Máy “nuốt” rác trên sông

Đây là công trình đầu tiên ở VN giúp cơ giới hóa việc làm thông thoáng môi trường nước Từ trước đến nay, việc vớt rác, rong, bèo trên mặt nước đều được thực hiện thủ công, tốn sức, mất thời gian mà hiệu quả thấp. Trước thực trạng gần đây kênh rạch, ao hồ phát triển nhiều loại rong, cỏ dại, bèo tây xâm lấn và rác thải tràn ngập, thạc sĩ Bùi Trung Thành, Trường ĐH Công nghiệp TPHCM, đã nghiên cứu chế tạo hệ thống máy và thiết bị cắt rong, bèo tây, cỏ rác trên kênh rạch.

Phạm vi “quét” từ 1,5-2 m

Khi cho chạy thử nghiệm tại kênh Tây, hồ Dầu Tiếng, tỉnh Tây Ninh, nhiều người rất ngạc nhiên khi chiếc máy có thể “nuốt” tất cả những thứ rác nổi lềnh bềnh trên mặt nước một cách gọn gàng. Mỗi nơi chiếc máy đi qua, tất cả vật thể trong phạm vi từ 1,5-2 m đều bị “quét sạch”.

Với chiều dài 12 m, rộng 3 m, cao 2,4 m, máy giống như một chiếc tàu nhỏ có thể luồn lách trên các dòng sông, con rạch. Hệ thống máy gồm ba bộ phận: máy cắt chính, một bồn chứa thoát thải và một rơ-moóc vận chuyển. Ngay cả với các loại rong rêu, bèo tây có bộ rễ dài kết thành từng đám lớn, chen chúc dày đặc trên mặt sông vốn rất khó xử lý thì chiếc máy này cũng “tiêu diệt gọn” bằng cụm dao cắt có thể điều chỉnh lên xuống theo chiều sâu của mực nước.

Máy có khả năng chứa đến 2 tấn rác, rong, bèo. Khi rác đầy, máy sẽ di chuyển vào gần bờ để đưa rác lên xe chuyên chở qua hệ thống băng tải mà không dùng đến sức người bốc dỡ.

GS-TS Lê Huy Bá, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ và Quản lý môi trường - Trường ĐH Công nghiệp TPHCM, đánh giá: “Đây là công trình đầu tiên ở VN giúp cơ giới hóa việc làm thông thoáng môi trường nước, có hiệu quả cao”. GS Bá cho rằng chiếc máy không chỉ giúp khơi thông dòng sông mà còn có ý nghĩa trong việc bảo vệ môi trường.

Tiết kiệm 30%-50% chi phí

Theo tính toán của thạc sĩ Bùi Trung Thành, để dọn sạch 1 ha rong, bèo dày đặc trên mặt sông, nếu dùng phương pháp thủ công thì cần 135 người làm trong một ngày, chi phí khoảng 4 triệu đồng nhưng độ sạch không bảo đảm. Nếu dùng máy, chỉ cần 2 nhân công làm việc trong 8 giờ, chi phí chỉ từ 2,2 triệu đồng đến dưới 3 triệu đồng, diện tích thu dọn lên tới 1,64 ha. Chỉ cần ước lượng đã thấy máy tiết kiệm được từ 30%-50% chi phí, hiệu quả lại cao hơn.

Không những thế, nếu dùng phương pháp thủ công cần phải hạ mực nước, ngăn dòng chảy để quy tụ rác thải, rong, bèo vào một chỗ. Việc này gây ảnh hưởng lớn đến việc cấp, thoát nước cho sinh hoạt, tưới tiêu... Trong khi nếu dùng máy thì không cần can thiệp gì.

Sau khi cho chạy thử nghiệm tại Tây Ninh, hiện nay đã có nhiều nơi quan tâm tới chiếc máy này và ngỏ ý mua lại để sử dụng trong việc dọn dẹp các dòng sông, kênh rạch ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Do chưa sản xuất đại trà nên giá thành sản xuất khoảng 1,3 tỉ đồng/máy. Giá này so với một số máy có cùng công suất của nước ngoài vẫn rẻ hơn nhiều (khoảng 150.000 USD/máy). Bắt đầu thực hiện từ tháng 11-2006, cuối tuần này đề tài sẽ được nghiệm thu cấp cơ sở và đến tháng 1-2009 sẽ được nghiệm thu cấp Nhà nước.