Iran - Mỹ hướng đến đối thoại
Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi và Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã thảo luận khả năng tiến hành cuộc gặp trong những ngày tới
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tăng sức ép với Iran khi tuyên bố áp thuế 25% lên hàng hóa từ các quốc gia "làm ăn" với Tehran.
Nhà lãnh đạo Mỹ hôm 12-1 cho biết bước đi này có hiệu lực ngay lập tức nhưng không nêu chi tiết về phạm vi hay cách thức triển khai.
Dù vậy, quyết định trên có nguy cơ tác động tiêu cực đến các mối quan hệ thương mại lớn của Mỹ trên thế giới. Trong số các nền kinh tế làm ăn với Iran có Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Brazil, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất…
Trang Bloomberg nhận định đòn thuế mới đang làm gia tăng nguy cơ phá vỡ thỏa thuận đình chiến thương mại kéo dài một năm giữa Mỹ và Trung Quốc, khách hàng lớn nhất của dầu thô Iran.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 13-1 cho biết Bắc Kinh sẽ kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời cảnh báo sẽ không có bên chiến thắng trong một cuộc chiến thuế quan.
Iran từ lâu đã là điểm nóng trong quan hệ Mỹ - Trung Quốc khi hai nước này đứng ở hai phía đối lập trong các xung đột tại Trung Đông. Trong khi Washington từ lâu ủng hộ Israel và Ả Rập Saudi, Bắc Kinh lại tăng cường quan hệ với Tehran.
Một cuộc tuần hành ủng hộ chính phủ Iran tại thủ đô Tehran hôm 12-1. Ảnh: TASNIM
Bên cạnh sức ép kinh tế, chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục đe dọa tấn công quân sự Iran khi cho biết không kích là "một trong nhiều lựa chọn đang được xem xét". Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm 12-1 nhấn mạnh ngoại giao luôn là "lựa chọn đầu tiên của Tổng thống Donald Trump" nhưng Washington vẫn xem xét phương án tấn công quân sự.
Theo AP, một số nguồn thạo tin tiết lộ Tổng thống Donald Trump và đội ngũ an ninh quốc gia đang cân nhắc nhiều phương án đối với Iran, trong đó có tấn công mạng, không kích trực tiếp do Mỹ hoặc Israel thực hiện.
Đáp lại, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi hôm 12-1 nhấn mạnh Tehran đã sẵn sàng cho mọi kịch bản, đồng thời khẳng định năng lực quân sự của nước này mạnh mẽ, toàn diện hơn so với thời điểm diễn ra cuộc chiến 12 ngày năm ngoái.
Trả lời phỏng vấn đài Al Jazeera, ông Araghchi cho biết các kênh liên lạc với Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff "vẫn tiếp diễn trước và sau các cuộc biểu tình, đến nay vẫn đang diễn ra". Theo Bộ trưởng Ngoại giao Iran, Tehran đang nghiên cứu các ý tưởng được trao đổi với Washington, cũng như bày tỏ hy vọng Mỹ sẽ có "lựa chọn khôn ngoan" là đối thoại.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei khẳng định kênh liên lạc với Mỹ vẫn mở, nhưng mọi cuộc đàm phán phải dựa trên việc tôn trọng lợi ích và quan ngại của cả hai bên, chứ không phải kiểu thương lượng một chiều hay áp đặt. Theo AP, phát ngôn viên Nhà Trắng Leavitt cũng xác nhận ông Witkoff sẽ đóng vai trò chủ chốt trong các liên hệ với Iran. Vào cuối tuần rồi, Bộ trưởng Araghchi và ông Witkoff đã thảo luận về các cuộc biểu tình đang diễn ra ở Iran, cũng như khả năng tiến hành cuộc gặp trong những ngày tới.
Ngoài ra, theo đài Al Jazeera, Qatar đang nỗ lực làm trung gian trước tình trạng căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari ngày 13-1 cảnh báo bất kỳ sự leo thang nào cũng sẽ gây ra những hậu quả thảm khốc cho khu vực và các nơi khác. Vì thế, theo ông Majed al-Ansari, ngoại giao là cách hiệu quả nhất để giải quyết khủng hoảng và Qatar đang phối hợp với các nước láng giềng, đối tác để thực hiện điều này.