoa học, ĐH Bắc Kinh gần 3.000...
Trả lời phóng viên Báo Người Lao Động về vấn đề này, PGS-TS Phan Thanh Bình, Giám đốc ĐH Quốc gia TPHCM, cho biết: Trong điều kiện hiện nay, chi phí dành cho khoa học thấp (chẳng hạn năm 2007, ĐH Quốc gia TPHCM đã chi 26 tỉ đồng - chiếm 5% tổng chi - cho 450 đề tài nghiên cứu khoa học) nên đạt được những thành tựu vừa qua là những cố gắng lớn của đội ngũ làm khoa học. Thêm vào đó, dù ĐH Quốc gia TPHCM định hướng là ĐH nghiên cứu nhưng vẫn còn nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực. Mặc dù phấn đấu giảm xuống tỉ lệ sinh viên/giảng viên còn 10-13 nhưng tỉ lệ hiện nay vẫn đang ở mức 23. Năm học qua, ĐH Quốc gia TPHCM cũng đặt chỉ tiêu nâng tỉ lệ giảng viên có trình độ sau ĐH lên 80% nhưng hiện nay mới chỉ đạt 65%...
Trong bài viết về giáo dục ĐH trong toàn cầu hóa, PGS-TS Đỗ Huy Thịnh, Giám đốc Trung tâm Seameo Việt Nam, nhấn mạnh: Không thể phủ nhận đào tạo là công tác trọng tâm của ĐH, nhưng sức sống của ĐH chính là nghiên cứu. Chính nghiên cứu làm đổi mới ĐH và làm tiền đề cho mọi tư duy phát triển.
Trong khi đó, theo Bộ GD-ĐT, giáo dục ĐH nước ta, một mặt phải tăng cường chất lượng đào tạo, mặt khác phải tiếp tục mở rộng quy mô để đến năm 2010 đạt 200 sinh viên/vạn dân (hiện nay tỉ lệ này là 188 sinh viên/vạn dân).
“Đặt vấn đề nghiên cứu trình độ cao song song với đào tạo nguồn nhân lực quả là không dễ dàng”- ông Phan Thanh Bình tâm tư. Và đây cũng là mối lo chung của các ĐH hàng đầu trước yêu cầu hội nhập hiện nay, vừa phải có chuẩn quốc tế vừa bảo đảm nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực.